De buitenbank van de toekomst

Iedere gemeente die ‘groen’ wil zijn, doet er daarom goed aan om niet alleen actie te ondernemen op het gebied van klimaatadaptatie en energiebesparing, maar ook op circulair inkoopbeleid. 

Van afval naar straatmeubilair 

De openbare ruimte is bij uitstek een domein waarin gemeenten een verschil kunnen maken. Gemeenten hebben veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte en daarmee de aanschaf van banken, picknicktafels en vuilnisbakken. Deze producten zijn uitermate geschikt om van circulair materiaal te maken. Bovendien hebben gemeenten zicht op de lokale reststromen, die hiervoor als grondstof kunnen dienen. Denk bijvoorbeeld aan snoeiafval, rioolslib of afgedankt straatmeubilair. Door deze lokale reststromen aan te wenden voor de productie van lokaal straatmeubilair. Zo verklein je zowel de hoeveelheid gebruikte primaire grondstoffen, als de hoeveelheid gemeentelijk afval én sluit je de kringloop.
  

Biobased en circulair 

Een product dat optimaal gebruikmaakt van lokale reststromen is de buitenbank Circsit: het meest innovatieve straatmeubilair van dit moment. De biobased buitenbank is nog maar kort in productie en heeft nu al verschillende prijzen gewonnen op het gebied van circulariteit, waaronder de Upcycle competitie van gemeente Almere. De ontwerper van het product is VelopA, een bedrijf dat al jaren duurzaam straatmeubilair ontwerpt op basis van ontwerpen en materialen die goed te recyclen zijn. Nieuw aan deze bank is dat deze is gemaakt van circulair biocomposiet, ontwikkeld door partner npsp. Dit biocomposiet is vervaardigd uit lokale, natuurlijke reststromen: vezels van gemaaid riet en kalk uit waterzuiveringsinstallaties, aangevuld met een klein gedeelte biohars.  
 
De lange levensduur van biocomposiet maakt het uitermate geschikt voor het maken van straatmeubilair. Een bank van dit circulaire materiaal gaat minstens twee keer zo lang mee als een bankje van hout. Biocomposiet is daarnaast corrosie-, oxidatie- en kalkaanslagvrij, blijft hard en gaat niet doorhangen. Het behoudt dus zijn oorspronkelijke vorm. Ook neemt de CO2-negatieve Circsit geen vocht op. In tegenstelling tot hout, is het materiaal in een mum van tijd weer droog, vooral als het zonnetje er even op staat.  

Innovatief design 

Niet alleen het materiaal, maar ook het ontwerp van de Circsit is vernieuwend. De meeste banken bestaan uit planken, maar Feiko Withagen, productontwerper van VelopA, had een ander idee. “Planken zijn overal net zo dik, terwijl bij een bank de belasting niet overal hetzelfde is. Bovendien gaat er bij het zagen van planken altijd materiaal verloren. Daarom ontwierp ik een zitgedeelte van losse ribben, die niet worden gezaagd maar geperst. Op plaatsen waar het nodig is, zijn de ribben dikker, op plaatsen waar het niet nodig is, zijn ze dunner of hol. Zo bespaar je grondstof. Ook kun je de ribben los vervangen, zodat je bij een kleine beschadiging niet het hele zitgedeelte hoeft te vernieuwen. Als de bank als geheel eenmaal zijn gebruikscyclus heeft doorlopen, zijn alle materialen los te schroeven en is het biocomposiet weer tot nieuw meubilair te persen.” 

Sitting as a service 

Ook onderscheidend is de mogelijkheid om de bank te leasen, zodat de materialen aan het einde van de levensloop weer teruggaan naar VelopA, die er weer nieuwe banken van maakt. Op deze manier is de cirkel rond en is hergebruik gegarandeerd. Dit businessmodel noemt VelopA ook wel Sitting as a Service (SaaS), als een ludieke variant op Product as a Service (PaaS). Het voordeel van deze constructie is dat het de ontwerper uitdaagt om een product te ontwerpen dat zo lang mogelijk meegaat. En waarvan de materialen weer goed te scheiden en opnieuw te gebruiken zijn. In het geval van de Circsit betekent het leasesysteem ook dat het onderhoud van geleasede banken voor de rekening van VelopA is, omdat zij eigenaar van de banken blijft. Dat is voor het bedrijf geen punt, volgens ontwerper Withagen: “Omdat het materiaal zo sterk is, zijn de banken vrijwel onderhoudsvrij.” 
 
Circulair is de norm voor een leefbare toekomst. Meer weten over de Circsit? Of samen met VelopA nadenken over circulaire oplossingen voor de openbare ruimte? Neem dan contact op met VelopA.  
 
VelopA 
Leiderdorp  
071 - 541 0321 
www.velopa.nl/go-circular 

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 6, thema trends. Download hier het magazine.