Hoe de openbare ruimte anders ingericht kan worden

vrijdag 7 juli 2017

timer 2 min

Door de globalisering en het digitale tijdperk ziet Rijksbouwmeester Floris Alkemade allerlei maatschappelijke ontwikkelingen, die van invloed zijn op de openbare ruimte. Maar dat creëert ook kansen. Kansen om de openbare ruimte anders in te richten en de dominantie van de auto in te ruilen voor die van de voetganger en de fietser.

Dat vertelde hij in de afsluitende speech op voetgangerscongres ‘Lopen Loont’ op 4 juli in Rotterdam. Hij nam zijn toehoorders mee in de geschiedenis van het stedelijk ontwerp. “Onze generatie heeft meer gebouwd dan alle generaties hiervoor”, vertelde hij. Momenteel ziet hij een overgang van de reële naar de virtuele wereld. “Van de 1000 minuten die we per dag actief zijn, gebruiken we de helft van de tijd achter een scherm.”

Gevolgen

En dat heeft allerlei gevolgen: winkelpanden en gevangenissen komen leeg te staan en de openbare ruimte wordt ook steeds leger. Mensen zitten vaker thuis en vereenzamen. Maar de technologische ontwikkelingen bieden ook kansen, zodat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen. “Waarom zien we vergrijzing als probleem? We moeten het omdraaien: het biedt ons volop kansen.”

Ontwerpprijsvraag

Daartoe voorziet ook de ontwerpprijsvraag WHO CARES die Alkemade in het leven riep, gericht op aanpassingen in de openbare ruimte waarin wonen en zorg gecombineerd kunnen worden. Daarin roept hij stedenbouwkundigen en zorginstellingen op om samen te werken, om de openbare ruimte anders in te richten. “Deze doelgroepen zijn moeilijk te combineren. We zijn veel congressen afgegaan om uit te leggen wat we doen”, aldus Alkemade.

Ook werden vier pilotsteden aangewezen: Almere, Rotterdam, Groningen en Sittard-Geleen, waarop multidisciplinaire teams ontwerpen konden insturen. Er kwamen uiteindelijk 174 inzendingen binnen. De jury, onder leiding van de Rijksbouwmeester zelf, beoordeelde de inzendingen op basis van het voorgestelde idee. De ingezonden ontwerpen varieerden van architectonische ingrepen als moderne hofjeswoningen en meergeneratiehoven tot interventies in de sociale structuur van wijken.

Dutch Design Week

Twintig teams, vijf per pilotstad, zijn door naar de volgende ronde, die in september gehouden wordt. In september worden de uiteindelijke winnaars bekend gemaakt. In elke pilotstad zal het winnende ontwerp in ieder geval wordt gerealiseerd. Verder zijn alle ontwerpen ook vertegenwoordigd tijdens de Dutch Design Week in oktober in Eindhoven.

Dat vertelde hij in de afsluitende speech op voetgangerscongres ‘Lopen Loont’ op 4 juli in Rotterdam.