Hoe ik de stad volwassen heb zien worden

Het is zomer 2002. Na 16 jaar Waterschap stap ik over naar de gemeente Almere, naar de gloednieuwe Dienst Stedelijk Beheer. Wat ik al snel ontdek is dat deze gemeente (nog) niet klaar is voor beheer; Almere is een echte ontwikkelstad en dat voert overal de boventoon. Moeizaam om als beheerder hier voet aan de grond te krijgen (de voeten staan nog voornamelijk in de klei, de blik is gericht naar het ontwikkelgebied, niet naar de stad). Het beheer is eigenlijk niet veel meer dan het onderhouden van de openbare ruimte. In die beginjaren heb ik regelmatig jaloers gekeken naar collega-gemeenten, waar de beheerder beter was gepositioneerd in de gemeentelijke organisatie. In de oudere steden was dat een soort van vanzelfsprekendheid.

Zoekende

Terugkijkend naar toen zijn er in mijn optiek toch wel veel zaken veranderd. In de eveneens 16 jaar dat ik hier nu werk heeft het beheer een beduidend prominentere positie ingenomen. Dat is niet vanzelf gegaan: met vallen en opstaan zijn we qua organisatie doorontwikkeld en steeds volwassener geworden. Ik herinner mij dat wij op een bepaald moment door een portefeuillehouder een “black box” werden genoemd! Ik zie het anders: we waren erg zoekende naar zowel vorm als inhoud van onze beheerorganisatie.

Met andere ogen

Niet alleen onze beheerorganisatie, ook onze producten hebben een noemenswaardige ontwikkeling doorgemaakt. Een mooi voorbeeld is de transitie van het Gemeentelijk Riolering Plan naar eerst het Gemeentelijk Water Huishouding Plan en nu naar het Waterplan Almere. Een collega van mij zei over die voorgaande planvormen eens “Geweldige plannen van techneuten voor techneuten, maar wat heeft de stad eraan?”. Het Waterplan is nu samen met het waterschap en de stad (burgers, bedrijven en andere organisaties) gemaakt. Zo hebben we ook samen met de stad een bomenkader ontwikkeld en hetzelfde gebeurt nu met speelruimte. Op de planning voor 2019 staan basis kaders voor ecologie, groen, schoon en infra, voor een nieuwe beheervisie / visie op de stad.

Beheer in positie

Als beheerder moet je zicht hebben op hoe je assets ervoor staan, wat er nodig is voor instandhouding, maar vooral ook hoe je er waarde aan de stad mee kunt toevoegen. Dat is hoe wij met ons Meerjarig Perspectief Beheer Almere (MPBA) van het jaarlijks groot onderhoud /vervangingsbudget per vakgebied naar een transparante, vierjarige programmering zijn gegaan. Een proces waarin we samen met het gemeentebestuur de afwegingscriteria hebben vastgesteld en waarin we de input van de techniek en het gebied verrijken met de input van partners in de stad, om slimme combinaties in de uitvoering te zoeken. Dit instrument optimaliseren we elk jaar en ieder jaar verbreden we het spectrum.

Trots

De verbazing die ik 16 jaar geleden ervoer is, terugkijkend, omgeslagen in trots: trots op de wijze waarop wij in Almere samen met de Almeerder het beheer van de openbare ruimte vorm geven. Trots ook op het team waaraan ik leiding geef, en waar de strategische ambities van afspatten. De volgende stap is dat beheer de regie pakt in de grote transities die op ons afkomen, hier kunnen we opnieuw het verschil maken.

Het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte vindt plaats op 22 november in Almere. Lees meer over het congres op de website.