'Niet alleen de dingen goed doen, maar juist de góede dingen doen '

Daar sta ik dan, met mijn managementmodellen en veranderplan vanuit de bedrijfskunde. Kijkend naar duurzaamheid in de openbare ruimte worstel ik met de toepassing van deze gangbare modellen uit de vorige eeuw. Bedacht vanuit standaard bedrijfsvoering en de visie: de dingen goed en efficiënt doen. Maar als we de dingen echt goed deden stonden we nu niet voor zo’n grote uitdaging: de noodzaak om circulair te bouwen. Toch best logisch dat die ‘oude’ modellen dan ineens niet meer passen? 

Sinds tweeënhalf jaar ben ik bij de gemeente ‘s-Hertogenbosch bezig met duurzaamheid in de openbare ruimte. Een onderwerp waar gelukkig heel Nederland mee bezig is. Netwerken zijn opgezet, ambtenaren van andere gemeentes zijn ineens hechte collega’s en ingenieursbureaus ontwikkelen tools en rekenmethoden om duurzaamheid in onze processen te verwerken. 

Maar zelfs met zoveel ontwikkeling, slimme denkers, nieuwe tools en rekenmodellen wist ik niet hoe ik duurzaamheid echt kon vastzetten in onze organisatie. Pas toen ik in contact kwam met bureau We-Boost vielen de puzzelstukjes op hun plek. Ik besefte dat we deze uitdaging helemaal verkeerd wilden aanpakken, namelijk vanuit de optimalisatie van de bestaande processen. Maar als die bestaande processen zo goed waren, hadden we die grote uitdaging toch niet? 

We-Boost leerde ons hoe we buiten onze vastgeroeste patronen moesten denken.‘Stel je eens voor hoe de circulaire openbare ruimte er in 2050 uitziet, er zijn geen restricties.’ We lieten onze fantasie de vrije loop. Er werd gedroomd over extern eigendom van je assets, een openbare straat was voortaan van gevel tot gevel en er werd zelfs bedacht dat we nooit meer onze eigen wijk uit hoefden door thuiswerken en virtual reality reizen. Eén ding stond als een paal boven water: niemand droomde dat de openbare ruimte er in 2050 zo uitziet als vandaag.  

Met deze nieuwe denkwijze op zak zijn we dit jaar begonnen met experimenten. We hebben een aantal projecten gekozen waar we een transitietraject aan hebben gekoppeld. Het einddoel is vaag, de weg ernaartoe nog vager: als hij maar bijdraagt aan de circulaire transitie. We stellen onze vaste werk- en denkwijzen in deze projecten constant ter discussie om te bepalen waar ons vaste stramien ons beperkt om duurzamer te ontwikkelen en te bouwen. Zo werken we er naartoe om niet alleen de dingen goed te doen, maar juist de góede dingen te doen. 

Ook wij zijn er nog niet. Deze methodiek werken we de komende tijd uit zodat we hier de komende jaren mee aan de slag kunnen. Maar ik heb er alle vertrouwen in dat deze manier ons uiteindelijk door de circulaire transitie heen gaat leiden. 

Asha Schoonheid 
Projectleider duurzaamheid openbare ruimte 
Gemeente ‘s-Hertogenbosch