Expertcolumn Tobias Strating: praktische circulaire openbare ruimte in de regio

maandag 18 november 2024

Tobias Strating is assetmanager Beheer Wegen & Vaarwegen bij de provincie Drenthe. In zijn expertcolumn gaat hij in op het onderwerp circulariteit en wat dit betekent voor de inrichting van de openbare ruimte. 

Een toekomstbestendig leefomgeving is het doel, de openbare ruimte is het speelveld. De Romeinse architect en ingenieur Vitruvius (± 85 – 20 v.Chr.) had hier mijns inziens drie kekke basisprincipes voor: firmitas (stevigheid), utilitas (gebruiksvriendelijkheid) en venustas (schoonheid). Mooie vuistregels natuurlijk, maar hoe maak je dan nu echt impact in die openbare ruimte?  

Bij gemeenten vraagt de GWW-sector zo’n 15 procent van het budget, terwijl die zorgt voor 35 procent van de klimaatimpact (CO2-eq) van de totale inkoop. Terwijl van al het asfalt dat in Nederland ligt meer dan 70 procent bij gemeenten voorkomt. Dus als je als ergens impact wil maken dan is het in de GWW bij provincies en gemeenten!  

De regio is wat mij betreft ook de juiste schaalgrootte om deze impact te gaan bewerkstelligen: landelijk is te groot en gemeenteniveau is weer te klein. In de regio is het speelveld overzichtelijk, waarbij organisaties en sleutelpersonen elkaar kennen. Kijk eens naar het convenant dat in Noord-Nederland is gesloten rondom het verduurzamen van de asfaltketen aldaar. Er zijn allerlei technische verduurzamingsafspraken gemaakt op mengselniveau en ook de asfaltproducten komen in actie. Daardoor wordt niet alleen de behoefte aan nieuwe materialen verminderd, maar ook de CO2-uitstoot aanzienlijk verlaagd. Dit initiatief laat zien dat samenwerking tussen publieke en private partijen met gemeenschappelijke belangen in de regio echt vorm krijgt! 

Ook in Berkelland zijn de circulaire principes in actie. Het bouwteam voor groot onderhoud aan wegen laat zien hoe toekomstgericht denken kan resulteren in een duurzamer infrastructuur. Door te kiezen voor circulaire materialen en technieken wordt niet alleen de levensduur van de wegen verlengd, maar ook de milieu-impact verminderd. Een nominatie voor de Cobouw Awards 2024 is het gevolg.  

Er is eveneens een belangrijke stap gezet door circulair af te schrijven. Boekhouding dus! Overheden zijn gehouden aan financiële spelregels, waarbinnen beperkte beweegruimte is. Juist die ruimte is door de gemeente Leeuwarden ingezet in de vorm van restwaarde bij afschrijving. Ook in de ontwerpen van de openbare ruimte hebben we speelruimte nodig. Bestaande woonwijken voldoen niet meer aan de huidige en toekomstige eisen en gaan de komende jaren op de schop. Een integrale benadering is hiervoor noodzakelijk. Uit mijn ervaring blijkt dat wanneer we dit met soft skills aanvliegen, er plek zat blijkt te zijn. Het is immers niet zozeer een technisch, maar vooral een organisatorisch vraagstuk. 

De circulaire economie in de openbare ruimte biedt dus veelbelovende perspectieven op allerlei vlakken. Hierbij breek ik graag een lans voor de regio en dat mag u dubbelzinnig opvatten: de regionale schaal, maar ook het gebied buiten de randstad. Dit alles met Vitruvius in het achterhoofd. 

 

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Verkeersveiligheid als vliegwiel voor een leefbaardere Vetkamp in Nijkerk

16 okt om 09:50 uur

Tienduizend motorvoertuigen per dag, ontbrekende zebrapaden en fietsers naast vrachtwagens. De Vetkamp in…

Lees verder »
descriptionArtikel

BUCH Bewust maakt circulariteit concreet

13 okt om 09:00 uur

Circulaire economie is een vertrouwd begrip, maar de vertaling naar de praktijk blijft weerbarstig. De BUCH-…

Lees verder »
descriptionArtikel

Uniforme uitstraling voor BRT-haltes in provincie Utrecht

7 okt om 10:00 uur

Met de start van de nieuwe OV-concessie in de regio Utrecht is het Bus Rapid Transit-netwerk (BRT) verder…

Lees verder »
descriptionArtikel

Groene verharding die meer doet dan dragen

6 okt om 11:00 uur

Hittestress, wateroverlast, verlies aan biodiversiteit en een steeds grijzer straatbeeld: gemeenten en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Hoe integreer je beweegvriendelijkheid in de herontwikkeling van naoorlogse wijken?

6 okt om 10:00 uur

Veel naoorlogse wijken staan de komende jaren voor een ingrijpende transformatie. Opgaven op het gebied van…

Lees verder »
descriptionArtikel

Vispassage in de Dinkel krijgt keerwanden op maat, tot op de millimeter

5 okt om 11:33 uur

In de Dinkel kunnen vissen en andere waterdieren weer vrij passeren langs twee rijksmonumenten: het…

Lees verder »
descriptionArtikel

Marktplein Hardenberg: eerst iedereen aan tafel, dan pas een schep in de grond

2 okt om 07:55 uur

Het Marktplein was nog geen dag open, toen er al dertig kinderen in de fonteinen stonden te spetteren, terwijl…

Lees verder »
descriptionArtikel

Straatbeeld nummer 4 van 2026 verschenen

22 sep om 08:11 uur

Straatbeeld heeft weer een mooi magazine uitgebracht: Straatbeeld 4. Deze editie staat traditiegetrouw in het…

Lees verder »