De Spiegel van Jos: Verleden met toekomst

donderdag 21 januari 2021
timer 3 min
Hoe ervaart de gebruiker de openbare ruimte? In een reeks bespiegelingen houdt redacteur en voetganger Jos Oude Holtkamp de beleidsmakers, ontwerpers, inrichters en beheerders zijn spiegel voor. De eens zo trotse IJsselcentrale bij Zwolle is grotendeels verdwenen. Op het terrein gaat een woonwijk komen. Tijd voor een terug- en vooruitblik.

Toen ik bijna vijfentwintig jaar geleden naar Zwolle verhuisde kwam ik te wonen op een paar honderd meter van het kolossale gebouw dat me vanuit de trein altijd gefascineerd had. De Centrale Harculo, of IJsselcentrale. Als een machtig kasteel stond ze daar. Een brutalistisch Neuschwanstein - een enkeling vond haar het mooiste gebouw van Zwolle.

Twee jaar geleden werd begonnen met de sloop van de centrale, die dienst deed van 1955 tot 2012. Wat doe je met zo'n terrein dat leeg komt te staan? Zwolle is eruit, het wordt een wijk met 400 tot 500 woningen, maar wat mij betreft had het gebouw er nog steeds gestaan. Ook al had het geen waarde meer voor energielevering, aldus eigenaar Engie (ik krijg altijd een nummer van The Rolling Stones in mijn hoofd als ik die naam hoor of lees). Ik zou het een geweldig experiment hebben gevonden om het gebouw over te geven aan de natuur, het te laten overwoekeren.


Het restant van de IJsselcentrale krijgt een centrale plek in de te bouwen woonwijk 

Blauwgroen

Voor zulke radicale keuzes is in ons kleine landje helaas geen ruimte. Ook Zwolle moet bouwen en dus wonen hier straks mensen in een blauwgroene buurt, met autoluwe straten, waterrecreatie en een wijkbreed park. En Engie blijft er energie winnen, via zonnepanelen en aqua- en geothermie.

Hoewel ik intussen een paar kilometer verderop woon, kom ik nog vaak langs het terrein, omdat het er heerlijk fietsen en wandelen is: op de dijk langs de IJssel en in de groene buurtschap Harculo, langs de pittoreske boerenhuisjes met hun hooibergen. Op het terrein zelf staat nog een pover restant van de centrale, als een Gallisch dorpje dat weigert te buigen.


Op het terrein van de IJsselcentrale komt een blauwgroene woonwijk 

Plukjes bos

In de nieuwe wijk zal het blijvend herinneren aan het verleden, met een centrale functie voor bedrijvigheid, vertier en ateliers. Ik hoop van harte dat de planners de plukjes bos die zich hier nog bevinden in hun ontwerp opnemen. Ik ben kind geweest en in de kleinste stukjes bos speelden zich de grootste avonturen af... Mijmerend over verleden en toekomst merk ik dat ik weer dat deuntje in mijn hoofd heb. Angie, Angie, where will it lead us from he-he-he-here...

MacBeth

In 2003 was de IJsselcentrale echt even een kasteel, bij een uitvoering van MacBeth door theatergroep Stichting SUUS, die uitgekiend gebruikmaakte van het decor dat de centrale bood. Het publiek werd meegenomen op een enerverende tocht door het gebouw en over het terrein, met als letterlijk hoogtepunt het finale zwaardgevecht op de oliedrums achter de centrale. Op stichtingsuus.nl/in-beeld/macbeth zijn sfeerimpressies van de voorstelling te zien.

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 6 2020. Download hier het magazine.

Meer artikelen met dit thema

Een slimme stad, hoe doe je dat?

11 mei om 16:04 uurtimer2 min
Yvonne Kemmerling is voorzitter van de Future City Foundation, een organisatie die zich bezighoudt met…
Lees verder »

Ruinen zet met kwaliteitsimpuls centrum weer op de kaart

10 mei om 13:13 uur
Ruinen weer op de kaart met een bruisend en vitaal centrum. Met deze doelstelling is gemeente De Wolden, waar…
Lees verder »

Interactieve fontein in Leuven zorgt voor spectaculaire watershow

10 mei om 09:47 uurtimer2 min
Rots Maatwerk heeft in opdracht van de Belgische stad Leuven een interactieve fontein aangelegd op het H.…
Lees verder »

Wormer heeft speellocatie met recyclebare onderplaten

4 mei om 15:48 uurtimer2 min
NOVUM Nederland is totaalleverancier van speel- en sporttoestellen. Samen met het zusterbedrijf Prokuru heeft het…
Lees verder »

Apeldoornse klimaatstraat is gereed

23 apr om 08:00 uurtimer2 min
De klimaatstraat in Apeldoorn is gereed. Zo is er een Marktstroom door het centrum, een wadi en meer groen in het…
Lees verder »

Stappenplan klimaatadaptie en energietransitie

22 apr om 08:00 uurtimer4 min
In 4 stappen een uitvoeringsplan voor klimaatadaptatie en energietransitie. Tijdens het opstellen van een…
Lees verder »

Omgevingsvisie gemeente Assen; groen, toegankelijk, ontspannen en veilig

14 apr om 08:00 uurtimer2 min
Het college van B&W van de gemeente Assen heeft de Omgevingsvisie 2040 gepresenteerd. Het doel is om wat Assen…
Lees verder »

Park Vijfsluizen in Vlaardingen showcase van een klimaatadaptieve woonwijk

12 apr om 08:00 uurtimer3 min
In het oosten van Vlaardingen werkt projectontwikkelaar Heijmans aan Park Vijfsluizen. In deze woonwijk staan de…
Lees verder »