Artikel

Ambitieuze doelstellingen, weerbarstige praktijk, grote noodzaak

Tijdens de eerste bijeenkomst van een drieluik over circulaire werken in de infrasector spraken projectleiders en inkopers van Friese provincie en gemeenten over hoe ze in hun dagelijks werk invulling kunnen geven aan de circulaire ambities van zichzelf en hun organisatie.

In de Transitie Agenda, Duurzaam GWW en provinciale- en gemeentelijke beleidsplannen tuimelen goede intenties over elkaar heen. Zo moeten in 2020 alle GWW-projecten duurzaam zijn, heeft de Provincie Friesland een ambitieus inkoopbeleidsplangeformuleerd, net als een aantal Friese gemeenten. Daarnaast is de provincie ondertekenaar van Duurzaam GWW 2.0.

 

Maar het gat tussen bestuurlijke ambities en de praktijk (b)lijkt groot. Dus zoeken medewerkers van de Friese provincie en gemeenten elkaar op om hier concreet invulling aan te geven: wat houdt circulariteit nu exact in, welke kaders kun je samen formuleren, hoe borg je de doelstellingen in concrete projecten, wat is goed (genoeg)? Meer dan genoeg vragen. Gastspreker Daaf de Kok (mede-initiatiefnemer van BouwCirculair) voegt een dimensie toe. Hij benadrukt dat de bestuurlijke ambities alleen gerealiseerd worden als ze worden uitgevoerd door mensen met een intrinsieke motivatie. Zijn onderbouwing op basis van de website: www.worldometers.info met talloze harde cijfers over onder meer de ontwikkeling van bevolking, economie en milieu zegt voldoende.

BouwCirculair brengt ketens in beweging

Samen met Dirkjan Bours (BouwCirculair) licht hij vervolgens toe hoe in een groot aantal betonketens al een aantal jaren dit soort vragen met succes samen worden beantwoord. Door ervaringen uit te wisselen, doelen vast te leggen in convenanten, tools te ontwikkelen voor aanbestedingen, projecten te monitoren door de complete regionale keten om tafel te krijgen. Van opdrachtgever tot sloper.

 

Er wordt te weinig aandacht besteed aan het in de keten houden van vrijgekomen grondstoffen, juist één van de pijlers van circulair werken

 

Want maar al te vaak gaat de aandacht uit naar innovatieve projecten maar is er onvoldoende aandacht voor het borgen van de geleerde lessen richting alle andere ‘standaard’ projecten. Terwijl daar de massa wordt gemaakt. Ook wordt onder de noemer ‘vervalt aan de aannemer’ vaak geen aandacht besteed aan het in de keten houden van vrijgekomen grondstoffen terwijl dat nu juist een van de pijlers van circulair werken is.

Circulaire woonwijk

In het project in de Apeldoornse woonwijk De Parken wordt tegen dat laatste element fundamenteel anders aan gekeken. Tobias Strating (Roelofs) benadrukt in zijn presentatie over dit project dat de gemeente Apeldoorn eigenaar is en wil blijven van het materiaal. Dat leidt tot een wezenlijk ander businessmodel. De gemeente huurt ruimte bij de breker om het materiaal te recyclen, bij de steenfabriek om er nieuwe stenen van te maken en bij Roelofs om ze in het project te verwerken. Zo ontwikkelt de breker zich van handelaar en bewerker van grondstoffen tot een service provider die ‘breekdiensten’ levert. Toekomstmuziek? De discussie loopt volop. En op zoek naar nieuwe businessmodellen is ook ABN AMRO aangehaakt om actief mee te denken.

 

Het project De Parken kent meer afwijkende processtappen. Zo is er aanbesteed op aannemer en niet op prijs. Die kosten zijn immers bij goed ingevoerde opdrachtgevers en aannemers niet meer of minder dan een publiek geheim. “Met een vast gelegd financieel plafond in het project stap je af van het knellende principe van de laagste prijs. En ontstaat ruimte om echt de samenwerking aan te gaan”, aldus Strating. En juist die samenwerking was, naast meer traditionele criteria als een visie op het afkoppelen van hemelwater en het omgevingsmanagement, een van de belangrijke gunningscriteria. Roelofs heeft de aanbesteding dus gewonnen, onder meer met deze video.

 

Gemeente Leeuwarden verhoogt het maximale bedrag voor meervoudig onderhandse aanbestedingen om daarmee het MKB meer kansen te bieden.

 

“Volgens mij spelen vijf criteria nu een essentiële rol bij het succesvol realiseren van het project”, aldus Strating. “Vertrouwen, transparantie, duidelijke doelen, afspraken over de risico’s en leren door te doen”. Tijdens de afsluitende rondvraag kwamen nog een aantal interessante zaken op tafel. Zo verhoogt de gemeente Leeuwarden het maximale bedrag voor meervoudig onderhandse aanbestedingen om daarmee het (lokale) MKB meer kansen te bieden. Verder zoeken beleidsmakers naar het in samenhang aanpakken van actuele thema’s als klimaatadaptatie, circulariteit en energie. En wellicht nog wel de belangrijkste conclusie: je moet projecten gaan monitoren en de opgedane kennis delen. Anders blijft het hangen in de hectiek van de dag en wordt op meerdere plaatsen het wiel opnieuw uitgevonden.

 

In het drieluik van bijeenkomsten bezoekt Circulair Friesland op 7 maart Antea en op 21 maart Rijkswaterstaat om op andere facetten van circulair werken in te zoomen.

Info

Met inmiddels ruim meer dan 100 leden, een website, nieuwsbrief, congres op 10 oktober, Innovatiedag in het voorjaar brengt BouwCirculair daadwerkelijk ketens in beweging.

Meer weten over BouwCirculair? Stuur een e-mail naar info@bouwcirculair.nl en u wordt per omgaande door de juiste medewerker teruggebeld.

Tekst: Geert Dijkstra



Dit artikel komt uit BouwCirculair

Deel dit artikel