De toegankelijkheid van voorzieningen voor kinderen

Door: Denise A.M. Janmaat, Directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid

In de definitie van toegankelijkheid speelt het zelfstandig kunnen functioneren én het mee kunnen doen een belangrijke rol. Zelf naar school kunnen gaan of naar de speelplaats in de buurt lijkt daaruit vanzelfsprekend voort te vloeien. Is dat in de praktijk ook zo?

Schoolzone

Voor het schrijven van het artikel voor deze uitgave heb ik de situaties rondom scholen eens onder de loep genomen. Ben ik gewoon eens gaan staan kijken hoe de kinderen met een beperking zich daadwerkelijk redden, of niet. Ik weet niet wat u waarneemt, maar mij valt het op dat inmiddels bij bijna elke school de palen in felle kleuren staan, die de schoolzone markeren. Daarmee wordt de overige gebruikers van het verkeer in dat gebied gevraagd voorzichtig te zijn en kinderen voorrang te geven.

Het is goed om te zien dat een flink deel van de weggebruikers zich daardoor aanpast, bijvoorbeeld door snelheid te minderen en kinderen even rustig te laten oversteken. Wat mij opviel, was dat in deze schoolzones niet gelet was op verbetering van de toegankelijkheid, waardoor kinderen met een beperking zich hier zelfstandig zouden moeten kunnen redden. Voorbeelden maken dat het beste duidelijk, vandaar enkele foto’s uit twee verschillende plaatsen in Nederland.


Voetganger kan niet op de meest veilige plek recht oversteken, maar moet in beide gevallen over het middendeel van de kruising zijn weg zoeken naar de overkant. Risicovol voor elke gebruiker en in het bijzonder voor slechtzienden en blinden, die dit niet kunnen overzien. Bovendien moeten meerdere verkeersstromen in het oog gehouden worden, hetgeen voor kinderen sowieso een uitdaging is en hoger risico vormt.


Bij de kleine toegangsweg ligt een oversteek die recht tegenover elkaar ligt en goed te herkennen is


Om vervolgens naar de school over te steken ligt er geen veilige oversteek op een logische plek; niet recht tegenover elkaar, evenmin voorzien van een oprit aan beide zijden 

Het verdient dus aanbeveling om bij de inrichting van schoolzones ook te kijken naar de (zelfstandige) toegankelijkheid ervan voor kinderen met een beperking en daarop de indeling (ook) te baseren.

Speelplaats

In elke wijk bevindt zich wel een speelgelegenheid voor kinderen. Een aantal klimrekken, een wip en een schommel of bijvoorbeeld een voetbalveld al dan niet wat professioneler aangelegd en ingericht (Cruijff-court).

Hoewel een kind dat rolstoelgebonden is alleen aan een voor hen specifiek speeltoestel echt mee kan doen, is het al van groot belang dat het de speelplaats goed kan bereiken en er goed kan verblijven. Dat betekent dat als de toegang tot de speelplaats omheind is, het toegangshek zelfstandig te openen moet zijn en voldoende doorgangsruimte dient te bieden.

Vervolgens zal het kind bij zijn of haar vriendjes en vriendinnetjes op de bank willen zitten of beter gezegd er met de rolstoel direct naast willen staan om mee te kunnen praten en lachen en bij een spelletje voetbal mee te kunnen kijken een aan te moedigen. Daarvoor is het belangrijk dat de ruimte om de bank heen ruim genoeg en verhard is, zodat de rolstoel stabiel en recht (stevig) staat.

Met een voorbeeld wordt dit het best duidelijk.


De toegangssluizen zijn 35 centimeter breed en niet toegankelijk voor rolstoelers (en ook niet makkelijk voor mensen die corpulent zijn)


De ruimte naast de bank is niet verhard en zeer ongelijk, waardoor het met de rolstoel lastig is stabiel te staan en er te kunnen rijden

Het is raadzaam om bij de inrichting van speelplekken ook de toegankelijkheid direct goed te realiseren, zodat alle kinderen er zelf kunnen komen én binnen hun mogelijkheden mee kunnen doen met hun vriendjes en vriendinnetjes.

Door op deze wijze de faciliteiten voor kinderen te toetsen op toegankelijkheid wordt er weer een volgende stap gezet om inclusie te realiseren.