Hogere duurzaamheidseisen moeten kwaliteit groensector verhogen

Tekst: Mark Bos 

Zo’n twintig jaar bestaat het keurmerk Groenkeur al in de groenmarkt, waar gemeenten, provincies, sportveldbeheerders, waterschappen, rijksoverheid, Rijkswaterstaat en woningbouwcorporaties het in de aanbesteding inzetten. Het is een verdere specificering van de internationale ISO 9001-norm. “Dat is een kwaliteitsmanagementsysteem en daar hebben we elementen aan toegevoegd om het meer specifiek te maken voor de groenbranche. En dat nog verder gespecificeerd naar drie keurmerken: boomverzorging, groenvoorziening en dak- en gevelbegroening”, legt Dick Oosthoek, directeur van de Stichting Groenkeur, uit. 

Belangrijk in aanbestedingen 

Bij ruwweg een kwart van de aanbestedingen vraagt de opdrachtgever om het keurmerk, een getal dat wel hoger mag van Oosthoek. “Dat heeft deels toch met onbekendheid te maken, zeker bij inkopers. Die zijn breed bezig en hebben soms eens in de zoveel jaar te maken met een groenbestek.”  

De doelstelling van de stichting is om met het keurmerk de kwaliteit in de groensector te verhogen, een duurzaamheid is daar een onderdeel van. Vandaar dat het bestuur haar College van Deskundigen de opdracht gaf ermee aan de slag te gaan voor de richtlijnen. In een uiterst zorgvuldig proces van ruim anderhalf jaar leverde dat nieuwe beoordelingsrichtlijnen op, waaraan iedereen moet voldoen die het keurmerk heeft of wil hebben. 

Zorgvuldig proces 

De nieuwe richtlijnen sluiten aan op het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdracht Geven en Inkopen, dat kortweg stelt: aan het inkopen gaat een opdracht vooraf, als je die niet goed formuleert, gaat de opdracht is ook mis.  
 
De beoordelingsrichtlijnen kwamen tot stand uit voorstellen van de Werkgroep duurzaam en verantwoord inkopen van Groenkeur. Elk certificaat heeft een technische commissie met experts vanuit opdrachtgevers, aannemers en adviesbureaus, die zich er daarna per certificaat over buigen: als dit de richtlijnen zijn, wat betekent dit voor het specifieke certificaat? Wordt het gedragen en zijn de normen toetsbaar? 

Na aanvullingen en aanscherpingen over en weer volgde openbaarmaking en toetsing van de nieuwe richtlijnen. “Om te kijken of iedereen ermee overweg kan. Half november heeft het college vervolgens de certificaten definitief vastgesteld. De Raad van Accreditatie, een overheidsorgaan, geeft er dan een definitieve klap op, zodat accreditatie instellingen daarna op basis van het nieuwe schema kunnen gaan controleren.”  

De concrete wijzigingen 

Groenkeur laat de nieuwe beoordelingsrichtlijnen per 1 januari ingaan, het officiële stempel, dus de officiële invoering, volgt dan begin 2023. Voor de bedrijven die het keurmerk willen voeren, betekent dit dat ze aan nieuwe duurzaamheidseisen moeten gaan voldoen. Op hoofdlijnen moeten zij dan inhoud geven aan hun duurzaamheidsambities op de thema’s klimaat, milieu, biodiversiteit, circulair en mens/personeel.  

“Het kwaliteitskeurmerk staat voor vakmanschap en veilig werken. Daarnaast moet nu duurzaamheid en circulair inkopen bij bedrijven meer geborgd gaan worden.” Als voorbeeld geeft Oosthoek het opleveren van een plan van aanpak voor vrijkomende materialen in de toekomst: “Wat ga ik doen met mijn gras, grond, met de klinkers uit de straat. En dat je ook kijkt naar biodiversiteit, naar je brandstofverbruik. Begin met een nulmeting en laat er een plan op los. Probeer zo je bedrijfsvoering te verduurzamen, ook voor de inzetbaarheid van je personeel.” 

Vrij maar niet vrijblijvend 

Dat plan van aanpak moeten de bedrijven vervatten in een meerjarenplan, waarbij ze de voortgang monitoren. De nieuwe richtlijnen ondersteunen hen daarbij, maar schrijven geen dichtgetimmerde formats voor.“Er zijn wel instrumenten ter ondersteuning, maar geen standaarden voor aangegeven. We willen de mensen wel zo vrij mogelijk laten om te voorkomen dat ze in een stramien gaan lopen, maar zich kunnen onderscheiden.”  

Dat is wat anders dan vrijblijvendheid, benadrukt hij. “Je moet het meerjarenplan met KPI’s wel hébben. Daarin moeten aantoonbare en meetbare ambities zijn geformuleerd, het is geen papier voor de bühne, het wordt ook gecontroleerd.” 

Die controle laat Groenkeur door onafhankelijke derden uitvoeren. “We voeren zelf wel onaangekondigde controles uit en nodigen de opdrachtgever hierbij uit. Dan kijken we of dat wat we buiten hebben gezien overeenkomt met wat binnen op papier staat. Het is ook de kracht van een keurmerk: de opdrachtgever mag ervan uitgaan dat de eisen die zijn opgenomen, gecontroleerd zijn. Dat is het verschil met sommige labels die je ziet. Daar is de vraag: hoe het is opgesteld, is het getoetst en gecontroleerd en hoe? Dat moeten wij allemaal tevoren hebben gedaan voor het geaccrediteerd wordt, dat zit stevig in elkaar.” 

Lees ook: Herziene beoordelingsrichtlijnen Groenkeur gaan per 1 januari in

Groenkeur 
Ede 
085 - 40 107 40 
groenkeur.nl