Hoe ver zijn gemeenten met verledden? Onderzoek moet het uitwijzen

woensdag 11 november 2026

Hoeveel gemeentelijke openbare verlichting is inmiddels verled, welke plannen hebben gemeenten en wat houdt hen nog tegen? Een landelijk sluitend beeld ontbreekt. Daarom start binnenkort een onderzoek bij 174 van de 342 gemeenten, samen goed voor zo’n 80 procent van het areaal openbare verlichting. Gemeenten kunnen dus op korte termijn een verzoek om medewerking verwachten.

Een motie en een gat in de kennis

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is opdrachtgever van het onderzoek, branchevereniging OVLNL is partner en adviesbureau Nobralux voert het uit. Voor het project is subsidie beschikt via RVO. De aanleiding is de motie-Kröger/Thijssen. “Overheden, zorg ervoor dat alle openbare verlichting zo snel mogelijk van led voorzien wordt”, vat Ruben van Brenk van de VNG de strekking samen. Het gaat zowel om rijksgebouwen als om straatverlichting.

Bij het ministerie ontstond een werkgroep met onder meer Rijkswaterstaat, het Rijksvastgoedbedrijf, de provincies en de VNG. Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf zijn elk één organisatie en hebben snel een beeld van hun eigen stand van zaken. Bij 342 gemeenten, die elk een eigen stukje beheer hebben, ligt dat anders. “Wij hadden als VNG geen goed beeld van hoe het precies zit bij al die gemeenten”, zegt Van Brenk. Ook OVLNL had dat beeld niet sluitend. De VNG gaf daarom aan dit te willen onderzoeken. “Hoe ver staan we ermee? En als we het niet klaar hebben: welke belemmeringen zijn er dan nog?”

Waar staan gemeenten nu?

Volgens Marco Mus van Nobralux is bij veel gemeenten inmiddels ruwweg 75 procent van de openbare verlichting die zij beheren, verled en is het energiebesparingsdoel voor 2030 uit het Klimaatakkoord vaak al gehaald of bijna gehaald. Het onderzoek richt zich op wat daarna nog nodig is. “Voor ons gaat het vooral om dat laatste stukje: wat houd je tegen om in snel tempo ook die laatste stappen te zetten?” Daarom vraagt het onderzoek naar de actuele verleddingsgraad, de plannen, de uitvoeringscapaciteit, de contactpersonen en de belemmeringen die gemeenten ervaren.

Van rapport naar monitor

Het onderzoek levert een rapport op dat naar het ministerie gaat. “Dat hebben zij nodig om aan de minister en de Tweede Kamer daarover te rapporteren”, zegt Van Brenk. Blijken er knelpunten te zijn die gemeenten niet zelf kunnen oplossen, dan volgt een vervolggesprek. “Dan zeggen we: we lopen hier tegenaan, om die reden komen we niet veel verder en dit hebben we nodig.” Het rapport kan gemeenten ook helpen bij hun eigen rapportageplicht over energiebesparing, die elke vier jaar geldt.

Volgens de planning is het onderzoek volgend jaar in het eerste kwartaal klaar. Meer informatie? Vragen kunnen worden gesteld via info@ovlnl.nl.