Van beestenmarkt naar functioneel plein

Onlangs is de Koemarkt in Purmerend getransformeerd van beestenmarkt naar een multifunctioneel plein. Belangrijke uitgangspunten voor het ontwerp vormden het autovrij maken en het vormgeven aan een nieuwe betekenis van het plein voor horeca, de weekmarkt, evenementen en indien mogelijk de kermis.

Stadsplein

Eind jaren negentig ontstond bij de gemeente de wens om de Koemarkt opnieuw in te richten als stadsplein. Op basis van een aanbesteding en een selectieprocedure, waarbij de bewoners konden kiezen uit drie ontwerpen, is gekozen voor het plan van de combinatie MTD landschapsarchitecten, Sturm aannemers en Gebroeders van der Veekens. De langwerpige vorm van het historische plein wordt in het ontwerp benadrukt en de bomen blijven in een dubbele rij langs de rand behouden. Deze zorgen voor beschutting en zijn onmisbaar voor de schaal van de Koemarkt. Een aantal karakteristieke en historische elementen zijn behouden, zoals vier van de historische bedden met gietijzeren baliehekken.

Het ontwerp

Eerste strategische inzet van het ontwerp voor de Koemarkt was om de eigenlijke pleinruimte vrij te houden van de wanden en uit te spreken als een zelfstandig vlak. In de randen is, direct grenzend aan de gevels, een natuurstenen plint uitgesproken van zo’n 2.5 meter, die de ruimte markeert die beschikbaar is voor de winterterrassen.

Maximale ruimte

In het ontwerp is ook gekozen voor maximale ruimte op het plein. In het midden is een natuurstenen vlak aangelegd, omgeven door een bestrating van klinkers. “MTD landschapsarchitecten heeft ons gevraagd de boomroosters uit te werken die ze hadden ontworpen”, aldus een woordvoerder van ANAE Boomroosters in Maastricht. “Omdat hierin rekening is gehouden met de oorspronkelijke functie van de markt - een plaats waar voorheen koeien werden verhandeld -, heeft MTD gekozen voor boomroosters waarin de hoefafdrukken van koeien op ware grootte zichtbaar zijn in het rooster.” Het boomrooster is uit gietijzer vervaardigd en draagt, heel toepasselijk, de naam ‘Purmerend’. Het rooster bestaat uit vier segmenten (samen 1,80 bij 1,80 meter) en onder het rooster ligt een zwaar frame, zodat het oppervlak intensief kan worden gebruikt.

Kunstwerk

Langs de randen van het plein zijn de originele gietijzeren hekken teruggebracht. De naambordjes, die ooit de plekken van de verschillende veehandelaren aangaven, markeren nu de terrassen en dragen de namen van de betreffende horecagelegenheden. Om het rijke en dynamische verleden van het plein te onderstrepen is er een kunstwerk van Hans Kuyper geplaatst, bestaande uit vier koeien; één liggend, één staand, één kalf en één koe op een pilaar. Daarmee verwijst het naar het naar de eeuwenoude veehandel op het plein.

Goede voorzieningen

Het nieuwe vlakke plein is nu geschikt voor het houden van kermissen, evenementen en de wekelijkse warenmarkt. Voor die toepassingen zijn goede elektriciteits- en watervoorzieningen een pre. Doordat PUTkast de voorzieningen van alle markten in Purmerend in onderhoud heeft en beheert, heeft de gemeente in een vroegtijdig stadium contact opgenomen voor de technische uitwerking van de Koemarkt. Dit heeft geleid tot een ontwerp waarbij de obstakelvrije PUTkasten voor de diverse toepassingen multifunctioneel gebruikt kunnen worden. Dit ontwerp is in het totale plan geïntegreerd. Voor de marktaansluitingen zijn een tiental ondergrondse aansluitpunten gerealiseerd voor een totaal aansluitvermogen van 400 kVA. Ook is een drietal ondergrondse watertappunten gerealiseerd.

Verlichtingsnetwerk

Klaver Infratechniek BV heeft voor de Koemarkt een verlichtingsnetwerk ontworpen, gerealiseerd en uiteindelijk overgedragen aan de gemeente. “We hebben diverse lichtmasten en LED-grondspots geplaatst ten behoeve van het aanlichten van de bomen”, aldus een woordvoerder. “Er is een dynamisch dimsysteem aangebracht, dat op basis van een op afstand instelbaar schema de verlichting regelt. Bij calamiteiten kunnen hulpdiensten het plein vol in het licht zetten met dit systeem.” Voor de marktaansluitingen zijn een tiental ondergrondse aansluitpunten gerealiseerd voor een totaal aansluitvermogen van 400 kVA. Ook is een drietal ondergrondse watertappunten gerealiseerd.
 

Terug naar overzicht >>>