Westerbork wordt weer toekomstbestendig

Westerbork maakt deel uit van Midden-Drenthe, een fusiegemeente die in 1998 ontstond door het samenvoegen van de gemeenten Beilen (esdorp en hoofdkern, 11.000 inwoners), Smilde (lintdorp, 4.500 inwoners) en Westerbork (brinkdorp, 4.500 inwoners). Midden-Drenthe, dat de eerste twee jaar Middenveld heette, bestaat uit 29 officiële kernen, waarvan de kleinste enkele tientallen inwoners hebben. De gemeente telt in totaal zo’n 35.000 inwoners en heeft een landoppervlakte van ruim 341 vierkante kilometer. Daarmee staat ze op nummer 5 in de lijst van grootste gemeenten qua oppervlakte in Nederland.


Foto: Harm Woldhek

Binnen Midden-Drenthe onderscheidt Westerbork zich door een breed scala aan activiteiten en door het toerisme. Zo organiseert de Stichting Zomeractiviteiten Westerbork onder meer de jaarlijkse Open Drentse Kampioenschappen Stiefkiekn (Living Statues). Geert Hendriks, toezichthouder civiele techniek Midden-Drenthe, en Albert Lubbinge, projectleider, beiden Westerborkers, zeggen wel eens gekscherend: “Er is geen dorp op deze planeet waar zoveel georganiseerd wordt.” Het heeft tot gevolg dat bij grote activiteiten soms wel 10.000 mensen Westerbork bezoeken. Het leeuwendeel van de activiteiten en het toerisme concentreert zich met name op het Burgemeester Gualthérie van Weezelplein en de Hoofdstraat.

Structuurvisie

In 2013 besloot de gemeente Midden-Drenthe een Structuurvisie Westerbork op te stellen. Daarbij speelden drie thema’s een rol: wonen, verkeer en scholen. Lubbinge: “Bij wonen ging het met name om het uitgangspunt dat Westerbork wel mocht uitbreiden, maar dat het niet ten koste mocht gaan van het dorpse karakter. Tegelijkertijd wilden we wel toerisme en reuring in Westerbork. En dat betekent extra verkeer.” Hendriks voegt daar nog een aspect aan toe: “Midden-Drenthe is een agrarische gemeente, wat betekent dat er veel landbouwverkeer door Westerbork gaat. En dat conflicteert wel eens met het toeristisch verkeer.

Foto: Harm Woldhek

Daarnaast hadden we te maken met de verhuizing van twee scholen, de christelijke basisschool De Wegwijzer en de openbare basisschool De Lindelaar. Beide zaten voorheen in het hart van Westerbork. Sinds 2015 maken de scholen deel uit van de multifunctionele accommodatie Groene Borg net buiten het centrum, waarin ook peuteropvang Groene Borg en een kinderdagopvang/bso zijn opgenomen. Vanzelfsprekend had deze verhuizing impact op de verkeerssituatie, omdat nieuwe schoolfietsroutes moesten worden vastgesteld. Die zijn daarom ook in de Structuurvisie opgenomen.”

De Structuurvisie diende zo als uitgangspunt om zowel de gedoseerde uitbreiding qua woningen als het groeiende toerisme, de problemen met het landbouwverkeer en de veranderde verkeerssituatie ten gevolge van de verhuizing van de scholen in goede banen te leiden. Lubbinge: “Het was geen wonder dat de bestaande infrastructuur niet meer voldeed, want die was 30 jaar oud.”


Het Westerborkse Van Weezelplein in de oude situatie. Foto: Harm Woldhek

Het Van Weezelplein in de nieuwe situatie. Foto: Harm Woldhek. 

Lubbinge benadrukt dat de uiteindelijke Structuurvisie Westerbork tot stand is gekomen na uitvoerige en zorgvuldige communicatie met de bewoners. “De visie bevat veel elementen die door de bewoners in een werkgroep zelf zijn aangedragen. Zoals groen, verkeersveilig, parkeren, de plek voor multifunctionele accommodatie, reuring en het behoud van het unieke karakter.” Zo wilden de bewoners dat het Van Weezelplein weer groener zou worden. Lubbinge: “Het groen op het plein was verpauperd en vertrapt en het plein was in de loop der jaren steeds meer verhard. Bovendien werd het gebruikt voor allerlei activiteiten. Het was dus al lang niet meer het mooie groene plein dat het ooit was.”

Dit is een deel van het hoofdartikel uit Straatbeeld 04/2018. Lees hier het hele artikel. 

Lees ook: Westerbork krijgt een nieuw gezicht