Essentaksterfte grijpt snel om zich heen

Bijna 40 procent van alle essen in Nederland staat op gebied van Staatsbosbeheer. Inmiddels is 80 procent van deze hoeveelheid aangetast. In Nederlandse steden en dorpen is de essentaksterfte nog niet zo ver verspreid, maar de verwachting is dat ook hier in de komende jaren een groot deel van de bomen het loodje zal leggen.

Gevaar op straat

Door de ziekte sterven steeds meer takken van de boom af en die kunnen naar beneden vallen. In steden is het gevaar daarom veel groter dan in bossen. Staatsbosbeheer kapt dus vooralsnog alleen de bomen die langs paden en wegen staan. In sommige gevallen kan de boom zelf de ziekte een halt toeroepen. beheerders wordt daarom door de Universiteit Wageningen aangeraden terughoudend te zijn met het kappen van bomen. "Grote, dode takken kunnen weggesnoeid worden, zeker als deze gevaar opleveren. Wegsnoeien van al het dode hout heeft echter weinig zin omdat er elk jaar via het blad nieuwe infecties op kunnen treden. Ook is het weinig zinvol om alle aangetaste bomen te verwijderen. Als dit geen gevaar oplevert, kan de boom met rust worden gelaten om af te wachten of de boom in staat is om de uitbreiding van de ziekte zelf te stoppen."

Hoe de bomen ziek worden

Essentaksterfte, ook wel essensterven genoemd, wordt veroorzaakt door een uit Azië afkomstige schimmel met de naam Hymenoscyphus fraxineus (vals essenvlieskelkje). De schimmel infecteert de bomen via het blad. De eerste symptomen bestaan uit bladvlekjes gevolgd door verkleuring van de nerven en het geheel of gedeeltelijk afsterven van het geïnfecteerde blad. Als de aantasting doorzet, groeit de schimmel via de bladsteel de twijgen in waar ook de bast en het cambium worden aangetast. Dit leidt tot verstoring van de sapstroom wat zichtbaar wordt door verdord blad in de kroon van aangetaste essen in de loop van het groeiseizoen en afsterving van twijgen of zelfs delen van de kroon. Kenmerkend zijn ook de langgerekte afgestorven plekken in de bast rondom de aanzet van geïnfecteerde twijgen en de karakteristieke bruinverkleuring van afgestorven twijgen.