Toegankelijkheid in het nieuwe normaal

Tekst: Denise A.M. Janmaat, directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid

Toen de maatregelen in maart moesten worden ingesteld, waren ze snel nodig en werd er niet overal nagedacht over de gevolgen ervan voor de toegankelijkheid voor mindervaliden. Daardoor ontstonden er smallere doorgangen of minder makkelijk of niet te maken bochten op diverse plekken in de openbare ruimte en bij toegangen van supermarkten en winkels.

Improvisatie

Omdat alles zo snel moest gebeuren en er vaak ter plekke geïmproviseerd moest worden, kan ik me voorstellen dat niet iedereen die dat moest aanbrengen alle kennis had over toegankelijkheid. Inmiddels zijn we echter al vele maanden verder en hebben vele gebruikers hun gemeente en de winkeliers geattendeerd op de aandachtspunten en zouden die dus opgelost kunnen zijn. Dat is nog niet overal het geval. Ik geef u graag inzicht aan de hand van een paar voorbeelden.

Gehandicaptenparkeerplaatsen

De zwaar getroffen horeca mocht buiten grote(re) terrassen maken om gasten te kunnen ontvangen. Een belangrijk initiatief om hen de mogelijkheid te bieden toch nog omzet te maken. Wat daarbij regelmatig gebeurde, was dat er parkeerplaatsen werden opgeofferd om dat terras voor de deur te kunnen aanbrengen. Op zich geen probleem, ware het niet dat het ook in een flink aantal gevallen gehandicaptenparkeerplaatsen betrof. Die werden afgesloten, maar er werden geen vervangende parkeerplaatsen dicht in de buurt aangebracht. Dat is wel een probleem.

Het aantal gehandicaptenparkeerplaatsen is in de meeste gemeenten al niet heel groot en als er dan nog een paar wegvallen, is dat een groot gemis en beperkt het de mobiliteit van de gebruikers aanzienlijk. Vooral omdat de spreiding ervan juist zo belangrijk is om de diverse locaties in een gemeente op bereikbare afstand te brengen.

Daarom doe ik hier graag een oproep om in de komende dagen even te inventariseren of dit in uw gemeente ook het geval is en hoe dit is opgelost. Het zou fijn zijn als u dan direct vlakbij deze nu opgeofferde gehandicaptenparkeerplaatsen, nieuwe laat aanbrengen.

Routegeleiding

In de meeste gemeenten werd het ook noodzakelijk om in het centrum de voetgangersstromen te gaan sturen. Bijvoorbeeld door belijning aan te brengen waardoor er tweerichtingsverkeer aangeduid kan worden.

In de stijl van de stad heeft de gemeente Tiel het heel ludiek opgelost. Zij hebben hun befaamde Flipje de rol van routegeleider gegeven. In de straten zijn Flipjes geplaatst die het voetgangersverkeer scheiden. Heel leuk. 

Overal, maar vooral in smallere straten zoals op de foto, levert het echter wel een risico op voor blinden en slechtzienden. Met hun taststok zullen zij voelen dat er iets in hun route staat. Bijna op datzelfde moment hebben ze echter grote kans al de uitgestoken hand/vinger van Flipje in hun gezicht te krijgen. Zeker omdat ze aan hun rechterkant zien dat daar ook een reclamebord staat dat ze willen ontwijken. Door een witte cirkel om de sokkel aan te brengen op de volle breedte van het beeld, zorgt dat ervoor dat gebruikers wijder om het beeld heenlopen. Het lost alleen het probleem voor blinden niet op en ook de zeer slechtzienden zullen dit vermoedelijk niet of te laat opmerken. Mede gezien de aansprakelijkheid reden om hier een oplossing voor te vinden.

Naar het oude

Nog steeds hoop ik dat we spoedig teruggaan naar het ‘oude normaal‘ en de afstandsmaatregelen kunnen verdwijnen. Dat biedt meer ruimte om de mensen met een beperking hun vertrouwde routes te laten gebruiken, de geleidelijnen weer te kunnen benutten zoals ze gewend waren, en hun onafhankelijkheid terug te geven.

Tot die tijd hoop ik dat u bij elke keuze die u maakt om maatregelen te treffen, telkens ook denkt aan de gevolgen voor mensen met een beperking en hoe u hen kunt helpen toch zelfstandig hun weg te blijven volgen. Ik wens ons allen een gezond en toegankelijk 2021.