Choreografieën voor achterstallig beheer
Ik loop over het Rotterdamse Zuidplein. Het ziet er net zo uit als het eruit zag, toen ik 25 jaar geleden gemandateerd ontwerpend ambtenaar was vanuit stadsontwikkeling. Gelukkig gaat het gebied eindelijk op de schop. Ik loop met de coördinator van politie en de procesmanager van de bouwer door het gebied. Fraaie artist-impressions schieten aan mijn geestesoog voorbij: samen ontwikkelen we een taal om vanuit zoveel perspectieven te kijken naar sociale veiligheid, gebruiksvriendelijkheid en beheerbaarheid van deze helse openbaarvervoersmachine, waar herbergzaamheid zo ver te zoeken is. Erosievandalise ligt hier al jaren op de loer. Daar heb je geen bus AS Roma-supporters voor nodig.
Zouden er nog adviezen vanuit de optiek van Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) meegenomen kunnen worden, waar ook Plein op Zuid op kan meeliften? Tijdens de schouw kijken we vanuit diverse optiek en stellen ons vragen als:
- Hoe integraal is integraal wanneer je het winkelcentrum sec, het sleetste deel van het Zuidplein, niet in de revitalisering meeneemt? Is het genoeg om er op te vertrouwen dat door een prachtige openbare ruimte te ontwerpen er automatisch een upgrading van het bestaand vastgoed zal plaatsvinden?
- Mogen we in het Masterplan ook een beeld opgenomen zien van het plein op een gure herfstige namiddag, zo’n beeld, waar Nederland beroemd om is?
- Hoe beheer je de ( openbare) ruimte onder die gele zwevende schuin overhellende banken, zoals getekend in de artist-impressions?
Ik loop over het maaiveld bij Station Lelylaan in Amsterdam. Het ziet er net zo uit als hoe het er 20 jaar geleden uitzag, toen ik als adviseur Sociaal Veilig Ontwerp en Beheer betrokken was bij de nieuwbouw voor het Masterplan Lelylaan e.o. Een minstens zo sleets publiek domein als het Zuidplein. Alsof er in geen maanden beheer heeft plaatsgevonden. Nog niet zo lang geleden liep ik voorop bij een schouwgroep, om de knelpunten weer eens in kaart te brengen. Opvallend was dat betrokken beheerders vanuit NS,ProRrail, GVB en gemeente niet wisten wie voor welke deel beheers verantwoordelijkheid droeg. Er werd wat afgewezen in de werkbespreking, Foei! Maar toen ik met mijn collega na schouw en atelier terug liep naar mijn fiets kwamen er van alle hoeken en gaten veeg-en spuitwagens en auto’s waarop illegaal gestalde fietsen afvoerden. Een Choreografie van Achterstallig Beheer. Iemand heeft na de schouw in het werkatelier een actie in werking gezet, die zijn weerga niet kent. Dit gaat over beheer. Zouden er nog adviezen vanuit Sociaal Veilig Ontwerpen meegenomen kunnen bij de laatste herontwikkeling?
- Mag de plangrens iets opgerekt worden? Nu vallen de kwetsbaarste ruimtelijke onderdelen net buiten de opgave!?
- Waarom moet ik de achterkanten van wachtende bussen aankijken, terwijl de bufferende bussen in het verlengde van de stijgpunten is gesitueerd?
- Kan die P & R misschien aangetakt worden op de bewoonde wereld, zodat je daar ook ‘savonds je auto durft op te halen, zonder bodyguard?
25 jaar is lang, maar niet als het gaat om duurzame stedenbouw; maar wat verlang ik naar voortschrijdend inzicht bij bestuurders, beleidsmakers en ontwerpers!!
Deze blog van Tobias Woldendorp verscheen in Straatbeeld 2 van 2015. Deze editie met als thema Inrichting en Meubilair leest u in de online Bibliotheek.

Het Zuidplein in Rotterdam gaat eindelijk op de schop Foto: M.M. Minderhoud
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Young professional in de openbare ruimte: Pim Buijs
9 jan om 10:49 uurOok in de openbare ruimte is de zoektocht naar een nieuwe generatie gaande. Straatbeeld geeft ter inspiratie in…
Nieuw stadsdeel 't Zoet Breda: van industrieterrein naar bruisende leefomgeving
8 jan om 11:34 uur'Een plek waar historie, ambitie en toekomst samenkomen. Waar hoogstedelijkheid, wonen, werken, groen en …
Arnhemse Park Beekdal wordt plek voor sport, natuur en recreatie
8 jan om 11:08 uurHet Arnhemse Park Beekdal krijgt steeds meer vorm. Het gebied tussen de wijken Angerenstein, Geitenkamp en…
Panoramabanken Zaanse Helden fraai voorbeeld van maatwerk
7 jan om 11:07 uurHoe maak je van een grote daktuin, die onderdeel is van een groene wandelroute, ook een plek om te verblijven?…
Nieuwe regels voor buitenreclame in Tilburg
7 jan om 10:36 uurTilburg heeft de regels voor reclame in de openbare ruimte aangepast. De gemeente wil dat de reclame beter…
Innovatiecatalogus 2026: nieuws, inspiratie en inzichten
5 jan om 11:35 uurDe innocat 2026 is verschenen. Deze jaarlijkse innovatiecatalogus, samengesteld in samenwerking met Stedebouw…
Succesvolle vergroeningsubsidie in Arnhem verlengd
4 jan om 10:53 uurEen groot deel van de buitenruimte is in particuliere handen. Via burgerparticipatie hopen veel Nederlandse…
Toegang tot openbaar sanitair niet als zwakke schakel, maar als recht voor iedereen
30 dec 2025In een land dat fietsen en buitenleven stimuleert, blijft toegang tot openbare toiletten een zwakke schakel. In…
