Onthulling slavernijmonument Rotterdam

Geschiedenis

Tegenwoordig wonen meer dan 80.000 nazaten van dat Nederlands Caribisch verleden in Rotterdam. Sommigen van hen zijn directe nakomelingen van slaven, anderen stammen af van contractarbeiders die de slaven moesten vervangen nadat de slavernij was afgeschaft. Daarnaast dragen zo'n 23.000 Kaapverdische Rotterdammers een eigen slavenverleden met zich mee (het slavernijsysteem van de Amerika's is eerst uitgetest op de Kaapverdische eilanden). Deze alomtegenwoordigheid van de geschiedenis rechtvaardigt een Rotterdams slavernijmonument, stelden nazaten die zich organiseerden en het Centrum Beeldende Kunst Rotterdam benaderden.

Van industrieel naar cultureel staal

Kunstenaar Alex da Silva ontwierp een monument dat deze geschiedenis markeert op een cruciale locatie, de stadshavens. Het Lloydkwartier hoort bij de centraal gelegen stadshavens die een ontwikkeling doormaken die filosoof Henk Oosterling kenschetste als de transitie van ‘industrieel staal’ naar ‘cultureel staal’: hun industriële functies worden vervangen door een culturele invulling van deze gebieden. Dat blijkt in het Lloydkwartier: moderne, industriële bedrijvigheid met reders en havenarbeiders maakte plaats voor een postmoderne, creatieve industrie met ontwerpers en televisiestudio’s. Door deze culturele opwaardering biedt het Lloydkwartier ruimte voor andere mentaal-culturele verhalen. Dat maakt het een geschikte locatie voor een hedendaags kunstwerk dat zich wil laten inspireren door het aandeel van de Rotterdamse haven in de internationale slavenhandel.

Het monument

Kunstenaar Alex da Silva heeft ook het kunstwerk vormgegeven als een overgang van ‘industrieel staal’ naar ‘cultureel staal’: opgetrokken vanuit verschillende soorten staal stelt de sculptuur een schip voor dat de vormen van een muzieksleutel heeft, met daarop dansende figuren. Die hybride vorm toont de overgang tussen twee tijdperken, stelt Da Silva. Zijn kunstwerk eerbiedigt het historisch belang van de plek voor Rotterdam en is zelf ook de uitdrukking van het nieuwe, culturele Rotterdam. Dat laatste was een uitdrukkelijke wens van de initiatiefnemers: niet louter een ‘geschiedenisles’ geven, maar het tonen van een gedeelde geschiedenis aan Rotterdam en het besef dat de nazaten van de slavernij ook Rotterdammers zijn.

Bron: Centrum Beeldende Kunst Rotterdam