Verblijfskwaliteit Pater van den Elsenplein getrakteerd op ‘enorme boost’

Auteur: Laura Vliek  
 
“De aanleiding van het project ligt al zo’n ongeveer vijftien jaar geleden. Er was destijds een winkelcentrum dat niet meer aan de huidige tijd voldeed”, begint Klessens te vertellen. “Van daaruit is gekeken hoe daar een verbeterslag in te maken viel, ook door meer met het plein zelf te gaan doen. Aan de randen zouden we dan de functies van bedrijven kunnen gaan wegzetten. In samenspraak met de Jumbo hebben we gekeken om een plint met een aantal winkels weg te halen en daar een Jumbo in te plaatsen met bovenin het gebouw appartementen, zodat inwoners uit de wijk tevens konden doorstromen naar dergelijke woningen.” 

Participatie

Bij het herinrichtingsproject van het Pater van den Elsenplein is ervoor gekozen om te werken met een burgerparticipatieproject, iets wat vaker voorkomt bij herinrichtingen in Tilburg. "Vanuit de gemeente hebben we tevens een aantal bestuurlijke doelen, zoals klimaat adaptief ontwerpen, hittestress, vergroenen en zichtbaar water op straat creëren. Samen met de burgers hebben we binnen dit project gekeken hoe dit kon worden ingepast. Dit hebben we gedaan via een klankbordgroep. We hebben gekeken wat er leeft en waar behoefte aan is, vervolgens hebben we een extern bureau ingeschakeld om deze stappen daadwerkelijk te kunnen maken."

Het doel van het project was vooral het verbeteren van de omgeving. "Dan bedoelen we vooral het klimaat- en toekomstbestending maken ervan", legt Klessens uit. "Daar zitten tegenwoordig natuurlijk andere uitdagingen bij dan twintig jaar geleden. En dan is het goed om de doelen die we voor ogen hebben nu meer te laten landen. Zichtbaar water zetten we nu bijvoorbeeld neer in de vorm van wadi’s. Op het gebied van groen zorgen we nu voor voldoende groen qua beleving en schaduwwerking.

"Verder ontstond in de loop van het project de wens om de aanliggende straten met het plein te verbinden. Aansluitend op de al omliggende woningopgave hebben we ervoor gekozen gasloze appartementen aan te bieden. Maar het overkoepelende doel om de leefomgeving te verbeteren is uiteindelijk het belangrijkste. Een kwalitatief goede leefomgeving heeft een positieve weerslag op de gemoedstoestand van mensen."

De opdrachtgever van de herinrichting had de taak en wens om voldoende draagkracht te creëren om het plan te ontwikkelen. "Daar is natuurlijk wat extra inspanning voor nodig”, stelt Klessens. “Dit omdat mensen vaak niet meteen weten hoe een theoretisch plan er daadwerkelijk uit komt te zien. We hebben daar dan ook een visualisatie ingezet met een animatiefilmpje erbij, zodat de burgers een goed beeld zouden krijgen."

Voor de herinrichting is gewerkt met een klankbordgroep. "Vooraf zijn mensen uitgenodigd om aan te sluiten in deze klankbordgroep. Bij veel aanmeldingen voor zo’n dergelijke klankbordgroep proberen we altijd een gemêleerd gezelschap te vormen. Daarnaast zit er in het geval van deze herinrichting een afgevaardigde uit de wijkraad in de klankbordgroep. Tevens is er iemand vanuit de Jumbo en woningcorporatie Tiwos aangesloten. Mensen uit de wijk die vragen hebben, kunnen met hun vragen terecht bij deze klankbordgroep. Uiteindelijk ga je natuurlijk niet iedereen tevreden krijgen, maar met het resultaat wat we nu hebben liggen denk ik dat we er toch zeer goed in geslaagd zijn."

Voorafgaand aan de herinrichting van het Pater van den Elsenplein hadden de omliggende bewoners geen voortuin. “Wij vonden het belangrijk om daar een groene versterking in toe te passen, zodat de leefkwaliteit daar een stuk beter zou worden. Daarin hebben we een apart traject gedraaid binnen het burgerparticipatieplan om aan te geven dat de desbetreffende omwonenden een voortuin in bruikleen krijgen. Als gemeente vinden we het erg belangrijk om daar ook in te investeren. We hebben de omwonenden drie keuzes gegeven hoe zij hun voortuin konden inrichten. De komende twee jaar verzorgen wij vanuit de gemeente het onderhoud. Daarna is het aan de bewoners zelf om het onderhoud te verzorgen. De voortuinen worden in ieder geval afgescheiden met een haag, zodat het openbaar gebied en semi-openbaar gebied wel duidelijk een afbakening heeft.” 

Inrichtingselementen

Bij het herinrichtingsproject is gekozen voor ledverlichting. “We hebben tevens veel groene kwaliteit toegevoegd zoals hagen, bomen en een stukje biodiversiteit als zijnde leefomgeving. Daarnaast hebben we een aantal wadi’s toegevoegd als zijnde zichtbaar water en ‘belevend’ water. Verder hebben we drie pleintjes gemaakt met drie thema’s voor speelaanleidingen, bijvoorbeeld ontmoeten of een wateraanleiding. De bewoners hadden tevens een wens voor een kerstboomvoorziening op het plein, waar ook verlichting op aangesloten kan worden.” 
 
Voor het meubilair op en rondom het plein is de keuze gevallen op natuurlijke materialen in relatie met beton en natuurlijk hout. “Hiermee creëren we een vriendelijke uitstraling”, vertelt Klessens. “De drie pleintjes worden afgebakend met zitelementen. Daarnaast hebben we een pratende kliko geplaatst.” 

Eindresultaat 

Met de metamorfose die het Pater van den Elsenplein heeft ondergaan, is het volgens Klessens een omgeving geworden waar iedereen blij mee is. "Dit zag je bijvoorbeeld al bij de opening, daar kwamen heel veel mensen op af. De inwoners geven aan blij te zijn met het stukje eigenaarschap en dat hun wensen hierin zijn meegenomen. Verder is het een hele grote meerwaarde geworden voor de omgeving waar de als gemeente Tilburg en inwoners van Tilburg heel trots op mogen zijn."

Met de herinrichting is het Pater van den Elsenplein in Tilburg een nette en rustige buurt geworden, zo stellen omwonenden. Het plein werd vroeger beheerst door een supermarkt, welke was gehuisvest in een noodgebouw. Met de herinrichting is de supermarkt verhuisd naar de plint van een appartementsgebouw. De vlakte heeft plaats gemaakt voor gras.