Lichtmast als basis voor 5G-netwerk

5G komt eraan en misschien wel sneller dan we nu denken. In Finland en Zuid-Korea wordt 5G getest in steden en in Noordoost-Groningen staat een proefopstelling om te kijken hoe 5G functioneert in een rurale omgeving. De EU heeft enkele jaren geleden 700 miljoen euro uitgetrokken om in 2020 de eerste 5G-netwerken operationeel te hebben. Het is een flinke stap op weg naar de Smart City en het ‘Internet of Things’.

Meer zendmasten nodig

Voor 5G zijn vanwege de enorme hoeveelheid dataverkeer veel meer zendmasten nodig dan voor het huidige 4G-netwerk. Dat vergt grote investeringen (vooral in een stedelijke omgeving) en kan een aanslag vormen op het aanzien van de openbare ruimte. Het kan anders, want Bouwfonds Investment Management (Bouwfonds IM) ziet mogelijkheden om lichtmasten te ontwikkelen tot knooppunt van de Smart City. De aloude lichtmast wordt op die manier een ‘Smart Public Hub’.

Voordelen

De voordelen daarvan liggen voor de hand: er zijn naar schatting 3.5 miljoen lichtmasten in Nederland, ze zijn uiteraard voorzien van elektriciteit, staan altijd dicht bij communicatie infrastructuur en zijn door hun hoogte geschikt voor antenne-, camera- en meetopstellingen. Vooral dat laatste maakt het interessant voor gemeenten.

Slimme toepassingen

“Als een lichtmast geschikt wordt gemaakt als 5G-zendmast, dan kan die in één moeite ook op andere manieren ‘smart’ worden gemaakt door het installeren van sensoren,” legt Heimen Visser uit, Fund Director Communication Infrastructure. Het gaat om een modulair concept met veel mogelijkheden. Denk aan sensoren die registreren hoe druk het is op straat: als het verkeer vast staat, geven ze dat door zodat routeplanners zich aanpassen en het verkeer omleiden.

Dat kan zelfs gebeuren op basis van de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Camera’s kunnen registreren of er parkeerruimte beschikbaar is en melden of er nog plaats is. Net als bij smart verkeersborden kunnen temperatuursensoren registreren of het tijd wordt om de strooiwagens uit te laten rukken. En last but not least: lichtmasten kunnen ook worden gecombineerd met laadpalen voor elektrische auto’s.

Meer capaciteit

Er is wel wat voor nodig, want nu heeft elke lichtmast slechts een snoer voor de verlichting waar zes of tien ampère doorheen gaat. Voor de nieuw bedachte functies is meer capaciteit nodig. Bouwfonds IM heeft nu al 30% van de Nederlandse mobiele communicatiezendmasten in haar Communicatie Infrastructuur Fonds en verhuurt deze capaciteit aan telecom- en internetproviders.

Met lichtmasten is hetzelfde model toepasbaar: Bouwfonds IM neemt de investerings- en beheerkosten voor zijn rekening, de gemeente hoeft niet zelf te investeren en kan tegen voorspelbare operationele kosten de gewenste diensten afnemen. Het is een variant van het vaker toegepaste concept ‘van bezit naar gebruik.’

Hoogwaardige infrastructuur

Visser wijst erop dat er voor gemeenten nog een voordeel zit aan deze oplossing. Door lichtmasten als ‘technologiedrager’ te gebruiken, hebben ze meer grip op de ontwikkeling van de Smart City dan wanneer er overal aparte zendmasten van verschillende telecombedrijven worden geplaatst. “Dat leidt tot betere leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Hoogwaardige Smart City infrastructuur vergroot de aantrekkingskracht van een gemeente op bedrijven en inwoners.”

Het gaat niet om een concept voor de verre toekomst, benadrukt Visser. Binnenkort begint een praktijkproef met lichtmasten als ‘Smart Public Hub’, maar omdat nog niet alle handtekeningen zijn gezet, wil hij nog niet kwijt in welke gemeente de aftrap plaatsvindt. 

Door Maurits van den Toorn