Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Met nieuwe machine bestrijdt Rotterdam de Japanse duizendknoop
22 sep 2025Rotterdam test een nieuwe machine om de overlast van de Japanse duizendknoop tegen te gaan. De plant wordt…
Hoe Nijmeegse straten een andere invulling van hun parkeerruimte ervaren
21 sep 2025De auto die moet wijken voor groen, ontmoeten en spelen. Het is steeds vaker een punt van discussie als…
REstart, dé complete tool voor hergebruik
20 sep 2025Kleding nog goed te dragen maar dan wel voor iemand anders: Vinted. Konijnenhok niet meer nodig: Marktplaats.…
Dinxperlo maakt huiskamer van het centrum met Marktstroom.nl als stopcontact
18 sep 2025Winkelgebieden zijn volop in transitie. Gemeenten die niet anticiperen op het veranderende koopgedrag van…
Paleto & Pixel: slimme overkappingen voor duurzame mobiliteit en leefbare steden
18 sep 2025De fiets speelt een steeds grotere rol in het mobiliteitsbeleid van gemeenten. Fietsen is gezond, duurzaam en…
Hoe breng je met de MKI als gunningscriterium de CO2-uitstoot met driekwart terug?
18 sep 2025Bij provinciale infrastructuur is asfalt verantwoordelijk voor een groot deel van de CO₂-uitstoot. Bij een…
Grijs en groen in harmonie? Het kan met NCB stenen van MBI
16 sep 2025NCB (New City Basic) stenen zijn waterpasserende straatstenen met een open ruimte tot maar liefst 40 procent.…
Sterk, stijlvol en efficiënt: Afvalbak Lixo
16 sep 2025De Lixo afvalbakken van Erdi bieden een duurzame en praktische oplossing voor afvalverwerking in openbare…
