Goed ontworpen binnenstad Kopenhagen is als een feest

vrijdag 6 maart 2015

timer 3 min

Wie Kopenhagen bezoekt, valt meteen op dat er wat bijzonders aan de hand is. Hoe leren we van deze 'meest leefbare stad ter wereld'? "Ontwerp de stad 'op ooghoogte', zegt architect Jan Gehl 'en hou in het achterhoofd dat je met een snelheid van maximaal vijf kilometer per uur door de stad gaat.'

Inzicht in de stad

Gehl is een enfant terrible in de wereld van stedenbouw en architectuur. Hij verwijt zijn collega’s dat ze last hebben van het ‘Brasilia-syndroom’: ze ontwerpen plekken die er op de maquette aantrekkelijk uitzien, maar ze houden geen rekening met de mensen die er gebruik van moeten maken. Vanachter een bureau kun je geen goede steden bouwen, zegt Gehl. Inzicht in het stadsleven van alledag krijg je alleen als je de straat opgaat en het gedrag van mensen ter plekke observeert.

In Kopenhagen doet Jan Gehl dat al jaren, samen met collega’s van zijn architectenbureau. Ze maken foto’s van voetgangers en fietsers, bestuderen hun gedrag in de openbare ruimte en wijzen de gemeente op plekken in de stad die verbeterd kunnen worden. Zo kwamen ze erachter dat de aantrekkelijkheid van een straat veel te maken heeft met de werking van onze zintuigen. In Kopenhagen verbleven mensen bijvoorbeeld langer in straten waar hun ogen om de vier à vijf seconden werden geprikkeld dan in lange, eentonige straten.

De binnenstad als feest

Willen we de dynamiek van het straatleven begrijpen, stelt Gehl, dan moeten we de stad benaderen ‘op ooghoogte en met vijf kilometer per uur’: de ruimte zoals we die ervaren als we er doorheen lopen. Steden ontwerpen aan de hand van dit principe maakt ze niet alleen mooier, maar ook levendiger, veiliger, duurzamer en leefbaarder. Volgens de dwarse architect is een goed ontworpen binnenstad als een goed feest: we blijven ‘hangen’ omdat we het er naar onze zin hebben.

Verder lezen?

U leest dit artikel verder in het themanummer Brandveiligheid van Stedebouw & Architectuur. Dit nummer verschijnt op 29 april. Word nu lid, dan ontvangt u het magazine op die datum in de brievenbus.

Week van de Openbare Ruimte

Dit artikel is geschreven door Gert-Jan Hospers, onderzoeker en bijzonder hoogleraar City- en Regiomarketing. Tijdens de Themadag Ruimte & Stad op 22 april verzorgt Hospers de keynote lezing op Landgoed De Vanenburg in Putten. Meer weten? Kijk op de website van de Week van de Openbare Ruimte.