Kopgroep Beheer moet een Pietje Bellclub blijven

Persoonlijke redenen liggen ten grondslag aan de oprichting van de Kopgroep Beheer, vertelt Oosterhoff. “Ik ben zes jaar geleden, toen ik nog werkte bij de gemeente Almere, overgestapt van de afdeling stadsontwikkeling naar stadsbeheer. Ik trof een niet strategische, versnipperde en uitvoeringsgerichte organisatie aan met een breed takenpakket. Ik dacht toen echt: waar ben ik in beland? Mijn leidinggevende gaf mij de tip om eens te gaan praten met andere vakmensen in de Nederland. In totaal heb ik zo’n dertig mensen geïnterviewd. Niet alleen gemeenteambtenaren, maar ook mensen die werkzaam zijn bij provincies, marktpartijen en onderwijsinstellingen. Daar kwam een verhaal en analyse uit over de staat van het beheer in Nederland. De basis is zeker op orde, nergens anders op de wereld doen we het dagelijks beheer en onderhoud beter dan in Nederland. Maar waarom we dingen doen is vaak niet bekend. Beheerders gaan ook over de vervanging en vernieuwing van de vitale systemen van de openbare ruimte. Deze zijn ontzettend belangrijk voor de grote transitieopgaven waar we als land voor staan. Denk bijvoorbeeld aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en de energietransitie. Er werd onderling echter nauwelijks over dit soort opgaven gepraat, laat staan dat er ervaringen werden uitgewisseld. Daarnaast is er geen wetenschappelijke opleiding die je wegwijs maakt in het beheren van de openbare ruimte. Hierdoor ontbreekt er een inhoudelijk kader maar ook vakdebat of een gezamenlijke lobby naar rijk. Ik heb mijn conclusies van alle gesprekken gedeeld met partijen als het CROW en verschillende gemeenten. Zo is uiteindelijk de Kopgroep Beheer ontstaan met de beheermanagers van Leiden, Almere, Zwolle, Zoetermeer en Rotterdam als aanjagers”, aldus Oosterhoff. 

Marketingtraject  

Na de oprichting werden er veel overleggen gevoerd over de koers van de Kopgroep Beheer. “De Kopgroep Beheer wilde zich sowieso richten op het meer strategisch en integraler maken van beherend Nederland. De conclusie was dat dit het beste kon met een Pietje Bellclub die zorgt voor reuring. De kopgroep heeft zich in de eerste jaren op verschillende dingen gericht. Als eerste zijn we een marketingtraject gestart om ons vak beter te verkopen. Beheer heeft vaak een stoffig imago, maar wij vinden het juist super interessant en relevant. De tweede actie is geweest dat we begonnen zijn met een academische opleiding. Zo is Stichting Managing Public Space ontstaan. Het doel van de stichting is beheer in Nederland meer wetenschappelijk te benaderen en om wetenschappelijk Nederland meer beheerminded te maken. Naast de leerstoel in Wageningen, zijn er allemaal activiteiten ontstaan met andere universiteiten om beheer in Nederland naar een hoger plan te tillen. De derde actie was dat we ons aansloten bij de Biënnale in Rotterdam. Dit evenement is vooral gericht op architecten en wetenschappers. Wij vonden dat wij aanwezig moesten zijn omdat wij uitvoeren wat zij bedenken.”  

De kopgroep is inmiddels gegroeid naar negen gemeenten. Recent zijn Groningen, Utrecht, Haarlem en Breda aangesloten. “Als je groter wordt is het soms wel lastig om de schwung er in te houden. Onder de managementlaag is een kopgroepatelier ontstaan, een netwerk van collega’s die werkzaam zijn in het beheer van de openbare ruimte. De vraag is nu vooral hoe groot willen we worden en hoe formeel moet het zijn. Hoe groter de club hoe eerder het Pietje Bellkarakter kan verdwijnen. We richten ons zeker ook op kleinere gemeenten. Daar is vaak één persoon verantwoordelijk voor verschillende domeinen. De kans dat daar innovaties plaatsvinden is groter dan bij grote gemeenten met veel interne zuilen. Daar zouden we graag meer over leren”, zegt Oosterhoff. 

Opschudden

Oosterhoff merkt dat er vanuit de verschillende beheerdomeinen brancheverenigingen zijn, maar het integrale plaatje ontbreekt vaak. “De groenwereld, openbare verlichting, riolering en weg- en waterbouw hebben allemaal een eigen clubje. Het grotere geheel ontbreekt alleen. Met de Kopgroep Beheer willen we veel meer dingen samen oppakken. Er moet veel meer kennis worden gedeeld. We zien dat de beheerwereld vrij conservatief en gesloten is. Aan ons de taak om de boel op te schudden. De verschillende brancheverenigingen zijn goede organisaties met veel kennis, maar vaak komen ze niet verder dan het eigen domein. Door kennis te verbinden kan je ervoor zorgen dat je echt stappen kunt maken.”  
 
De kopgroep zet zich de komende jaren in voor het thema belevingsgestuurd beheer. Oosterhoff: “wat je ziet is dat we veel meer waardegestuurd willen gaan beheren en dat de menselijke maat steeds belangrijker wordt. Iedere gemeente gaat hier anders mee om en een eenduidige aanpak ontbreekt. We hebben een living lab ontwikkeld, waarbij we in meerdere wijken in meerdere steden gaan onderzoeken hoe de beleving van de openbare ruimte wordt ervaren. Daar passen we het beheer of de communicatie met de bewoners op aan. Voor de periode van vier jaar doen we ieder jaar een meting zodat we kunnen zien hoe de verschillende uitkomsten veranderen en wat dat betekent voor het beheer van de openbare ruimte”, besluit Oosterhoff.  

Sluit je aan 

De Kopgroep Beheer is recent de beweging ‘Nederland verandert – Beheer de toekomst’ gestart. Wil je meedoen en heb je ook inspirerende voorbeelden die je wilt delen: ga naar de website www.kopgroepbeheer.nl.