Het is iets minder, mag dat?

woensdag 1 juni 2022

timer 2 min

Circulariteit betekent dat producten na gebruik kunnen worden benut als grondstof voor nieuwe materialen. Daarom is het belangrijk al tijdens het ontwerpproces rekening te houden hoe je een product tijdens gebruik kunt repareren en bij einde levensduur eenvoudig uit elkaar kunt halen. Dat laatste is belangrijk om materialen te kunnen scheiden en er vervolgens nieuwe hoogwaardig grondstoffen van te kunnen maken.

De vermelding ‘recyclebaar’ betekent niet dat de betreffende producten ook daadwerkelijk gerecycled gaan worden. En al helemaal niet dat ze vervaardigd zijn van gerecycled materiaal. Materiaal inzamelen, sorteren en omzetten in een nieuwe grondstof is tot op heden veel te kostbaar en levert bovendien vaak een grondstof op van aanzienlijk mindere kwaliteit. Circulariteit en kwaliteit liggen helaas nog niet altijd in elkaars verlengde.

Ook beton, hout, autobanden en zelfs bermgras wordt gerecycled en vervolgens op de markt gebracht als zijnde maatschappelijk verantwoord circulair materiaal. Dat deze grondstoffen geregeld met zwaar transport honderden kilometers zijn verplaatst om elders verwerkt te worden tot circulair materiaal voor vervaardiging van producten die wederom een lange weg afleggen wordt niet vermeld. Hoe duurzaam zijn we dan?

Bij gesprekken over duurzaamheid en circulariteit ziet menigeen al snel door de bomen het bos niet meer. Zowel aan vraag- als aanbodzijde is het allemaal veel te complex en dientengevolge blijft ‘de kostprijs’ uiteindelijk de belangrijkste graadmeter binnen het inkoopproces. Duurzaam inkopen kan volgens mij heel eenvoudig gerealiseerd worden door besluiten niet te laten afhangen van kostbare duurzaamheidscertificaten.

Verantwoord duurzaam inkopen begint bij aanschaf van zinvolle hoogwaardige producten die daadwerkelijk de functie vervullen waarvoor ze bedoeld zijn. Producten die vervaardigd zijn van eerlijk materiaal en eenvoudig gerepareerd, vervangen, uiteengenomen en uiteindelijk gerecycled kunnen worden. Aangezien de wereld om ons heen zo enorm snel veranderd is het daarbij ook de vraag of een lange levensduur van 30 jaar wel wenselijk is. Dit alles vraagt om andere aanbestedingsprocessen waarbij er niet standaard verwezen wordt naar traditionele verouderde producten en processen. Innovatieve ontwikkelingen vergen innovatieve aanbestedingen!

Als industrieel ontwerper ben ik opgeleid met de uitspraak ‘Less is more’ (Bauhausarchitect Mies van der Rohe) Nu ruim 40 jaar later wil ik die uitspraak graag aanpassen. Less is more sustainable!