Toegankelijkheid en energiebesparing

Tekst: Denise Janmaat, directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid

Toen ik onlangs ’s avonds voor een boodschap bij de supermarkt in mijn rolstoel nog even de stad in ging, was het daar donkerder dan ik gewend was. Ik checkte of ik de lampen van mijn rolstoel had aangezet. Ik keek om me heen en zag dat de straatverlichting het gewoon deed; daar was niets in veranderd. Wat wel anders was, was dat de verlichting van de etalages na sluitingstijd aanzienlijk gedimd of bijna uit was. Dat gaf flink veel minder licht op straat.  

Lastiger in het donker

De gewone voetganger zal daar nauwelijks iets van merken. Het valt wellicht wel op, maar hij of zij kan gewoon z’n weg vinden. Voor mensen met een beperking heeft dit direct gevolgen. Juist voor hen is licht een belangrijke factor om veilig door de openbare ruimte te kunnen bewegen. Het kost hen in een omgeving die donkerder is dan gebruikelijk veel meer energie, omdat zij zich extra moeten concentreren om veranderingen in het wegdek of de bestrating tijdig te zien.  

Zo moet een rolstoeler altijd goed opletten op oneffenheden in de bestrating. Een opwippende tegel kan er zomaar voor zorgen dat het voorwiel erachter blijft steken en dan kukelt hij zomaar voorover met rolstoel en al. Of die rollatorgebruiker die blijft haken in die afwateringsgoot en over de rollator heen valt en lelijk schouderletsel oploopt.  

Voor slechtzienden wordt het nog lastiger om in het donker alles tijdig en goed te onderscheiden. Een sfeervolle winkelstraat met klinkers is een donker vlak waarin een fiets die tegen de gevel staat of een donkergrijze afvalbak, slecht te onderscheiden is.  

Het is maar één voorbeeld van een verandering in het dagelijks leven die aanzienlijke gevolgen kan hebben. En ieder afzonderlijk maken we die verandering mee en weten we nauwelijks wat die voor iemand met een beperking betekent. Die heeft namelijk thuis ook met de gevolgen van de energieveranderingen te maken en ook daar kost het extra inspanning om ermee om te gaan. De optelsom van al die veranderingen heeft aanzienlijke invloed op het functioneren in het dagelijks leven en vraagt dus veel van ze.  

Laadpunt ook voor rolstoel

Een ander voorbeeld van de gevolgen van alles wat er gebeurt op energiegebied, is het groeiend aantal laadplaatsen voor elektrische auto’s. Die zien we steeds meer omdat het aantal elektrische auto’s toeneemt. Logisch. Er zijn echter bijna nergens gehandicaptenparkeerplaatsen met laadpaal voor elektrische auto’s. Een bijzonder fenomeen.  

Want natuurlijk willen mensen met een beperking ook hun bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen en hun fossiele auto inruilen voor een elektrische. Dat is niet eenvoudig, want het aansluitpunt voor de kabel zit niet altijd op een plek van de auto waar je met de rolstoel bij kunt als je eenmaal geparkeerd hebt (waar dan ook), maar dat terzijde.  

Waar het om gaat is dat er nauwelijks tot geen gehandicaptenparkeerplaatsen met laadpaal worden gemaakt, waardoor de mindervalide met een elektrische auto die onderweg is, niet kan laden. Dat is makkelijker op te lossen voor de mensen met een beperking dan de verlichting. Bijvoorbeeld door naast de parkeerplaatsen voor elektrische auto’s aansluitend een gehandicaptenparkeerplaats aan te leggen, zodat de laadpaal gedeeld kan worden.  

Zo kan de burger met een beperking ook een bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen en de voordelen van een elektrische auto genieten.  

Energie is op allerlei plekken in de samenleving het gesprek van de dag om vele redenen. Hopelijk vinden we met elkaar de energie om bij alle beslissingen die over de inrichting van de openbare ruimte worden genomen, de mensen met een beperking steeds worden meegenomen bij alle afwegingen.