Expertcolumn Tobias Strating: praktische circulaire openbare ruimte in de regio

maandag 18 november 2024

Tobias Strating is assetmanager Beheer Wegen & Vaarwegen bij de provincie Drenthe. In zijn expertcolumn gaat hij in op het onderwerp circulariteit en wat dit betekent voor de inrichting van de openbare ruimte. 

Een toekomstbestendig leefomgeving is het doel, de openbare ruimte is het speelveld. De Romeinse architect en ingenieur Vitruvius (± 85 – 20 v.Chr.) had hier mijns inziens drie kekke basisprincipes voor: firmitas (stevigheid), utilitas (gebruiksvriendelijkheid) en venustas (schoonheid). Mooie vuistregels natuurlijk, maar hoe maak je dan nu echt impact in die openbare ruimte?  

Bij gemeenten vraagt de GWW-sector zo’n 15 procent van het budget, terwijl die zorgt voor 35 procent van de klimaatimpact (CO2-eq) van de totale inkoop. Terwijl van al het asfalt dat in Nederland ligt meer dan 70 procent bij gemeenten voorkomt. Dus als je als ergens impact wil maken dan is het in de GWW bij provincies en gemeenten!  

De regio is wat mij betreft ook de juiste schaalgrootte om deze impact te gaan bewerkstelligen: landelijk is te groot en gemeenteniveau is weer te klein. In de regio is het speelveld overzichtelijk, waarbij organisaties en sleutelpersonen elkaar kennen. Kijk eens naar het convenant dat in Noord-Nederland is gesloten rondom het verduurzamen van de asfaltketen aldaar. Er zijn allerlei technische verduurzamingsafspraken gemaakt op mengselniveau en ook de asfaltproducten komen in actie. Daardoor wordt niet alleen de behoefte aan nieuwe materialen verminderd, maar ook de CO2-uitstoot aanzienlijk verlaagd. Dit initiatief laat zien dat samenwerking tussen publieke en private partijen met gemeenschappelijke belangen in de regio echt vorm krijgt! 

Ook in Berkelland zijn de circulaire principes in actie. Het bouwteam voor groot onderhoud aan wegen laat zien hoe toekomstgericht denken kan resulteren in een duurzamer infrastructuur. Door te kiezen voor circulaire materialen en technieken wordt niet alleen de levensduur van de wegen verlengd, maar ook de milieu-impact verminderd. Een nominatie voor de Cobouw Awards 2024 is het gevolg.  

Er is eveneens een belangrijke stap gezet door circulair af te schrijven. Boekhouding dus! Overheden zijn gehouden aan financiële spelregels, waarbinnen beperkte beweegruimte is. Juist die ruimte is door de gemeente Leeuwarden ingezet in de vorm van restwaarde bij afschrijving. Ook in de ontwerpen van de openbare ruimte hebben we speelruimte nodig. Bestaande woonwijken voldoen niet meer aan de huidige en toekomstige eisen en gaan de komende jaren op de schop. Een integrale benadering is hiervoor noodzakelijk. Uit mijn ervaring blijkt dat wanneer we dit met soft skills aanvliegen, er plek zat blijkt te zijn. Het is immers niet zozeer een technisch, maar vooral een organisatorisch vraagstuk. 

De circulaire economie in de openbare ruimte biedt dus veelbelovende perspectieven op allerlei vlakken. Hierbij breek ik graag een lans voor de regio en dat mag u dubbelzinnig opvatten: de regionale schaal, maar ook het gebied buiten de randstad. Dit alles met Vitruvius in het achterhoofd. 

 

Meer artikelen met dit thema

Vakbeurs Openbare Ruimte, Focus Op: ACO

2 sep om 10:32 uur

Op 23 en 24 september vindt in de Utrechtse Jaarbeurs de Vakbeurs Openbare Ruimte plaats. Straatbeeld licht in…

Lees verder »

Vakbeurs Openbare Ruimte, Focus Op: Furns

2 sep om 10:05 uur

Op 23 en 24 september vindt in de Utrechtse Jaarbeurs de Vakbeurs Openbare Ruimte plaats. Straatbeeld licht in…

Lees verder »
descriptionArtikel

Dynamische verlichting maakt voetgangersoversteken in Oss veiliger

20 aug om 08:00 uur

Hoe zorg je ervoor dat automobilisten een oversteekplaats op tijd opmerken? De gemeente Oss zocht een antwoord…

Lees verder »
descriptionArtikel

Datakwaliteit als sleutel tot voorspellend wegbeheer

18 aug om 10:00 uur

Veel gemeenten en provincies worstelen met hetzelfde probleem: de kwaliteit van hun areaaldata schiet tekort,…

Lees verder »
descriptionArtikel

Drie pleinen, één verhaal: hoe Deventer zijn historisch hart herontdekte

5 aug om 11:00 uur

Rondom de Lebuinuskerk in het hart van Deventer liggen drie pleinen die elkaar raken, zonder ooit echt samen te…

Lees verder »
descriptionArtikel

Buurtplein Overhoeks: maatwerk in natuursteen, water en verblijfskwaliteit

30 jul om 08:00 uur

Aan de noordzijde van het IJ, direct achter het Eye Filmmuseum, ontwikkelt Amsterdam Overhoeks zich tot een…

Lees verder »
descriptionArtikel

Delft moet kiezen: niet alles past meer op straat

22 jul om 13:21 uur

Delft groeit van 110.000 naar 123.000 inwoners. De openbare ruimte groeit niet mee. Meer groen, betere…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe fietspadelementen redden monumentale beukenlaan in Rheden

16 jul om 11:01 uur

Een schitterende laan vol beukenbomen, maar een fietspad dat steeds hobbeliger werd - dat was de situatie op de…

Lees verder »