5 oplossingen voor dementerenden in de openbare ruimte

Het zogeheten project ‘Dementie in de openbare ruimte’ had een co-creatief karakter, waarbij samen met de gebruiker werd ontwerpen. Er is bewust gekozen voor het werken op locatie, waardoor kleinschalige interventies direct getest konden worden in de wijk. De uitkomsten van het onderzoekstraject, een initiatief van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en de gemeente Rotterdam, werden op 20 juni gepresenteerd.

Bekijk de 5 ontwerpvoorstellen

Tijdens die bijeenkomst reflecteerden zorgprofessionals, ontwerpers, ervaringsdeskundigen, de gemeente Rotterdam en andere aanwezigen op de interventies, die als eerste prototype zijn ontwikkeld. Bekijk hieronder de vijf ontwerpvoorstellen.

1. De Praatpaal
De welbekende gele praatpaal langs de snelweg verdwijnt. ANWB doet alle 3300 praatpalen weg. Ontwerpers Anne van Abkoude en Marc Andrews geven de paal een tweede leven. Ouderen zien de praatpaal als een icoon. “Voor ouderen en mensen met beginnende dementie die een ommetje maken - meestal zonder mobiele telefoon - kunnen ze een gevoel van veiligheid creëren. Mocht je even de weg kwijt zijn of in de war raken, wordt je met één druk op de knop verbonden met bijvoorbeeld de zorginstelling in de wijk.”

Credit: Sofie van Greevenbroek

2. Geworteld
Geworteld’ is een voorstel voor intuïtieve routing voor mensen met lichte dementie, zonder een nadrukkelijke bewegwijzering te willen zijn. Ontwerpster Lotte van Laatum constateerde dat de omgeving rondom de Gerard Goosenflat in Ommoord weinig oriëntatie biedt. Ze ontwikkelt stoeptegels met een patroon dat per tegel minder intensief wordt. “De tegel moet ervoor zorgen dat mensen zich intuïtief thuis voelen rondom hun eigen gebouw. Door een verloop toe te passen in de intensiteit van het patroon op de tegels voelt men wanneer men dichterbij of verder van het gebouw af loopt”, vertelt Van Laatum op de website van het Stimuleringsfonds. Het gekozen patroon - de ontwerper testte diverse patronen met gebruikers - zijn geïnspireerd op boomwortels en refereren naar het gevoel ‘geworteld te zijn’.

Credit: Sofie van Greevenbroek

3. Loop-Met-Me-Mee app
Ontwerpers Arzu Ayikgezmez en Marlou de Jong kijken alvast vooruit. Ze ontwikkelden de Loop-Met-Me-Mee app, een verhalende wandelapp voor de toekomstige generatie ouderen. “De ontwerpers ontwikkelden een app - gekoppeld aan GPS - waarmee mensen met en mensen zonder dementie een eigen route kunnen maken. Door de wandelroutes (street-view beelden) en verhalen (audiofragmenten) vast te leggen creëren gebruikers op een leuke manier hun eigen hulpmiddel voor als hun geheugen achteruit gaat.”

Credit: Sofie van Greevenbroek

4. Verbetering van voetgangersstelsel en –paden
Landschapsarchitect Anja Guinée maakte samen met een buurtbewoner en zijn rollator een ronde door de wijk. Kritisch bekeek ze het voetgangersstelsel. Ze ontdekte al snel dat kleine aanpassingen een groot verschil kunnen maken. “Door onder andere privatisering en diverse verbouwingen zijn op -en afritjes bij oversteekplaatsen bijvoorbeeld inefficiënt geplaatst en houden wandelpaden soms plots op te bestaan. Ook sluiten de groene ruimtes in de wijk - soms privé, dan weer openbaar - niet goed op elkaar aan.” Bovendien stelt Guinée twee hulpmiddelen in de openbare ruimte voor: bewegwijzering verwerkt in de betegeling van op- en afritjes en paaltjes die voetgangers kunnen markeren als herkenningspunt.

Credit: Sofie van Greevenbroek

5. Vergeet-mij-niet-pad
Het vergeet-mij-niet-pad, een idee van Gerjanne van Gink en Sanne Janssen, zorgt voor meer bewustwording van dementie in de samenleving. Het pad is een markering van de oversteekplek met spuitverf in de vorm van vergeet-mij-nietjes. “Het pad markeert niet alleen de oversteekroute voor ouderen; het heeft vooral als doel andere weggebruikers te herinneren dat er mensen zijn die iets meer tijd nodig hebben om over te steken.”

Credit: Sofie van Greevenbroek