Zand- en waterspeelplaats in Buurtstede Veenendaal

Terwijl er nog volop gebouwd wordt aan de wijk Buurtstede is de centrale parkzone bijna gereed. De zone bestaat uit een langgerekte groenstrook tussen twee delen van Buurstede waar door de hele buurt gespeeld en gewandeld kan worden met uitloop naar het landschap van de Groene Grens, de natuurontwikkelingszone ten oosten van Buurtstede tussen Veenendaal en Ede. In de parkstrook komt een mix van speelelementen, spelaanleidingen en natuurspelen, inclusief zand- en waterspel.
 

Kinderexcursie naar het watermuseum in Sonsbeek

Veenendaal-oost is een voorbeeldproject in het kader van Nieuw Wonen, een door de provincie Utrecht ondersteund project voor het realiseren van een levensloopbestendige wijk. Als onderdeel van dit project worden in Buurstede ca. 25 locaties met participatie van bewoners en betrokkenen ingericht. Daarbij gaat het om zeer verschillende locaties en functies; elke plek heeft een eigen doelgroep en eigen context. Daarom is voor elke plek een eigen methode gekozen waarop de participatie is vormgegeven. Voor de waterspeelplek zijn kinderen uit de wijk met de Ouwehands Dierenbus op excursie geweest naar het watermuseum in Sonsbeek te Arnhem om inspiratie op te doen. Na volgens velen “te kort” spelen hebben de kinderen een keuzeblad ingevuld waarbij ze konden aankruisen welke speelaanleidingen ze het leukst vonden en was er gelegenheid een tekening te maken met hun ideaalontwerp.
 

Samen spelen

De keuzes die de kinderen gemaakt hebben, waren de ingrediënten voor het ontwerp dat Adviesbureau Haver Droeze opstelde. Daarnaast vormden twee andere zaken een wezenlijk uitgangspunt. Ten eerste is de plek ook geschikt gemaakt voor kinderen in een rolstoel. Levensloopbestendig betekent dat iedereen, ongeachte leeftijd en fysieke situatie, in Veenendaal-oost kan wonen en gebruik kan maken van de woonomgeving. Met dit doel voor ogen is een aantal waterspeeltoestellen bereikbaar gemaakt met verharding van natuursteen, wat goed past bij de natuurlijke uitstraling van de locatie. Ten tweede diende het ontwerp zo gedetailleerd te worden uitgetekend dat het voldeed aan de randvoorwaarden die de gemeente stelde ten aanzien van degelijkheid en beheerbaarheid.
 

Waterspel gecombineerd met klauteren

Het principe van het ontwerp wordt bepaald door de locatie binnen de parkstrook, waar een natuurlijk zandvlak met een houten speelschip de basis vormt. Heel bewust is een combinatie gemaakt tussen spelen met water en klauteren en klimmen; zodoende is er op de speelplek voldoende afwisseling en integreert het waterspelen met de andere speelaanleidingen in de directe omgeving.
 

Granieten dammen en sluizen

In het zandvlak is een krekenpatroon ontworpen, bestaande uit natuursteen paden en greppels. Het toegepaste natuursteen is portugees graniet met waterdicht voegwerk waardoor sluizen, dammen, spiralen e.d. gecreëerd konden worden. Als extra niveau boven dit krekenpatroon zijn houten watergoten, een watertafel en een waterrad toegevoegd. Met een hooggeplaatste pomp kan water het via verschillende stromen gestuurd en geleid worden. Eerst stroomt het water door de verhoogde houten goten, vervolgens door natuurstenen greppels, eventueel kan het halverwege met een vijzel omhoog gehaald worden en uiteindelijk stroomt het in een wadi waar het water weer kan infiltreren in de bodem.
 

Zorgvuldige realisatie

Adviesbureau Haver Droeze heeft naast het ontwerp ook de technische uitwerking van deze speelplek verzorgd. Het succes van een waterspeelplek valt of staat bij een zorgvuldige detaillering in ontwerp en uitvoering. daarom werd reeds in de ontwerpfase contact gelegd natuursteenspecialisten van de Gebr. Voets en speeltoestellenleverancier Acacia-Robinia. Gezamenlijk is gekeken naar de meest wenselijke constructies, maatvoering en afwerking van het natuursteen en de gewenste voegmortel.
 

Constructie en fundering

Voor de constructie van de natuurstenen paden en greppels is gekozen voor een ongewapende betonconstructie van kiezelbeton op een goed verdichte puinfundering. De kiezelbeton diende exact afgewerkt te worden in de juiste vorm en hellingshoeken van het ontwerp. Het natuursteen is vervolgens gestraat in een laag van drainagemortel en gevoegd met cementgebonden, waterdichte voegvulling. Door voor een drainerende onderconstructie van kiezelbeton en splitbeton te kiezen, wordt voorkomen dat de bestrating kan opvriezen. Op een aantal plaatsen zijn dilataties aangebracht om te voorkomen dat warmtewerking van de natuurstenen leidt tot spanningen die scheurvorming in de hand werken. De speeltoestellen zijn in de ondergrond verankerd en vormen daarmee één geheel met de constructie. Hierdoor ontstaat een robuuste en onderhoudsvrije speelplaats die tegen een stootje kan.

Dit artikel wordt mogelijk gemaakt door Gebr. Voets, themapartner Verharding & Infra van het Acquire Publishing platform.