Artikel

Kunt u er langs?

Denise Janmaat is directeur van het Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid. In iedere editie van Straatbeeld laat ze haar licht schijnen over de toegankelijkheid in de openbare ruimte.

Die klant bij de tijdschriftenwinkel die alleen even z’n fiets voor de deur zet om de krant te kopen….

Die klant bij de visboer die alleen een bakje kibbeling gaat halen en daarom de scooter niet bij de fietsenrekken zet……

Die student die de trein nog moet halen om op tijd op college te zijn en helaas geen plek meer kan vinden om z’n fiets te stallen…..

De buren verderop die hun auto graag voor de deur parkeren waar de weg eigenlijk te smal is en ‘m dan maar op de stoep zetten….

Zo’n moment waarop iemand kijkt naar m’n elektrische rolstoel en vraagt: “Kunt u er langs?” Ik zie aan zijn gezicht dat hij hoopt dat ik ‘ja’ ga zeggen om z’n fiets niet opzij te hoeven zetten. Maar helaas voor hem: ik kan ‘m niet smaller maken en het past dus echt niet. 
Of mensen die een blinde met zijn taststok zien lopen en dan ontdekken dat de geleidelijn vol staat met reclameborden en fietsen en dan zeggen: “Zal ik u even helpen, meneer, want het staat hier een beetje vol.”



Ze zien het wel, maar realiseren zich pas op dat moment dat het heel onhandig is om je fiets of scooter zomaar ergens neer te zetten. Hopelijk doen ze het nooit weer. 
Bij het ontwerp van de straat is nagedacht over de doorgangsruimte die er moet zijn voor een rollatorgebruiker, ouder met kinderwagen of rolstoeler en de plek waar de geleidelijn moet liggen om blinden en slechtzienden hun weg te laten vinden. Het daadwerkelijke gebruik blijkt vaak anders. Natuurlijk, dat heeft met gedrag te maken en dat is (deels) onvoorspelbaar. Maar ook weer niet helemaal. Want bepaalde trends zijn natuurlijk wel bekend. 

Zo wordt in vele woonwijken op de stoep geparkeerd omdat er te weinig parkeerplaatsen zijn. En rondom stations worden fietsen nou eenmaal lukraak weggezet als iemand de trein nog moet halen. In winkelstraten staat in menig etalage een bordje met het verzoek geen fietsen voor het raam te plaatsen. Allemaal signalen dat men zich er anders gedraagt dan wenselijk of handig is.

Vragen

De vraag die gesteld moet worden is hoe daarop in het ontwerp ingespeeld kan worden. Hoe met de inrichting kan worden voorkomen dat dit soort problemen rijzen. Hoe het gedrag kan worden beïnvloed op een natuurlijke wijze. Een andere vraag is of de inventarisatie voorafgaand aan het ontwerp breed en diep genoeg is geweest. Zijn alle gebruiksaspecten in kaart gebracht, is afdoende onderzocht wat er allemaal van invloed is op het gebruik van het betreffende stuk van de openbare ruimte. Voorts is de vraag of bij alle beslissingen die daarna over dat deel van de openbare ruimte zijn genomen wederom is afgewogen of alle belangen daarmee zijn behartigd.

Voorbeelden uit de praktijk

Toen dit trottoir opnieuw werd bestraat, is over het hoofd gezien of voor lief genomen dat de lantaarnpaal de doorgang voor rolstoelers, rollatorgebruikers en kinderwagens onmogelijk maakt. Dit betekent dat men halverwege moet zien te keren en terug moet naar de oprit aan het begin van de straat. En vervolgens op de rijweg moet gaan rijden…



Bij de keuze om plastic in afvalzakken in te zamelen en ze aan lantaarnpalen te hangen, is niet nagedacht over de gevolgen voor de doorgang voor de trottoirgebruikers. Deze oplossing vormt nu wekelijks een probleem. Vanaf de avond voor de inzameling tot de volgende dag na de middag is dit trottoir onbegaanbaar.



Nadat het de eerste keren geen boete had opgeleverd en gedoogd werd, is het parkeren op de stoep in deze straat gemeengoed geworden. En dus zijn rolstoelers, rollatorgebruikers en ouders met kinderwagen gedwongen op de rijweg te rijden met alle gevaren van dien. 
 



Het zou fijn zijn als u met deze vragen en voorbeelden kunt zorgen dat alle gebruikers voortaan overal door kunnen lopen of rijden. 

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 5, thema Projecten & Producten. Download hier gratis het magazine!

Deel dit artikel