Het stroomnet in ons land zit overvol. Zo vol dat het de energietransitie in de weg zit en steeds meer duurzaamheidsinitiatieven in de wachtstand komen te staan. Verlichting is een van de grootste gebruikers van het stroomnet en gemeenten kunnen die lichtdruk vrij eenvoudig, snel en betaalbaar tot wel negentig procent verlichten. Ellen Arts legt uit wat de mogelijkheden zijn.
Minder elektriciteit, minder kosten, minder uitstoot
Wereldwijd is verlichting de op een na grootste energieverbruiker ter wereld, 13 procent van het wereldwijde elektriciteitsverbruik gaat op aan verlichting. In Nederland is het grootste gedeelte van die verlichting niet duurzaam. Als Nederland alle lichtpunten zou verledden, zou dat het energieverbruik met circa tachtig procent omlaaghalen: een besparing van twee miljard euro aan energiekosten en 2,9 miljoen ton aan CO2-uitstoot.
In de stad is verlichting verantwoordelijk voor rond veertig procent van de energiefactuur. “Door versneld te verledden kan een gemeente dit in een handomdraai omlaag brengen”, zegt Arts, key account manager Systems & Services bij verlichtingsbedrijf Signify. Een overstap naar ledverlichting is voor veel gemeentes en overheden een snelle, simpele en betaalbare stap, stelt Signify. Een kleine stap, met een grote impact.
“Hiermee kan meer dan 50 procent elektriciteit bespaard worden. Zo komt er ruimte op het net vrij om bijvoorbeeld 2,1 miljoen auto’s op te laden. Wanneer je kiest voor geconnecteerde ledverlichting bespaar je tot 80 procent aan energie en met een slimme koppeling zelfs tot 90 procent. Moet je nagaan hoeveel we met zijn allen alleen al aan verlichting verspillen.”

In drie stappen naar 90 procent besparing
Stap 1: van conventioneel naar led
Een overstap van conventionele verlichting naar ledverlichting brengt al een forse besparing, vertelt Arts. “Dat is al jaren aan de gang. Toch zie je nog steeds veel gemeenten werken met ouderwetse lampen, zoals natriumlampen. Het hangt natuurlijk af van waar je vandaan komt en waar je naar toe gaat, maar in deze eerste stap kun je om en nabij de 50 procent besparen.”
Verledden staat in ieder beleidsplan, weet Arts. “Maar elke gemeente heeft zijn eigen deadline om zijn doelstellingen te halen. De ene gemeente plant 2035, terwijl de ander in 2025 al volledig verled wil zijn. Die langere overgang kost een gemeente dan ook meer. Door hoge energieprijzen betaalt een gemeente nu nog voor de energie slurpende conventionele verlichting om dan vervolgens pas in de komende jaren in energiezuinige led te investeren.”
Stap 2: geconnecteerde verlichting
Als een gemeente voor led heeft gekozen, is het waardevol om deze verlichting slim te maken. Dit betekent dat de verlichting op afstand met een druk op de knop kunt beheren en flexibel kunt dimmen. “Een industriegebied waar niemand werkt in de weekend kan anders verlicht worden dan een woonwijk of een centrum. En dan heb je additionele 30 procent energiebesparing te pakken. Naast energiebesparing heb je het dan ook over tijdsbesparing in je proces: beheer op afstand scheelt veel verkeersbewegingen.” Het is een stap die volgens Arts circa 30 procent van de gemeenten al gemaakt heeft.
Stap 3: Integratie van slimmere systemen
Om de volledige negentig procent aan energie te besparen, moet de laatste stap gezet worden: het integreren van het slimme systeem met andere slimme systemen. “In de gemeente ga je dan bijvoorbeeld op basis van verkeersaanbod je verlichting aanpassen. Er zijn veel systemen in de openbare ruimte van verschillende leveranciers en verschillende functionaliteiten maar er zijn ook standards zoals Zhaga D4i, die koppelingen tussen systemen en producten en data uitwisseling perfect mogelijk maken. Als je ziet wat deze koppelingen en uitbreidingen opleveren, bijvoorbeeld voor de veiligheid van weggebruikers, dan liggen er nog heel veel kansen om nog veiliger en duurzamer te worden.”
Omdenken
Een andere manier van werken is een sleutel voor succes, meent Arts. De complexiteit van slimme verlichting wordt vaak als drempel gezien. De bekende en al jarenlange relaties zijn niet meer de enige contactpersonen die in een verlichtingsproject advies geven. De leveranciers, adviseurs, installateurs en de gemeente moeten samen rond de tafel en de nodes en wensen van de klant begrijpen. Ook binnen de gemeenten zijn er soms meer personen betrokken dan de beheerder van openbare verlichting. Goede communicatie en samenwerking levert voor alle betrokkenen voordelen op.
Hoewel de kosten met de huidige energieprijzen geen belemmering hoeven te zijn, is het wel deels een financiële drempel die genomen moet worden, vertelt Arts. “Het is meestal een kwestie van budgetten. Die worden vaak vastgesteld voor een aantal jaren en ook vaak al toegekend. Juist daar moet bewustwording komen dat meer flexibiliteit en het denken over zitiingsperiodes heen belangrijk zijn om de grote duurzaamheidsambities en energietransitie voor elkaar te krijgen.
Signify
Eindhoven
040 - 275 00 00
signify.com/nl-nl
Meer artikelen met dit thema
Van rommelig plein naar kloppend hart van Castricum
23 jul om 08:29 uurZeven of acht verschillende soorten bestrating op één plein. Weinig groen, versleten tegels, en een inrichting…
Delft moet kiezen: niet alles past meer op straat
22 jul om 13:21 uurDelft groeit van 110.000 naar 123.000 inwoners. De openbare ruimte groeit niet mee. Meer groen, betere…
De totaalervaring van de speelplek het Boegpad in Gouda-Noord
21 jul om 10:00 uurIn de rubriek 'Mijn Plek' laat Straatbeeld professionals uit de openbare ruimte hun favoriete plek zien. Deze…
Nieuwe fietspadelementen redden monumentale beukenlaan in Rheden
16 jul om 11:01 uurEen schitterende laan vol beukenbomen, maar een fietspad dat steeds hobbeliger werd - dat was de situatie op de…
Smart lighting: zijn we er klaar mee?
14 jul om 08:53 uurIeder jaar peilt branchevereniging OVLNL onder gemeenten en marktpartijen hoe zij tegen ontwikkelingen in de…
Tiende OVL-monitor biedt inzicht in ontwikkelingen branche openbare verlichting
7 jul om 10:56 uurJaarlijks monitort en rapporteert de stichting OVLNL in de OVL-monitor de stand van zaken in de openbare…
Een groene ontmoetingsplek in binnenstad Oosterhout
6 jul om 13:15 uurHet Arendsplein in Oosterhout is herontwikkeld tot een groene en aantrekkelijke ontmoetingsplek in de…
Amsterdam maakt werk van veiligheid in onderdoorgangen
2 jul om 09:04 uurDonkere onderdoorgangen, lange zichtlijnen zonder ontsnappingsmogelijkheden en verblindende verlichting: voor…

