En als je er nou niet bij kunt?

dinsdag 7 mei 2019

timer 6 min

Dankzij de toenemende toegankelijkheid van Nederland komen mindervaliden steeds vaker zelfstandig op de plaats van bestemming. Daarmee ben je er nog niet: bediening en bereikbaarheid van bijvoorbeeld parkeerautomaten laat soms te wensen over.

Steeds vaker kun je als rolstoeler, rollator- of scootmobielgebruiker ergens alleen heen omdat het gehele traject en de eindbestemming goed toegankelijk zijn.

Het openbaar vervoer en de stations zijn nog niet allemaal goed begaanbaar/bereikbaar met deze hulpmiddelen, maar met de auto zou het zo langzamerhand wel moeten lukken. Er wordt bij bestratingswerkzaamheden steeds meer rekening gehouden met mindervaliden.

De op- en afritjes van trottoirs worden steeds vaker minder steil gemaakt, straten krijgen meer en meer alternatieve waterberging zonder kolken, bij aanleg van hellingbanen is men zich meer bewust van het belang van de juiste hellinghoek en alle andere veiligheidsmaatregelen die nodig zijn. Drempelhulpen worden inmiddels spontaan neergelegd, ook als er geen rollende bezoeker verwacht wordt.

Uitdagingen

Waar nog uitdagingen liggen, is op het vlak van de bereikbaarheid van de bediening van allerlei zaken. Zo is nog een groot aantal parkeerautomaten op diverse plekken in het land niet bereikbaar. Door verschillende oorzaken overigens.

Op de grote parkeerplaats bij de jachthaven en het strand van IJmuiden is de parkeerautomaat in een hokje geplaatst. Fijn beschut, zodat je er droog en uit de wind je betaling kunt afwikkelen. Voor een rolstoeler is dit echter een onneembare vesting. De deur met de zware dranger is niet of nauwelijks te openen door de gemiddelde rolstoeler, er is een flinke drempel en vervolgens is de bocht naar de betaalautomaat niet te maken. En ver voorover reiken is niet voor elke rolstoeler mogelijk, maar langszij parkeren bij de betaalautomaat is evenmin mogelijk.

Hardware en software

In de vorige uitgave van Straatbeeld lichtte ik toe dat er zaken zijn die met ‘hardware’ of ‘software’ op te lossen zijn. Dit is een combinatie. Hier is het hardware waar het de toegankelijkheid van het hokje betreft. Dat moet echt op de schop om het rolstoeltoegankelijk te maken; er moet verbouwd worden.

Hier is het software als je kijkt naar een andere, niet-bouwkundige oplossing. Overal hangen camera’s, dus men kan de gebruiker en zijn auto zien. Met het aanbrengen van een bordje naast de deur van het hokje, waarop een telefoonnummer van de parkeerterreinbeheerder staat, zou voor de mindervaliden gratis uitrijden kunnen worden geboden. De knop op de uitrijdpaal werkt niet altijd 100 procent, dus dan is een telefoonnummer als veilige tweede optie een sluitende oplossing.

Trottoirs zonder oprit

In Rotterdam komt het regelmatig voor dat parkeerautomaten op trottoirs zonder oprit geplaatst zijn. Een rolstoeler kan dan geen betaling voldoen. Er staat wel een telefoonnummer op de parkeerautomaat, maar dat is van voor de stoeprand van het trottoir niet te lezen. En als je het nummer belt, wordt als oplossing geboden om de auto ergens te parkeren waar je wel bij de automaat kunt.

Daaruit blijkt dat degene die zich aan de andere kant van de lijn bevindt, niet goed weet wat dat voor een rolstoeler betekent. Die moet de rolstoel weer inladen, weer in de auto zien te komen en parkeren op een plek die wellicht zelfs ver(der) is van de locatie waar hij of zij moet zijn. Verre van klantvriendelijk en niet empathisch. De oplossing in deze situatie is qua hardware vrij makkelijk te realiseren door een oprit te maken én markering op de stoeptegels aan te brengen, zodat de toegang tot de parkeerautomaat vrij blijft.

Telefoonbeantwoorders

Een softwaremaatregel is de instructie aan de beantwoorders van de telefoon hoe een rolstoeler daar toch kan parkeren en er voor die ene keer een uitzondering voor dat kenteken wordt gemaakt. Door de situatie aan de verantwoordelijke collega’s door te geven, kan het dan op korte termijn zijn aangepast voor een volgend bezoek. Een parkeerapp kan ook een oplossing zijn, doch niet iedereen heeft die en als dat de enige mogelijkheid is, moet je daarop wel voorbereid zijn, hetgeen niet bij iedereen het geval is.

Soms is bij de inrichting van de gehandicaptenparkeerplaats gewoon niet goed nagedacht. Zoals hier in Gouda. Daar mag voor het stadhuis geparkeerd worden, wat natuurlijk heel fijn is. Echter, de parkeerplaats is gelegen aan een drukke doorgaande weg. Dat betekent dat voor het maken van de transfer uit de auto aan de bestuurderskant de rolstoeler de autodeur wijd open moet zetten op die doorgaande route en auto’s flink vaart moeten minderen of moeten stoppen zolang hij met de transfer bezig is. Niet veilig en niet fijn.

Vervolgens moet de rolstoeler aan de andere zijde naar de parkeerautomaat om te betalen. Daarvoor moet hij deels op het tweerichtingenfietspad gaan staan. Het is er druk, er wordt flink hard gereden met scooters en dus is het ook hier niet veilig en niet fijn om te staan.

Fietsers en scooters

Bij uitstappen aan de passagierszijde doet zich eenzelfde situatie voor, omdat daar de openstaande autodeur op het fietspad een obstakel vormt en fietsers en scooters eromheen moeten rijden en dus op de andere fietspadhelft terechtkomen.

De hardware oplossing is hier niet zo eenvoudig. De inrichting van het hele gebied biedt weinig ruimte voor veilige gehandicaptenparkeerplaatsen. De software oplossing is wel simpel. Door de parkeerautomaten te verwijderen en bezoekers hier gratis te laten parkeren, hoeven zij niet onnodig langer op de gevaarlijke locatie te staan.

Om toegankelijkheid te bieden op alle momenten, is het goed om na te denken wat voor de mindervalide het reizen en verblijven in de gemeente zo makkelijk mogelijk zou maken. Even los van wet- en regelgeving en zaken die ervoor geregeld moeten worden, kunnen we vrij nadenken over hoe daarvoor gezorgd kan worden. Dan worden er vast in alle fases van ontwerp tot daadwerkelijke aanleg andere keuzes gemaakt.

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 02/2019. Lees meer van Straatbeeld in onze bibliotheek.