Slimme ingreep in Bergen aan Zee: fietspad verlegd naar hoger duin

PWN beheert 7.500 hectare duingebied in Noord-Holland, waar natuurbeheer hand in hand gaat met drinkwaterwinning en recreatie. Niels Hogeweg houdt zich binnen deze context bezig met natuurontwikkelingsprojecten in de binnenduinrand. De winter van het jaar 2023-2024 bracht een ongebruikelijk probleem met zich mee: extreem hoge waterstanden in de duinen.

“Een deel van het gebied stond letterlijk maandenlang onder water”, vertelt Hogeweg. “Een cruciale recreatieve route was daardoor onbegaanbaar, met zo’n halve meter water op het fietspad. Voor de veiligheid moeten hulpdiensten het gebied in kunnen. Maar ook voor bezoekers is bereikbaarheid essentieel.”

Aanvankelijk werd er een noodoplossing gerealiseerd met rijplaten. De verwachting was dat het water wel zou zakken. Maar dat gebeurde niet. “Het pad staat inmiddels al bijna anderhalf jaar onder water. En gezien de klimaatscenario’s verwachten we dat dit vaker gaat gebeuren”, zegt Hogeweg.

Werken in kwetsbaar natuurgebied

Een nieuwe route realiseren in Natura 2000-gebied is complex. Zware ingrepen, zoals het aanleggen van een traditionele klinkerweg, zijn vergunning-technisch ingewikkeld en ecologisch belastend. “Daarom zochten we een alternatief dat snel uitvoerbaar was én de natuur zou ontzien”, aldus Hogeweg.

Easypath kwam in beeld met een concept dat bestaat uit gekoppelde prefab betonplaten, die direct op het zand gelegd kunnen worden. “We hadden daar geen ervaring mee, maar hun aanpak sprak ons aan. Geen graafwerk, geen onderbaan, minimale impact. Alleen het bestaande zandpad uitvlakken en de platen leggen.” 

Klinkermotief 

PWN had wel een duidelijke wens: het pad moest een natuurlijke uitstraling hebben. “De standaard betonplaten vonden we in dit gebied te industrieel. Daarom vroegen we Easypath om een klinkermotief in het beton te ontwikkelen”, legt Hogeweg uit. Jim Brouwer, directeur van Easypath: “Daar zijn we mee aan de slag gegaan en we hebben speciaal voor dit project een mal met klinkerprofiel in keeperverband ontwikkeld, zodat het pad visueel past in de duinen én maximale grip en veiligheid biedt.”

Binnen anderhalve week lag er een nieuwe route van 450 meter, op hoger gelegen terrein. De aanleg verliep soepel, ondanks het geaccidenteerde duinlandschap. Hogeweg: “Voor ons én voor Easypath was het pionieren, maar het ging opvallend goed”. 

Duurzame voordelen 

Het nieuwe pad blijkt niet alleen functioneel, maar ook duurzaam. “We hebben geen last van wortelopdruk, het ligt stabiel en vraagt weinig onderhoud”, aldus Hogeweg. “De platen liggen los, maar klemmen zichzelf met hun wigverbinding stevig op hun plek. En doordat je niets hoeft uit te graven, blijft de natuur onaangetast.”

Bovendien is de oplossing toekomstbestendig. “Met het oog op toenemende regenval en een stijgend grondwaterpeil, is het essentieel om infrastructuur aan te passen aan de nieuwe realiteit.”

Ruimte voor opschaling 

Voor nu is het project nog een pilot, maar als de ervaringen positief blijven, is PWN van plan het concept verder uit te rollen. Hogeweg: “We monitoren het gebruik en de reacties. Tot nu toe zijn die heel positief – van beheerders, hulpdiensten én recreanten.” De samenwerking met Easypath en de aannemer uit de regio noemt hij verfrissend. “Het zijn partijen die echt meedenken en die begrijpen wat belangrijk is in zo’n kwetsbaar gebied. Dat maakt het werk een stuk prettiger – en effectiever.”

Ook Brouwer is tevreden: “Ondanks de uitdagende ligging konden we het snel realiseren. De aanpak bewijst dat infrastructurele aanpassingen in kwetsbare gebieden snel, licht en met minimale impact uitgevoerd kunnen worden. Juist in een omgeving waar iedere ingreep impact heeft op de natuur, is het onze taak om mobiliteit én natuurbelangen te verenigen. Dat vraagt om slimme, modulaire oplossingen en nauwe samenwerking.”

Hij besluit: “Met dit project dragen we niet alleen bij aan de bereikbaarheid van het gebied, maar zetten we ook een nieuwe standaard voor duurzame infrastructuur in natuurgebieden. We zijn trots op het resultaat én de samenwerking, en kijken uit naar toekomstige projecten, waarin natuur en techniek hand in hand gaan.”

Easypath
Heerenveen
088 - 015 6789
www.easypath.nl