Expertcolumn Tobias Strating: praktische circulaire openbare ruimte in de regio

maandag 18 november 2024

Tobias Strating is assetmanager Beheer Wegen & Vaarwegen bij de provincie Drenthe. In zijn expertcolumn gaat hij in op het onderwerp circulariteit en wat dit betekent voor de inrichting van de openbare ruimte. 

Een toekomstbestendig leefomgeving is het doel, de openbare ruimte is het speelveld. De Romeinse architect en ingenieur Vitruvius (± 85 – 20 v.Chr.) had hier mijns inziens drie kekke basisprincipes voor: firmitas (stevigheid), utilitas (gebruiksvriendelijkheid) en venustas (schoonheid). Mooie vuistregels natuurlijk, maar hoe maak je dan nu echt impact in die openbare ruimte?  

Bij gemeenten vraagt de GWW-sector zo’n 15 procent van het budget, terwijl die zorgt voor 35 procent van de klimaatimpact (CO2-eq) van de totale inkoop. Terwijl van al het asfalt dat in Nederland ligt meer dan 70 procent bij gemeenten voorkomt. Dus als je als ergens impact wil maken dan is het in de GWW bij provincies en gemeenten!  

De regio is wat mij betreft ook de juiste schaalgrootte om deze impact te gaan bewerkstelligen: landelijk is te groot en gemeenteniveau is weer te klein. In de regio is het speelveld overzichtelijk, waarbij organisaties en sleutelpersonen elkaar kennen. Kijk eens naar het convenant dat in Noord-Nederland is gesloten rondom het verduurzamen van de asfaltketen aldaar. Er zijn allerlei technische verduurzamingsafspraken gemaakt op mengselniveau en ook de asfaltproducten komen in actie. Daardoor wordt niet alleen de behoefte aan nieuwe materialen verminderd, maar ook de CO2-uitstoot aanzienlijk verlaagd. Dit initiatief laat zien dat samenwerking tussen publieke en private partijen met gemeenschappelijke belangen in de regio echt vorm krijgt! 

Ook in Berkelland zijn de circulaire principes in actie. Het bouwteam voor groot onderhoud aan wegen laat zien hoe toekomstgericht denken kan resulteren in een duurzamer infrastructuur. Door te kiezen voor circulaire materialen en technieken wordt niet alleen de levensduur van de wegen verlengd, maar ook de milieu-impact verminderd. Een nominatie voor de Cobouw Awards 2024 is het gevolg.  

Er is eveneens een belangrijke stap gezet door circulair af te schrijven. Boekhouding dus! Overheden zijn gehouden aan financiële spelregels, waarbinnen beperkte beweegruimte is. Juist die ruimte is door de gemeente Leeuwarden ingezet in de vorm van restwaarde bij afschrijving. Ook in de ontwerpen van de openbare ruimte hebben we speelruimte nodig. Bestaande woonwijken voldoen niet meer aan de huidige en toekomstige eisen en gaan de komende jaren op de schop. Een integrale benadering is hiervoor noodzakelijk. Uit mijn ervaring blijkt dat wanneer we dit met soft skills aanvliegen, er plek zat blijkt te zijn. Het is immers niet zozeer een technisch, maar vooral een organisatorisch vraagstuk. 

De circulaire economie in de openbare ruimte biedt dus veelbelovende perspectieven op allerlei vlakken. Hierbij breek ik graag een lans voor de regio en dat mag u dubbelzinnig opvatten: de regionale schaal, maar ook het gebied buiten de randstad. Dit alles met Vitruvius in het achterhoofd. 

 

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Statiegeldpaal. Goed verhaal.

2 nov om 08:00 uur

Statiegeld geeft lege flesjes en blikjes waarde. Dat stimuleert inzameling en recycling, maar brengt ook…

Lees verder »
descriptionArtikel

Van verkeersknoop naar dorpstuin: groen en slim parkeren in Kapelle-op-den-Bos

16 nov om 14:21 uur

Winkels die wegtrekken, een Marktplein zonder allure en een Kerkplein dat vooral een verkeersknoop was: voor de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Mijn plek: Een boomstambank en voederhuisje van Apeldoorns kaphout

12 nov om 07:00 uur

Sonja Dijkman-Elskamp werkt als beleidsadviseur circulariteit en afval bij de gemeente Apeldoorn. In de rubriek…

Lees verder »
flash_onNieuws

Groningse Grote Markt wint Clay Paver Award in categorie Public Spaces

9 nov om 08:22 uur

De herinrichting van de Grote Markt in Groningen is bekroond met een Clay Paver Award. Het project van de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Arnhem bouwt circulaire bruggen met een verhaal

3 nov om 10:00 uur

Als zijn kinderen een ander bed willen, schroeft Jeroen van Gaalen het oude uit elkaar en timmert er iets…

Lees verder »
descriptionArtikel

Losser kiest voor slimme marktstroom van Seijsener Techniek

22 okt om 10:22 uur

De gemeente Losser heeft twee nieuwe marktstroomkasten in gebruik genomen op het Raadhuisplein. Markten en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Autonome zonneverlichting als antwoord op netcongestie

21 okt om 10:00 uur

Nederland staat voor een ongekende uitbreiding van het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd krijgen steeds meer…

Lees verder »
descriptionArtikel

Sociale veiligheid voor vrouwen vraagt meer dan straatverlichting

20 okt om 10:00 uur

Vrouwen en meisjes voelen zich vaker onveilig op straat dan mannen en jongens. Ze delen hun locatie met…

Lees verder »