Nieuw middel tegen eikenprocessierups

vrijdag 11 januari 2013

timer 3 min

De universiteit van Wageningen heeft openbaar gemaakt dat zij bezig zijn een nieuw middel tegen eikenprocessierups (epr) te ontwikkelen. Het middel bootst de rupseigen spoorstof na, waarmee de schadelijke rupsen op weg naar voedsel letterlijk op een dwaalspoor gezet kunnen worden.

Nieuw middel tegen ep-rups

Werking nieuwe middel

Om te overleven moeten processierupsen in grote groepen bijeen blijven en daarom volgen ze allemaal hetzelfde spoor (processie). Op deze manier voedt de rupsengemeenschap zich ook: met een spoorstof die fungeert als een soort track and trace-systeem leiden ze elkaar naar de voedselplekken. De onderzoekers hebben deze spoorstof geïsoleerd en doen nu onderzoek naar de precieze samenstelling om deze te kunnen namaken. Met dit middel kunnen de beestjes op een vals spoor worden gezet, waardoor zij de weg naar voedsel kwijt raken. Dit zal zorgen voor massale sterfte, zo wees eerder een Amerikaans onderzoek naar de processievlinder uit.

Nog jaren te gaan

Dr. ir. Kees Booij, teamwoordvoerder van de Wageningse universiteit, spreekt van een belangrijke ontdekking. “Voordat er een bruikbaar middel op de markt kan komen, zijn we echter jaren verder. Allereerst is de Wageningen Universiteit op zoek naar nieuwe gelden voor vervolgonderzoek naar de precieze samenstelling van de spoorvolgstof. Indien de samenstelling ervan complex is, zal het namaakproces een aantal jaren duren, waarna ook het vinden van een goedkope en simpele toepassing van het middel een tijd zal duren.”

Overheid en bedrijfsleven

De Wageningen Universiteit zoekt dit jaar niet alleen contact met gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat, maar ook met bedrijven voor financiering en andere bijdragen aan de ontwikkeling. Vorig jaar hield de universiteit de onderzoeken nog enigszins binnenskamers. Booij: 'We wilden eerst een diepte-investering doen in kennis, mede omdat de organisatie zelf eerst heeft geïnvesteerd zonder verkregen subsidie. Nu zijn we klaar om ermee naar buiten te treden.”

Eerder onderzoek

Vanaf 1970 deed onderzoeker en entymoloog Terrence Fitzgeraldals eerste onderzoek aan Cortland, Universteit van New York, over de tent caterpillar, ofwel processievlinder. Hij en zijn studenten ontdekten dat de vlinders communiceren via een chemisch sporensysteem, vergelijkbaar met het samenwerkingssysteem van mieren en termieten. Fitzgeralds scheikundig team wist verschillende feromonen te ontleden die samen gebruikt konden worden om het systeem van de processievlinders te onderbreken. In 2003 werd hiermee voor het eerst plaagbeheersing behaald. Dit onderzoek dient sindsdien wereldwijd als basis voor meerdere onderzoeken naar vlinders en rupsenpopulaties die in groepen leven.

In de eerste editie van Boomzorg dit jaar leest u een uitgebreid interview met Kees Booij.