Historie voelbaar na herinrichting Dudok Groningen

Van werkgebied naar verblijfskwaliteit 

De ambitie achter het project was helder: een stenig, verouderd werklandschap omvormen tot een aangename verblijfsplek met ruimte voor groen en waterbeleving. “Het is voor het eerst dat dit gebied echt wordt ingericht als recreatieve ruimte”, zegt Jeroen Marseille van bureau Marseille Buiten. “De geschiedenis speelt hier een belangrijke rol, maar tegelijk wilden we een toekomstgericht ontwerp maken dat aansluit op de huidige behoeften van de stad.” 

Dudok aan het Diep in de oude situatie

Groen als koelmiddel 

Een belangrijke drijfveer voor het ontwerp was het klimaatbestendig maken van het gebied. Waar vroeger vooral beton en asfalt domineerden, zorgen nu plantvakken, grasvelden en bomen voor verkoeling en luchtzuivering. “De gemeente heeft berekend dat de gevoelstemperatuur op een hete dag met wel 13 graden kan dalen dankzij de vergroening”, vertelt Marseille. 

Een opvallende ingreep was het deels opheffen van de rijbaan van de Turfsingel. Hierdoor ontstond ruimte voor meer groen én een betere aansluiting op de stad voor voetgangers en fietsers. “Door verharding terug te dringen en nieuwe looplijnen te maken, is het gebied toegankelijker geworden.” 

Natuurlijke materialen en historisch besef 

Bij de herinrichting is gekozen voor materialen die zowel duurzaam zijn als passen bij het karakter van de plek. Natuurstenen keien in de paden verwijzen naar het historische straatbeeld, terwijl houten vlonders warmte en zachtheid toevoegen. “We hebben intensief overleg gehad met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed”, legt Marseille uit. “Het ging erom een vorm te vinden die recht doet aan het monumentale karakter van de plek.” 

Bloemenmengsel met effect 

Ook de beplanting is met zorg gekozen. Een prairiemengsel van Lageschaar siert de borders. “Dat mengsel is niet alleen onderhoudsarm en geschikt voor het klimaat, maar ook visueel aantrekkelijk, het hele jaar door”, aldus Marseille. “De kleuren en bloeiperiodes zorgen voor variatie, en tegelijk trekt het mengsel insecten en vogels aan, wat bijdraagt aan biodiversiteit in de stad.” 

De beplanting sluit nauw aan op de landschappelijke visie van Marseille Buiten: duurzaam, natuurlijk en uitnodigend. “We wilden een plek maken die mensen op elk moment van het jaar uitnodigt om er te zijn.” 

Verkeersaanpassing en gebruikscomfort 

Het deels opheffen van de rijbaan bood niet alleen ruimte voor groen, maar verbeterde ook de verkeersveiligheid. Laad- en losplekken werden herschikt en er kwam meer plek voor fietsparkeren. “Door die ingrepen is het gebied gebruiksvriendelijker geworden, vooral voor langzaam verkeer”, licht Marseille toe. 

Waardering vanuit de stad 

De reacties op het project zijn overwegend positief. Tijdens de presentatie op Let’s Gro in 2019 bleek al dat het plan aansloeg. “Mensen zeiden op zijn Gronings: ‘Dat is een mooi en goed plan, juist omdat het zo eenvoudig is,’” herinnert Marseille zich. Die waardering kwam ook tot uiting in een publieksstemming. “We kregen 8000 stemmen en 4000 daarvan waren voor ons plan. Dat zegt veel over hoe het ontwerp aansluit bij wat mensen belangrijk vinden”, aldus Marseille. 

Icoon met nieuwe functie 

Het voormalige benzinestation op de locatie vormt een belangrijk ankerpunt binnen het plan. Het is een ontwerp van de beroemde architect Willem Dudok en staat op de lijst van honderd meest waardevolle gebouwen uit de wederopbouwperiode. Ooit stonden er 112 van deze tankstations in Nederland, nu zijn er nog slechts twee over. Het gebouw is volledig gerestaureerd en omgeturnd tot horecagelegenheid. Tegelijk is het verduurzaamd met technieken zoals monumentenglas en zonnepanelen. “We wilden het gebouw niet alleen behouden, maar ook functioneel toekomstbestendig maken”, zegt Wouter van Riet Paap van IRIS architecten. “Het resultaat is een geslaagde balans tussen erfgoed en innovatie.” 

Regie op de uitvoering 

Annette Stikkelorum, programmasecretaris uitvoering binnenstad, speelde een cruciale rol in de coördinatie van het project. Zij zorgde ervoor dat de samenwerking tussen gemeente, ontwerpers en andere betrokken partijen soepel verliep. Dankzij haar inzet konden verschillende onderdelen naadloos samenkomen in één samenhangend geheel. 
 
De transformatie van Dudok aan het Diep laat zien hoe zorgvuldig ontwerp, oog voor geschiedenis en aandacht voor duurzaamheid kunnen leiden tot een nieuwe betekenisvolle plek in de stad. Marseille: “Wat ooit een functioneel werklandschap was, is nu een aantrekkelijke openbare ruimte waar historie voelbaar blijft en bewoners zich welkom voelen. Groningen heeft er een unieke, levendige plek bij, die zowel het verleden eert als ruimte biedt aan de toekomst.” 

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 2/2025. Lees meer van Straatbeeld in onze digitale bibliotheek.