Nieuw leven met ruimte voor fietsers, voetgangers en klimaat

“Vijf jaar geleden begonnen we met het idee om de fietspaden te verbeteren door ze iets te verbreden en de tegels door asfalt te vervangen”, vertelt Martin Nap, projectleider bij de gemeente Amsterdam. “Maar uiteindelijk dachten we: kunnen we niet méér doen?  De stoep, parkeervakken en rijbaan bleken ook aan onderhoud toe en dit was de aanleiding om breder naar dit deel van de Amsteldijk te kijken. Dat leidde uiteindelijk tot een complete herinrichting.” 

Van tweebaansweg naar leefstraat 

Een van de meest ingrijpende keuzes was het terugbrengen van de rijbanen van twee naar één per richting. Dat gaf ruimte voor meer groen, bredere voet- en fietspadenpaden   en hierdoor meer comfort voor voetgangers, fietsers, hardlopers en buurtbewoners. Ook het langsparkeren aan de gevelzijde werd opgeheven. “Hierdoor konden we een veel opener en aangenamer straatbeeld realiseren”, zegt Nap. 

Aan de waterzijde werd het fietspad verlegd richting de rijbaan. Daardoor kon het oude fietspad worden samengevoegd met het trottoir, wat resulteerde in een royale wandelpromenade langs de Amstel. “Dat is nu echt een plek geworden waar mensen graag wandelen en verblijven.” 

De rijbaan zelf werd aangepast aan het nieuwe karakter van de straat: de snelheid werd verlaagd van 50 naar 30 kilometer per uur en er werden verkeersdrempels aangebracht. Volgens Nap is het effect duidelijk merkbaar. “De leefbaarheid is enorm toegenomen. Mensen voelen zich veiliger en het is rustiger op straat.” 

Aandacht voor klimaat en groen 

De herinrichting past binnen de bredere stedelijke ambities van Amsterdam om de stad klimaatbestendiger en leefbaarder te maken. In totaal worden er 21 nieuwe bomen geplant; de helft is inmiddels geplant, de rest volgt in het najaar. Bovendien zijn er wadi’s aangelegd die regenwater opvangen bij hevige buien. 

“De eerste afstroom van hemelwater komt nu in die wadi’s terecht”, legt Nap uit. “Pas als die vol zijn, stroomt het water over naar het riool. Dat ontlast het rioolstelsel en helpt wateroverlast te voorkomen.” 

Ook de straatverlichting is vernieuwd. De masten zijn centraler boven de rijstroken geplaatst, wat zorgt voor een meer gelijkmatige verlichting van de weg. Daarnaast is aan de waterzijde een nieuw lichtnet aangelegd, met acht tot negen lichtmasten speciaal voor de voetgangers op de promenade. 

Amsteldijk - oude situatie

Meer comfort en gemak 

Naast bredere en geasfalteerde fietspaden zijn er zestig extra fietsnietjes geplaatst, waardoor er meer ruimte is voor het veilig stallen van fietsen. Ook zijn er laad- en losplekken aangewezen, zodat ondernemers en leveranciers goed uit de voeten kunnen zonder dat dit ten koste gaat van de openbare ruimte. 

Een belangrijk verkeerskundig aspect was de heroverweging van een kruising waar eerder een VRI  stond. Uit nieuwe berekeningen bleek dat deze niet langer nodig was. De oplossing: een compacte rotonde. “Dat maakt het verkeersbeeld overzichtelijker en prettiger, vooral voor fietsers”, aldus Nap. 

Tevredenheid bij bewoners en gebruikers 

Volgens Nap is de respons vanuit de buurt en van weggebruikers positief. “Iedereen geeft aan heel tevreden te zijn met de verbeteringen. We hebben geprobeerd de straat van een functionele verkeersroute te veranderen in een plek die uitnodigt tot verblijf. En dat is gelukt.” De herinrichting van de Amsteldijk staat daarmee model voor de manier waarop Amsterdam haar openbare ruimte wil inrichten: met ruimte voor de mens, aandacht voor groen en oog voor de toekomst. 

Vergroenen met visie – stadsbrede aanpak 

De herinrichting van de Amsteldijk past in het bredere beleid van de gemeente Amsterdam om ruimte te geven aan voetgangers, fietsers en natuur in de stad. De stad wil straten klimaatadaptief inrichten met oplossingen zoals wadi’s en meer groen, en tegelijkertijd de leefomgeving verbeteren door minder autoverkeer, schonere lucht en veilige routes voor fietsers en voetgangers. 

Ook elders in de stad worden soortgelijke ingrepen gedaan. Denk aan het autoluw maken van buurten, het transformeren van parkeerplaatsen naar verblijfsplekken en het vergroenen van versteende gebieden. Het doel: een stad waarin bewoners prettig kunnen wonen, werken en ontspannen, met meer schaduw, betere waterafvoer en minder hittestress.