Platform 31: ACTIE-model burgerinitiatieven

Onderzoek

Het onderzoek ‘Burgers maken hun buurt’ leverde een analyse op die resulteerde in een praktische handreiking om effectieve keuzes te maken bij het vervullen van hun verschillende rollen. De rollen die zij vervullen zijn faciliterend, stimulerend en coproducerend. Drie bewonersinitiatieven in Enschede, Hengelo en Leiden vormden de praktijkcasussen in het onderzoek.

Actief burgerschap en maatschappelijke verantwoordelijkheid stimuleren

Burgerinitiatieven kennen een lange geschiedenis, maar zijn met de komst van de verzorgingsstaat sterk gelieerd aan de nationale overheid en professionele organisaties. Mede ingegeven door de economische crisis treedt de overheid steeds meer terug en streeft zij naar het stimuleren van actief burgerschap, waarbij burgers hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. De onvrede over de hierdoor ontstane hiaten – zoals een wegbezuinigd buurthuis, niet voor iedereen betaalbare kinderopvang en onbeheerde publieke ruimten – zet burgers aan om steeds meer het heft in eigen handen te nemen.

ACTIE-instrument

Door deze rolverschuiving is een omslag nodig in de huidige werkwijze. Het ACTIE-instrument biedt professionals praktisch toepasbare handvatten die in hun werkpraktijk kunnen bijdragen aan de realisatie van deze omslag. Het instrument biedt ook inzicht in de betekenis van bewonersinitiatieven voor beleidsmakers, managers en bestuurders.

Empathie, communicatie en coproductie

Het onderzoek was een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Twente (professor Bas Denters en Judith Bakker) en de Universiteit van Amsterdam (professor Evelien Tonkens en Imrat Verhoeven). Het ACTIE-instrument is dynamisch en beweegt mee met de verschillende fasen van een initiatief. De afkorting ACTIE staat voor:
Animo : motivaties en drijfveren van burgers om hun initiatief gestalte te geven.
Contact: Verbinding met buurtgenoten, organisaties in de buurt en instanties.
Toerusting : Middelen (geld of natura), tijd en vaardigheden waar de initiatiefnemers over beschikken
Inbedding : De manier waarop organisaties zijn ingericht om burgerinitiatieven te ondersteunen.
Empathie : Het vermogen van professionals en hun organisaties om zich te verplaatsen in bewoners en adequaat in te spelen op hun wensen en verwachtingen.

Op de website van Verdus kunt u het boekje ‘Burgers maken hun buurt’ downloaden.

Lees het hele bericht op Platform 31.