Artikel

Dit is duurzaamheid volgens Ton van Beek

"Vaak wordt mij gevraagd hoe ik duurzaamheid definieer. Mijn antwoord is dat ketenpartners met elkaar afspreken wat duurzaamheid is. Als certificerende instelling controleren we of die afspraken nagekomen zijn." Ton van Beek is technisch manager bij SKG-IKOB. Sinds 2007 – “Ik vier dus mijn tienjarig jubileum”- volgt Van Beek actief alle ontwikkelingen in duurzame bouw en betontoepassingen.

Hoe belangrijk zijn contracten over duurzaam beton?

Van Beek: “Het contract is het document waarin opdrachtgevers en opdrachtnemers hun duurzaamheidsambities bekrachtigen. In traditionele contracten schrijven opdrachtgevers voor wat hun ambitie is en moeten opdrachtnemersdaaraan voldoen. Als het om beton gaat is de opdrachtnemer de aannemer. Deze maakt echter niet het beton, maar koopt het in. Daarom is in deze keten geen sprake van een duurzame relatie opdrachtgever - leverancier. Bij moderne contracten, zoals EMVI-contracten, worden de partijen binnen een keten al meer uitgedaagd om met elkaar samen te werken en een zo duurzaam mogelijke oplossing te vinden.

Wat zijn uw ervaringen met de naleving van deze nieuwe contracten?

Deze afspraken worden meestal goed gerealiseerd. Maar binnen nieuwe contracten kan nog sprake zijn van ‘oud gedrag’, waarbij onhaalbare ambities bij partijen worden neergelegd of te rooskleurige beloften worden gedaan. Dan wordt  het moeilijk om afspraken na te komen. Ook valt ons op dat de aantoonbaarheid niet altijd op orde is. Producenten hebben hun registraties vaak wel op orde, maar aannemers kunnen niet altijd de juiste documenten overleggen, waardoor niet of moeilijk aangetoond kan worden of het geleverde gelijk is met het gevraagde.

Staan de gangbare afspraken garant voor duurzaam beton?

In de gangbare afspraken worden vaak producten voorgeschreven, maar mag men ook gelijkwaardige producten inzetten. Gelijkwaardig wordt meestal gelezen als technisch gelijkwaardig. Dit geeft een mogelijkheid om minder duurzame producten in te zetten als ze technisch ‘gelijkwaardig’ zijn. Indien milieuprestaties worden voorgeschreven zoals een CO2-waarde, MKIof circulariteit, zijn ze onderdeel van de prestaties en moet het alternatief ook op dit gebied gelijkwaardig zijn.

Wanneer leiden afspraken tot duurzamer beton

Per project moeten de afspraken helder en eenduidig zijn, maar de eisen mogen niet star of normatief zijn. Duurzaamheid betekent immers steeds nieuwe ambities hebben en stap voor stap verbeteren. De eisen van vandaag zullen dus anders zijn dan de eisen in de toekomst. Een eis vastzetten in een norm of wetgeving zonder groeimodel, betekent dat duurzaamheid stil komt te staan.

Hoe kun je naleving van afspraken verbeteren?

Het nakomen van afspraken begint bij de partijen zelf. Ten eerste moet een opdrachtgever, aannemer en toeleverancier ervoor zorgen dat zijn eigen processen op orde zijn en controleren of de eigen duurzaamheidsdoelstellingen worden gehaald. Daarnaast is onderlinge controle van belang. Als laatste komt een certificerende instelling in beeld om te controleren of iedereen zich aan de afspraken heeft gehouden en of het hele project heeft geleid tot duurzaam beton.Deze laatste stap garandeert dat duurzaamheidsdoelstellingen betrouwbaar en meetbaar gehaald worden.

Hoe belangrijk is een algehele verificatie? 

Het mooist zou zijn als we elkaar kunnen vertrouwen en er geen derde partij als SKG-IKOB nodig is om tot effectieve afspraken te komen. Duurzaam beton in bouwprojecten is echter voor vele partijen nieuw en waar geïnnoveerd wordt, worden fouten gemaakt. Het verifiëren heeft daarom naast een controlerend karakter, ook een coachend karakter. Als onafhankelijke derde partij is het makkelijker om de vinger op een zere plek te leggen. Wij kijken objectief of doelen en ambities gehaald worden. Dit maakt alle partijen in de keten bewust van wat er van hen verwacht wordt. Misschien gaat het niet in een keer goed, maar dan weet je de volgende keer wel wat er van je verwacht wordt.

Welke hobbels liggen er op de weg naar algehele verificatie? 

Belangrijk is dat algehele verificatie van te voren met elkaar afgesproken wordt. Hiervoor zijn diverse hulpmiddelenin de vorm van normen, richtlijnen en digitalisering. Maar onbekendheid met deze hulpmiddelen maakt opdrachtgevers vaak huiverig om ze in te zetten. Ook kan beleid tegenstrijdig zijn. Denk aan de wens iets nieuws te kopen dat 100 procent circulair is. Dit klinkt als een nieuwe auto kopen bij de occasion dealer. En de ambtenaar mag het vervolgens oplossen.Verder wordt de regelgeving vaak als belemmerend gezien, terwijl die reeds veel ruimte biedt om eerste verbeterslagen te maken. Twee belangrijke aandachtspunten bij duurzaamheidsafspraken zijn de relatie met functionaliteit en veiligheid - Duurzaamheid mag deze tweeaspecten nooit in de weg zitten – en de levensduur. Het inkorten van de levensduur kan leiden tot een zwaardere impact op het milieu. Andersom kan een te lange technische levensduur leiden tot een te zwaar ontwerp wat weer een zwaardere impact op het milieu kan zijn. 



Dit artikel komt uit BouwCirculair

Deel dit artikel