Kwaliteitsmeting van de groene buitenruimte in Zaanstad

vrijdag 4 juni 2021
timer 4 min
De gemeente Zaanstad heeft een groene openbare ruimte hoog op de agenda staan. Om die reden is in 2020 gestart met een inspectie van een groot deel van het groenareaal in de gemeente. idverde Advies is gevraagd om deze inspectie uit te voeren. In eerste instantie als pilot, met als doel dit in de jaren erna een vervolg te geven. De inspectieronde van 2021 is midden mei reeds van start gegaan.

(Pilot) groeninspectie gemeente Zaanstad
De levensduur van de groeninrichting wordt onder andere bepaald door de groeilocatie, het gebruik, alsook het beheer en onderhoud hiervan. In gunstige gevallen gaat het sierplantsoen tot ca. 25 jaar mee. Het kan soms nodig zijn om, in aanvulling op het regulier beheer en onderhoud, éénmalig in te grijpen. Hieronder verstaan we het renoveren, vervangen of omvormen van een specifiek deel van het groenareaal (een groenvak). Dit met als doel om de kwaliteit van het groenvak weer te herstellen. Het effectief uitvoeren van maatregelen vergt inzicht in de bestaande situatie: wat hebben we aan groenareaal (kwantitatief) en wat is de kwaliteit hiervan.

Inrichten en gebruik van inspectiemodule
Inrichten en gebruik van inspectiemodule Het kwantitatieve deel is door de gemeente ingevuld. Hiervoor is geput uit het beheerprogramma Gisib en zijn waar nodig hiaten in data opgevuld. Voor de beoordeling van het kwalitatieve deel heeft idverde Advies een inspectieprotocol opgesteld en vertaald naar een online inspectiemodule in ArcGIS. Hieraan is de beheerdata van het groenareaal toegevoegd. Dit stelt de inspecteur in staat om waarnemingen per groenvak snel en eenduidig vast te leggen, wat zorgt voor een goede output en dus bruikbaarheid van resultaten.

Over een periode van vier jaar wordt het geheel van het te inspecteren groenareaal visueel beoordeeld. De pilot heeft betrekking op het eerste jaar van inspectie (2020) en is reeds afgerond. De inspectie van dit jaar is al gestart. De ervaringen vanuit de pilot zijn benut om zowel de beheerdata als het uitvoeringsproces op details te verbeteren. 

Aan de slag met de resultaten
Na elke inspectieronde volgt een compacte rapportage. Hierin wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de kwaliteit van het groenareaal. Dit wordt aangevuld met de éénmalige maatregelen die nodig zijn om opgelopen achterstanden te herstellen. De rapportage geeft hiervan een kostenraming om separaat budget aan te vragen voor het inhalen van deze achterstanden.

Het vervangen en omvormen van groen stelt de gemeente in staat om aan te sluiten bij actuele opgaven. Denk aan het behoud van de biodiversiteit in het stedelijk gebied. Het slim kiezen tussen type en soort beplanting kan hierin het verschil maken. Het op elkaar afstemmen van bloeiperioden maakt het mogelijk dat er een groot deel van het jaar ‘wat te halen valt’ voor insecten. Binnen idverde Advies is alle expertise aanwezig om hierin gericht mee te denken en concrete voorstellen aan te reiken.

Besluitvorming en draagvlak
Aan de hand van de resultaten die jaarlijks in rapportvorm worden aangeboden is het aan de gemeente (bestuur en politiek) om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot het beschikbaar stellen van budget voor uitvoer van éénmalige maatregelen, het overwegen van een alternatieve inrichting van de buitenruimte (beter afgestemd op het gebruik en/of beheer ervan), het accepteren van de huidige kwaliteit en hierover goed te communiceren. Dit is van belang met zowel de inwoners als binnen de eigen organisatie.

Ervaringen in de gemeente Zaanstad
"De samenwerking met idverde Advies verloopt erg prettig. We hebben nauw contact met de adviseur en inspecteur, waardoor de communicatie goed en duidelijk verloopt. Eerder hebben we ook al met ze samengewerkt, toen ze nog onder de naam BTL Advies opereerde", aldus Jeroen de Groot van de afdeling Wijkbeheer en Onderhoud in gemeente Zaanstad. Met de planning en de kostenberaming uit de rapportage kan de gemeente meteen actie ondernemen in de betreffende wijken. Zo komt er o.a. uit de resultaten naar voren dat de struikrozen goed scoren en dat de heesters wat extra aandacht nodig hebben. Weinig groenvakken komen in aanmerking tot volledige omvorming. De Groot: "De vakken die wel in aanmerking komen, kunnen we door middel van de rapportage direct éénmalig aanpakken en vervangen met groen wat tevens bijdraagt aan een betere biodiversiteit."

In 2023 zijn alle wijken geïnspecteerd. Doordat alle gegevens worden geüpdatet in het beheerprogramma Gisib, kan de gemeente hier de komende jaren verder op bouwen bij de uitvoer van het beheer en onderhoud van het groenareaal. De Groot: “Na de huidige inspectie zullen we de aanbevelingen doorvoeren en kan wat mij betreft idverde Advies starten met de volgende inspectiecyclus.’’

Meer artikelen met dit thema

Noord-Brabant maakt werk van verduurzamen bedrijventerreinen

2 aug om 17:05 uurtimer3 min
De provincie Noord-Brabant geeft een impuls aan verduurzaming en vergroening van bedrijventerreinen.
Lees verder »

Almere werkt aan een groene, gezonde stad voor de toekomst

26 jul om 14:23 uurtimer4 min
Hoe combineer je de groei van een stad met een kwaliteitsimpuls voor je groenblauwe leefomgeving? Voor deze grote…
Lees verder »

Onderzoek naar duurzame water- en ecosystemen voor klimaatrobuust stedelijk groen

12 jul om 08:28 uurtimer8 min
Vergroening van steden wordt steeds vaker toegepast als maatregel tegen hitte. Maar vergroening vergroot ook de…
Lees verder »

Gerichte bestrijding Japanse duizendknoop in Zwolle

8 jul om 09:04 uur
De Japanse duizendknoop is een probleem in veel landen in Europa en helaas ook in Zwolle. Om de plant te…
Lees verder »

Bijen-vriendelijke beplanting. Al eens aan gedacht?

6 jul om 14:23 uurtimer3 min
Jaap Molenaar is directeur van het Bijen educatiecentrum van de Bijenstichting. In zijn expertcolumn roept hij op…
Lees verder »

Groenketen maakt werk van circulair en duurzaam groenbeheer

30 jun om 14:19 uurtimer5 min
De beweging in ketens BouwCirculair is dit jaar gestart met de Groenketen. De keten heeft als doel om duurzame en…
Lees verder »

‘We kunnen weer dromen van een mooie beurs’

21 jun om 11:41 uurtimer3 min
Beursorganisator ExpoProof heeft groen licht gekregen om op 22 en 23 september de Vakbeurs Openbare Ruimte te…
Lees verder »

Tienduizend leerlingen uit Amstelveen krijgen een boompje

23 apr om 08:00 uurtimer3 min
Alle basisschoolleerlingen in Amstelveen hebben een boompje gekregen voor in de tuin of op het balkon. Met de…
Lees verder »