Van bak naar volle grond: drie boombakken voor elke situatie

“De MOVE is eigenlijk gebaseerd op onze standaard CARREZ-bak: een verplaatsbare plantenbak, alleen dan verstevigd voor de bomen”, legt Mathijs van Haren, projectmanager bij Furns, uit.  

De bak is er in cortenstaal en aluminium, met een wanddikte van minimaal 3 millimeter en verstevigingsribben. Aan de binnenkant is hij voorzien van een laag polyurea. “Zo staat het water niet direct in contact met het cortenstaal. Daardoor heb je een betere buitenzijde van de bak en een betere waterhuishouding.” 

Verder zitten er kluitankers en overlooppijpen in, die ervoor zorgen dat de boom stevig en gezond in de bak staat. Wie wil, kan de MOVE uitbreiden met het Green Care System van Furns. “Dat is eigenlijk een irrigatiesysteem”, zegt Van Haren. “De waterbuizen kunnen vanuit een watertank worden aangesloten, zodat je een makkelijkere manier van water geven hebt.” 

De MOVE is een dichte bak met vaste wanden. Dankzij de kluitverankering kan de bak in zijn geheel, met boom en al, verplaatst worden. De boom zelf kan er namelijk moeilijk uitgehaald worden zonder de wortels te beschadigen. De MOVE is daarom vooral geschikt voor bomen die blijvend in de bak staan. 

FLEX: wanden die eraf kunnen 

Bij de FLEX ligt dat anders. Deze bak is ontworpen om de boom er later weer uit te kunnen halen. “Bij de FLEX heb je een dubbele wand: een binnenwand en een buitenwand”, vertelt Van Haren. “Die zijn allemaal demontabel, en tussen die twee wanden zit isolatie, die we zelf al verwerken.” Die isolatie beschermt de wortels tegen hitte in de zomer en vorst in de winter. Met verstelbare voeten staat de bak ook op een ongelijke ondergrond stabiel. 

Die demontabele wanden hebben twee voordelen. “Je kunt ze vervangen bij schade. Maar je kunt ze ook loshalen als je de boom eruit wilt halen en in de volle grond wilt zetten. Dat is eigenlijk het hele idee erachter.” 

Onder in de FLEX zit een retentiekrat dat water vasthoudt, met daaroverheen een capillair doek. “Dat zorgt ervoor dat het water vanuit die retentie omhooggetrokken kan worden”, legt Van Haren uit. Dit is onderdeel van het Green Care System, dat standaard in de FLEX zit. Via verdeelbuizen krijgen zowel de boom als de onderbeplanting tegelijkertijd water, ook in droge periodes. 

Die ruimte voor onderbeplanting is een groot verschil met de andere bakken. “Bij de FLEX kun je vaste planten onder de boom zetten, omdat je daar volledig met substraat werkt.” De bak wordt daarmee meer dan een pot voor een boom: het is een klein stukje groen in het straatbeeld. 

Air-Pot: een sterke start 

“De Air-Pot is echt bedoeld voor tijdelijke groei”, zegt Van Haren over de derde boombak. “Door de boom in een Air-Pot te zetten, creëer je een sterke wortelkluit.” Dat komt door de techniek erachter. De wanden hebben gaten, waardoor de wortels bij de rand als het ware door de lucht worden gesnoeid. De wortel groeit op die plek niet verder, maar maakt wel nieuwe haarwortels aan. Zo gaat de wortel niet ronddraaien in de kluit, wat het later moeilijk maakt voor de boom om in de volle grond aan te slaan. Het resultaat is een compacte, gezonde kluit die een goede start heeft als de boom later wordt verplant.  

Net als de FLEX is de Air-Pot geïsoleerd, modulair opgebouwd met vervangbare panelen en voorzien van stelvoeten. Via een afsluitbare vulopening kan de bak eenvoudig worden bijgevuld.  

Hoe lang een boom in de Air-Pot staat, verschilt per soort. “Het gangbare is tussen de vier en zes jaar”, zegt Van Haren. “Het idee is dat de boom in die tijd sterk kan worden, een mooi wortelstelsel krijgt en wat ouder wordt. Intussen kan de gemeente of de ontwikkelaar de groeiruimte voor die boom in de volle grond voorbereiden.” 

‘Het systeem moet gewoon werken zonder dat je er iets mee van doen hebt’ 

Water zonder pompjes 

Voor de watergift in de Air-Pot heeft Furns een eigen oplossing bedacht. “Daar zijn we lang mee bezig geweest”, vertelt Van Haren. “We werken met capillaire lonten die vanuit de kluit naar de waterbuffer lopen, zodat we een capillaire werking kunnen toepassen.”  

Het water wordt zo vanuit het reservoir onderin vanzelf naar de wortels getrokken. Daar komt geen techniek aan te pas. “Ik noem het bijna manueel: geen elektronica, geen pompjes, niks. Het systeem moet gewoon werken zonder dat je er iets mee van doen hebt.” De Air-Pot is, net zoals de FLEX, standaard uitgerust met het Green Care System. 

Dat is niet alleen handig voor beheerders, maar ook duurzaam. Het water dat de boom niet direct opneemt, gaat niet verloren maar wordt opgeslagen en later weer gebruikt. Nu droge zomers vaker voorkomen, kan dat net het verschil maken voor een jonge boom. 

Treehub als tussenstation 

Met de drie varianten kunnen gemeenten en ontwikkelaars kiezen wat bij hun situatie past. De MOVE is voor een blijvende plek, de FLEX houdt alle opties open, en de Air-Pot bereidt de boom voor op de volle grond. In alle gevallen hoeft de boom niet te wachten tot de ondergrond klaar is. 

• Furns 
  Uden 
  0413 395 262 
  furns.com