Leren door risicovol spelen

De visie van BOERplay begint ermee, aldus commercieel directeur Willem Butz, dat kinderen moeten spelen: “Ze leren door te spelen: motorisch, sociaal-emotioneel, cognitief en persoonlijk. Ze ontwikkelen zelfvertrouwen en leren dat je op verschillende manieren zaken kunt oplossen. Hetzij in je eentje, hetzij in het samenspel met anderen. Wanneer de aangeboden speelruimte echter te veilig is en ontdaan van alle risico’s, is het enerzijds voor kinderen niet uitdagend genoeg en anderzijds leren ze onvoldoende. Het leren omgaan met risico’s, het zelf oplossingen leren bedenken en het snappen van grenzen en ontdekken waar je eigen grenzen liggen heeft echter veel meerwaarde in het opgroeien en de ontwikkeling van kinderen.”

Risico’s uitbannen 

Butz ziet daarom met lede ogen aan hoe ouders en de maatschappij de laatste jaren steeds meer risico’s willen uitbannen. Hij onderschrijftde bevindingen van Adviseur Jeugdbeleid Froukje Hajer, dieeen angstcultuur bij ouders signaleert eneen overgeprogrammeerde dagindeling met minder vrije ruimte om te spelen. En dat spelen is vaak gestructureerd, terwijl kinderen juist tijd en ruimte moeten hebben om ongestructureerd spel te ontwikkelen en te ontdekken.Bovendien is de sensomotorische ontwikkeling voor kinderen van levensbelang om zich later ook cognitief te kunnen ontwikkelen. Het bestendigt namelijk de verbindingen in de hersenen.”

Butz benadrukt dat ook risicovol spelen altijd binnen de regels moet plaatsvinden: “De wet geeft aan dat speeltoestellen veilig moeten zijn en dat hierbij redelijkerwijs te verwachten gebruik geen gevaar is voor de veiligheid of de gezondheid van de mens, ofwel er mag bij redelijkerwijs gebruik geen sprake zijn van risico op blijvend letsel. Wij als BOERplay zeggen echter ook: een bult, een schram, een blauwe plek en zelfs een gebroken pols of verzwikte enkel zijn uiteindelijk de medailles van je jeugd.”

Van toestel naar ruimte 

BOERplay is ondertussen al zo’n vijf jaar bezig met een transitie: “Als we praten over spelen hebben we het niet meer over toestellen, maar over het inrichten van ruimte. Speelruimte is meer dan een verzameling toestellen. Kinderen hebben namelijk geen toestellen nodig om te kunnen spelen. Wel kunnen toestellen een aanvulling zijn op wat kinderen willen. De nieuwe uitdaging werd daarom: hoe richt je een ruimte zodanig in dat er een spannende uitdagende speelplek ontstaat voor alle type kinderen: rauwers, douwers, bouwers en schouwers. Waarbij voor ieder type iets te halen valt en de verschillende type kinderen gemakkelijk kunnen samenspelen.” 

De transitie leidde ertoe dat BOERplay zichzelf de vervolgvraag stelde: hoe kun je in die ruimte iets maken wat spannender is en dat meer appelleert aan risicovol spelen? “We wilden af van de traditionele schommel of het huisje met een trapje en een glijbaan, dat we al jaren maken.” 

BOERplay ging daarop in gesprek met de doelgroep, met deskundigen en met klanten. “Dat leidde tot het ideeom despeellandschappen die we al maken, ook door te voeren in het toestel zelf. Zodat het toestel op zichzelf al een landschap is, wat je vervolgens in het fysieke landschap plaatst. Zo wordt het dubbel uitdagend en dubbel interessant. Door het vervolgensook nog te ontdoen van een aantal conventies maken we ook nog iets dat van zichzelf al spannend is. Oftewelgeen standaard trap meer,geen standaard vloertjes ofstandaard glijbaan. Een toestel zonder gedefinieerde routes. Dat was ook een cultuuromslag voor onze ontwerpers die uit hun vastgesteld kader moesten treden.”

AdventurePlay EXPLORE 

Het resultaat is het programmaAdventurePlay EXPLORE,een ontdekkingstocht vol met klim- en klauterroutes. “Die routes zijn echter niet gedefinieerd. Kinderen gaan zelfop ontdekking en verzinnen zelf klimroutes. Ze moeten zelf een route vinden als ze bijvoorbeeld van de glijbaan willen. De glijbaan is onderdeel van het klimparcours. Hetzelfde geldt voor het huisje. Daar moet je naartoe klimmen om erin te kunnen verblijven. Eigenlijk zoals je via takken naar je zelfgemaakte boomhut klimt. Je moet moeite doen en risico nemen en vervolgens word je beloond.” 

Inmiddels zijn de eerste bestellingen van campings en gemeenten binnen. Het eerste exemplaar van de AdventurePlay EXPLORE wordt in het najaar geplaatst bij Camping de Hondsrug in het Drentse Eext. 

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 04/2019. Lees meer van Straatbeeld in onze bibliotheek.