Beweegvriendelijke openbare ruimte: van visie naar praktijk

vrijdag 21 maart 2025

Een vader die met zijn kind een slingerpaadje neemt in plaats van de rechte stoep. Een groep jongeren die op een plein samenkomt en spelenderwijs beweegt. Een oudere dame die haar dagelijkse wandeling maakt, dankzij veilige en aantrekkelijke looproutes. De openbare ruimte speelt een cruciale rol in hoe mensen bewegen en elkaar ontmoeten. Maar hoe zorg je ervoor dat de inrichting van een wijk of stad daadwerkelijk uitnodigt tot beweging?

Maak bewegen een vanzelfsprekendheid

Een beweegvriendelijke omgeving is meer dan een speeltuin of een fietspad. Het gaat om het slim benutten van de hele openbare ruimte, zodat bewegen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijks leven. Dit kan door barrières weg te nemen, zoals onveilige oversteekplaatsen, en door beweging te stimuleren met natuurlijke prikkels, zoals aantrekkelijke looproutes of informele sportplekken.

Integreer beweegvriendelijkheid in de ontwerpfase

Ruimte in steden en dorpen is schaars en de belangen zijn vaak uiteenlopend. Daarom moet beweegvriendelijkheid vanaf het begin een integraal onderdeel zijn van stedelijke en ruimtelijke plannen. Denk aan het combineren van functies: een schoolplein dat na schooltijd een ontmoetingsplek wordt, of een park met routes die geschikt zijn voor zowel hardlopers als wandelaars.

Bewoners als sleutel tot succes

Een goed ontwerp sluit aan bij de behoeften van de gebruikers. Dit betekent dat gemeenten, ontwerpers en beleidsmakers bewoners actief moeten betrekken bij het ontwerpproces. Wat vinden zij belangrijk? Welke plekken gebruiken ze nu al, en waarom? Door participatie te benutten, vergroot je de kans op succesvolle, duurzame ingrepen die daadwerkelijk gebruikt worden.

Samenwerking tussen domeinen is essentieel

Het realiseren van een beweegvriendelijke openbare ruimte vraagt om samenwerking tussen het sociale en ruimtelijke domein. Stedenbouwkundigen, mobiliteitsexperts, gezondheidsspecialisten en beleidsmakers moeten samen optrekken om beweging structureel een plek te geven in de fysieke leefomgeving. Dit betekent ook dat traditionele werkwijzen losgelaten moeten worden en nieuwe, integrale aanpakken omarmd moeten worden.

Conclusie

Een beweegvriendelijke openbare ruimte vraagt om doordachte keuzes en een brede blik. Door bewegen in het DNA van stads- en dorpsontwikkeling te verweven, kunnen gemeenten en ontwerpers een omgeving creëren die uitnodigt tot een actievere leefstijl. Dit vergt niet alleen visie, maar ook samenwerking en een praktische uitvoering waarin bewoners centraal staan. Zo wordt bewegen geen bewuste keuze, maar een vanzelfsprekendheid in de openbare ruimte.

Dit artikel is onderdeel van een drieluik over de beweegvriendelijke leefomgeving, samengesteld door Planterra en Kenniscentrum Sport en Bewegen en gepubliceerd op Allesoversport.nl. Het drieluik richt zich op de uitdagingen en kansen bij het realiseren van een beweegvriendelijke openbare ruimte, specifiek voor professionals die zich bezighouden met de beweegvriendelijke inrichting van de buitenruimte.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Leidraad voor sturen op waarden helpt beheerders gemeenten verder

16 jan om 14:55 uur

Hoe bepaal je wat écht belangrijk is op welke plek in de openbare ruimte? Is het biodiversiteit, gezondheid,…

Lees verder »
flash_onNieuws

Datagestuurde laadpalengroei in Rotterdam

16 jan om 14:29 uur

Rotterdam is het jaar begonnen met een nieuwe laadpalenstrategie. Gebruikers van een elektrische auto moeten…

Lees verder »

Flamingo: omdat je fiets geen avonturen zoekt

16 jan om 13:59 uur

Veilig en efficiënt fietsparkeren is essentieel op plekken waar fietsen vaak onbeheerd achterblijven. De…

Lees verder »
descriptionArtikel

Slimme sturing openbare verlichting opent weg naar voorspelbaar onderhoud

12 jan om 09:00 uur

Gemeenten staan onder toenemende druk om hun openbare verlichting betrouwbaar en betaalbaar te beheren.…

Lees verder »
descriptionArtikel

Young professional in de openbare ruimte: Pim Buijs

9 jan om 10:49 uur

Ook in de openbare ruimte is de zoektocht naar een nieuwe generatie gaande. Straatbeeld geeft ter inspiratie in…

Lees verder »
flash_onNieuws

Arnhemse Park Beekdal wordt plek voor sport, natuur en recreatie

8 jan om 11:08 uur

Het Arnhemse Park Beekdal krijgt steeds meer vorm. Het gebied tussen de wijken Angerenstein, Geitenkamp en…

Lees verder »
flash_onNieuws

Nieuwe regels voor buitenreclame in Tilburg

7 jan om 10:36 uur

Tilburg heeft de regels voor reclame in de openbare ruimte aangepast. De gemeente wil dat de reclame beter…

Lees verder »
descriptionArtikel

Innovatiecatalogus 2026: nieuws, inspiratie en inzichten

5 jan om 11:35 uur

De innocat 2026 is verschenen. Deze jaarlijkse innovatiecatalogus, samengesteld in samenwerking met Stedebouw…

Lees verder »