Groot onderzoek lichtvervuiling

Veertig locaties

Vier jaar lang gaan wetenschappers van Wageningen University, de Stichting Veldonderzoek Flora en Fauna (VOFF) en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO) op veertig locaties onderzoek doen naar de invloed van kunstlicht op flora en fauna in Nederland. Technologiestichting STW heeft daartoe 1,4 miljoen euro beschikbaar gesteld. Daarnaast krijgen de onderzoekers nog eens 6 ton van andere geldschieters.

Effect lichtvervuiling

Het is voor het eerst dat op deze schaal onderzoek wordt gedaan naar lichtvervuiling en er is dan ook veel interesse bij provincies en landschapsbeheerders. Het gebruik van kunstlicht in Nederland neemt nog steeds toe, terwijl het effect daarvan op ecosystemen onbekend is. Met name openbare verlichting is veelal geplaatst ten midden van flora en fauna. Daarom wordt op de locaties bekeken wat lichtvervuiling doet met planten, nachtvlinders, amfibieën, broedvogels, vleermuizen en kleine zoogdieren.

Natuurvriendelijke lampen

In het onderzoek Impact of artificial light on flora and fauna in The Netherlands van prof. Frank Berendse van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR, zal een groot aantal vrijwilligers gegevens over wilde planten en dieren verzamelen. Behalve inzicht in de lichtproblematiek, moet het project ook nieuwe ‘natuurvriendelijke’ lampen opleveren.

Bijdragen Philips en NAM

Philips en de Nederlandse Aardolie Maatschappij dragen technologische kennis, faciliteiten en geld bij. Het totale budget komt zo op bijna twee miljoen euro. Voor dit onderzoek zal Philips speciale verlichtingsvarianten ontwikkelen en testen. Philips en de NAM hebben al sinds 2007 ervaring op dit gebied met eigen onderzoek aan trekvogelvriendelijke verlichting van offshoreplatforms.

Testen natuurvriendelijk kunstlicht

Van die veertig locaties zullen er tien met het gebruikelijke kunstlicht worden beschenen; op tien andere gaat het kunstlicht uit en op de laatste twintig locaties gebruiken de onderzoekers twee nieuwe typen natuurvriendelijk kunstlicht. Ervaren vrijwilligers van de Stichting Veldonderzoek Flora en Fauna registreren de veranderingen in soortensamenstelling en aantallen van de wilde flora en fauna.

Detailonderzoeken

Parallel hieraan lopen twee detailonderzoeken. Het eerste is gericht op nachtelijke ecologische processen waarbij het effect van het licht op nachtvlinders wordt onderzocht. Veranderingen in het voorkomen van deze vlinders zouden door veranderingen in rupsenvraat tot belangrijke wijzigingen in de begroeiing kunnen leiden. Het tweede detailonderzoek richt zich op voortplanting en lokale overleving van vogels. Hiermee worden de effecten van het kunstlicht op de broedbiologie van vogels in kaart gebracht.