Water in Balans moet in Meerssen zorgen voor droge voeten

Waterschap Limburg geeft met het programma Water in Balans invulling aan het beperken van wateroverlast door het veranderende klimaat. Dit doet het waterschap samen met bewoners, gemeenten en andere betrokken partijen. In Meerssen gaat het dan om Staatsbosbeheer, de landbouwsector, Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) en de provincie. Het programma is ambitieus: problemen door wateroverlast in landelijke en bebouwde gebieden moeten drastisch worden verminderd en beekdalen worden klimaatbestendiger gemaakt.

Vier knoppen

Het programma beslaat vier gebieden. In het landelijk en buitengebied wordt veel samengewerkt met agrariërs. Zij kunnen ervoor zorgen dat van heuvels afstromende water- en modderstromen worden verminderd. Daarom worden agrariërs in het Heuvelland gevraagd ongeveer 10 millimeter extra water per vierkante meter vast te houden. Dezelfde maatregel geldt voor natuurgebieden. Dit alles moet voor 2035 gerealiseerd zijn. Het waterschap is zelf bezig met verbetering van het watersysteem, bijvoorbeeld door beken te verbreden en waterbuffers aan te leggen. Gemeentes nemen deel aan het programma, omdat zij kunnen zorgen voor meer waterelementen en groen in de openbare ruimte. Zo kunnen waterpleinen of waterdoorlatende parkeerplaatsen worden aangelegd.


 

Voor Meerssen is afgesproken dat voor 2035 ongeveer de helft van de publieke verharding, zoals wegen, straten en stoepen, afgekoppeld moet zijn van het watersysteem. Voor particulieren geldt dat ze waterdoorlatende bestrating kunnen toepassen op hun oprit, de tuin kunnen vergroenen, hun regenpijp kunnen afkoppelen van het riool en een regenwatertank kunnen aanleggen. Om burgers, bedrijven en woningbouwcoöperaties te stimuleren om (schoon) verhard oppervlak en regenwater af te koppelen van het riool, voeren Waterschap Limburg, provincie en gemeenten de gezamenlijke stimuleringsregeling ‘Afkoppelen regenwater private terreinen’ uit. Josette Van Wersch, bestuurder bij Waterschap Limburg: “Deze regeling levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de beperking van wateroverlast in stedelijk gebied. Inmiddels zijn binnen de regeling in Limburg circa 2.000 woningen afgekoppeld. Dat komt overeen met 21 hectare, oftewel 42 voetbalvelden."

Het putje

“Voor een kleine gemeente als Meerssen is een programma als Water in Balans hard nodig. Het water dat van Ulestraten en het landelijke gebied bovenstrooms afkomt, is in no time in het centrum van Meerssen”, zegt Hans Erens, adviseur watersysteem en -keten bij Waterschap Limburg. “Je kunt Meerssen zien als het putje waar al het water naartoe stroomt. Na hevige regenval kan het binnen enkele minuten al zo zijn dat het water het dorp in loopt. Het gaat dan ook echt over behoorlijke hoeveelheden.” Samen met de gemeente en andere betrokkenen is Waterschap Limburg druk aan de slag om de knelpunten te inventariseren en aan te pakken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de regenval uit het verleden, maar ook naar het risico op meer neerslag in de toekomst door verdergaande klimaatverandering.
 

Alle maatregelen die genomen moeten worden, zijn met de verschillende stakeholders afgestemd. Erens: “We gaan bij mensen thuis langs die volgens onze berekeningen vaak te maken krijgen met wateroverlast. Via een online platform, Met Elkaar, houden we alle belangstellenden op de hoogte van de vorderingen. Ook hebben we samen met de gemeente verschillende publieksbijeenkomsten georganiseerd.”

Stimuleren

Toch is het niet altijd makkelijk om iedereen mee te krijgen. “Voor sommige mensen is het een ver van mijn bed show, omdat ze zelf geen overlast ervaren. Ook deze mensen moeten we in beweging zien te krijgen. De leefstijlvinder van Ons Water geeft ons inzicht in de verschillende manieren waarop inwoners tegen klimaatverandering aan kunnen kijken en biedt handvatten voor onze communicatie.”

De afspraken tussen alle betrokken partijen zijn eind 2018 vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Paul Sanders, verantwoordelijk wethouder van de gemeente Meerssen, zei tijdens de ondertekening: “Wateroverlast aanpakken is alleen mogelijk als we er samen de schouders onder zetten: inwoners, ondernemers, belangenorganisaties en overheid. Zo gaan we met elkaar naar water in balans!" Momenteel wordt onderzocht of alle afspraken in de praktijk ook echt haalbaar zijn. “Zo kijken we of het afkoppelen overal realistisch is en welke alternatieven er zijn. Omdat het water niet overal even goed kan infiltreren in de grond, is het bijvoorbeeld soms beter om het water naar een gebied te leiden waar dat wel kan en geen overlast veroorzaakt”, zo besluit Erens.

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 2, thema ontwerp & inrichting. Je kunt hier het magazine gratis doorbladeren.