Beweegvriendelijke openbare ruimte: van visie naar praktijk

vrijdag 21 maart 2025

Een vader die met zijn kind een slingerpaadje neemt in plaats van de rechte stoep. Een groep jongeren die op een plein samenkomt en spelenderwijs beweegt. Een oudere dame die haar dagelijkse wandeling maakt, dankzij veilige en aantrekkelijke looproutes. De openbare ruimte speelt een cruciale rol in hoe mensen bewegen en elkaar ontmoeten. Maar hoe zorg je ervoor dat de inrichting van een wijk of stad daadwerkelijk uitnodigt tot beweging?

Maak bewegen een vanzelfsprekendheid

Een beweegvriendelijke omgeving is meer dan een speeltuin of een fietspad. Het gaat om het slim benutten van de hele openbare ruimte, zodat bewegen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijks leven. Dit kan door barrières weg te nemen, zoals onveilige oversteekplaatsen, en door beweging te stimuleren met natuurlijke prikkels, zoals aantrekkelijke looproutes of informele sportplekken.

Integreer beweegvriendelijkheid in de ontwerpfase

Ruimte in steden en dorpen is schaars en de belangen zijn vaak uiteenlopend. Daarom moet beweegvriendelijkheid vanaf het begin een integraal onderdeel zijn van stedelijke en ruimtelijke plannen. Denk aan het combineren van functies: een schoolplein dat na schooltijd een ontmoetingsplek wordt, of een park met routes die geschikt zijn voor zowel hardlopers als wandelaars.

Bewoners als sleutel tot succes

Een goed ontwerp sluit aan bij de behoeften van de gebruikers. Dit betekent dat gemeenten, ontwerpers en beleidsmakers bewoners actief moeten betrekken bij het ontwerpproces. Wat vinden zij belangrijk? Welke plekken gebruiken ze nu al, en waarom? Door participatie te benutten, vergroot je de kans op succesvolle, duurzame ingrepen die daadwerkelijk gebruikt worden.

Samenwerking tussen domeinen is essentieel

Het realiseren van een beweegvriendelijke openbare ruimte vraagt om samenwerking tussen het sociale en ruimtelijke domein. Stedenbouwkundigen, mobiliteitsexperts, gezondheidsspecialisten en beleidsmakers moeten samen optrekken om beweging structureel een plek te geven in de fysieke leefomgeving. Dit betekent ook dat traditionele werkwijzen losgelaten moeten worden en nieuwe, integrale aanpakken omarmd moeten worden.

Conclusie

Een beweegvriendelijke openbare ruimte vraagt om doordachte keuzes en een brede blik. Door bewegen in het DNA van stads- en dorpsontwikkeling te verweven, kunnen gemeenten en ontwerpers een omgeving creëren die uitnodigt tot een actievere leefstijl. Dit vergt niet alleen visie, maar ook samenwerking en een praktische uitvoering waarin bewoners centraal staan. Zo wordt bewegen geen bewuste keuze, maar een vanzelfsprekendheid in de openbare ruimte.

Dit artikel is onderdeel van een drieluik over de beweegvriendelijke leefomgeving, samengesteld door Planterra en Kenniscentrum Sport en Bewegen en gepubliceerd op Allesoversport.nl. Het drieluik richt zich op de uitdagingen en kansen bij het realiseren van een beweegvriendelijke openbare ruimte, specifiek voor professionals die zich bezighouden met de beweegvriendelijke inrichting van de buitenruimte.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Zo geeft Rotterdam biodiversiteit handen en voeten

30 jan om 10:35 uur

Het vergroten van de biodiversiteit hoeft niet te wachten op nieuwe parken of grote investeringen. Juist in het…

Lees verder »
flash_onNieuws

Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren

29 jan om 08:59 uur

Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar…

Lees verder »
descriptionArtikel

Rolstoelglijbaan zet nieuwe standaard voor inclusief spelen

28 jan om 12:35 uur

Wat als je in een rolstoel zit en net zo graag van de glijbaan wilt als ieder ander kind? Die vraag liet de…

Lees verder »
flash_onNieuws

Satellietdata helpt steden de openbare ruimte slimmer te beheren

26 jan om 11:15 uur

Steden staan onder steeds grotere druk: meer inwoners, klimaatverandering en verouderde infrastructuur vragen…

Lees verder »
descriptionArtikel

Transitie Rotterdamse openbare ruimte in zeven foto's

26 jan om 10:00 uur
De openbare ruimte staat onder druk door klimaat, mobiliteit en verdichting. Hoe Rotterdam inspeelt op deze…
Lees verder »
descriptionArtikel

Integraal beleid zorgt voor nieuwe mindset bij inrichting en beheer Edese openbare ruimte

23 jan om 10:00 uur

Ambities te over, de ruimte beperkt. Het klinkt iedere gemeente bekend in de oren en in Ede is dat niet anders…

Lees verder »
descriptionArtikel

‘Beheerders, kijk vooruit naar overmorgen’

23 jan om 09:44 uur

Behoudend en operationeel: dat is vaak het beeld van het beheer van de openbare ruimte. Wie echter met Eline…

Lees verder »
descriptionArtikel

In Noorderhaven Zutphen komen water, steen en mensen samen

22 jan om 08:46 uur

Aan de Noorderhaven in Zutphen is een nieuw plein ontstaan dat leeft, beweegt en verbindt. Het voormalige…

Lees verder »