Keer het om

maandag 4 mei 2020
timer 3 min
Janneke Zomervrucht is secretaris van MENSenSTRAAT, een organisatie die zich inzet voor aantrekkelijke, veilige en toegankelijke straten voor mensen. "Beschouw de straat, de directe woonomgeving allereerst als domein voor mensen, om te lopen en te fietsen, speel- en scharrelgebied voor kinderen. Waar de enkele auto’s zich als voorzichtige gast gedragen", schrijft ze in haar blog.

Schoentjes maat 23 aan en naar buiten. Bal was het eerste woord dat Gijs kon zeggen. Met de voetbal onder de arm naar het kleine omhekte speelterreintje in deze ruime nieuwbouwwijk. We moeten eerst een echte straat oversteken, dus handje vast, is verordonneerd door zijn moeder. Maar er komen hooguit zo’n 10 auto’s per uur langs. En die straat is eigenlijk een perfecte ruimte om te voetballen. Raar eigenlijk, waarom moeten kinderen genoegen nemen met het omhekte reservaat. Waarom zo’n prominente rol voor auto’s?

Keer het om: beschouw de straat, de directe woonomgeving allereerst als domein voor mensen, om te lopen en te fietsen, speel- en scharrelgebied voor kinderen. Waar de enkele auto’s zich als voorzichtige gast gedragen.

Ruimte voor mensen?

In de dichtbebouwde 30-er jarenwijk, waar ik tussen rijen geparkeerde auto’s door heen fiets op weg naar Gijs is de meeste ruimte op straat bestemd voor auto’s. Op de smalle stoepjes valt slecht te spelen. Maar ook de moeilijk lopende buurman kan er niet op rekenen dat hij veilig over de stoep naar de bakker kan. Waarom accepteren we deze schrale woonomgeving? Waarom zijn we het normaal gaan vinden dat de auto zoveel schaarse ruimte opslokt en vuilcontainers en fietsen niet op parkeerplaatsen staan. Is het niet raar dat de mens genoegen moet nemen met de restruimte?


Janneke Zomervrucht: "Omgekeerd ontwerpen betekent in de woonomgeving beginnen met ruimte voor de mens als belangrijkste straatgebruiker."

Keer het om: begin bij herinrichting met het maken van ruimte voor mensen, jong en oud, en kijk dan wat er nog overblijft voor de rest van het verkeer. Dat verkeer heeft teveel bepaald hoe onze straten momenteel zijn ingericht.

Van Corona kan je leren

Het zijn momenteel bijzondere tijden, het coronavirus beperkt ingrijpend onze bewegingsvrijheid. Velen leven in een lager tempo en merken dat de nabijheid, de directe woonomgeving plotseling erg belangrijk is. Onze kinderen zijn ineens allemaal thuis, en willen tussendoor ook wel even buitenspelen, gewoon voor de deur of in de buurt, op straat.

Wat nodig is, is lef

Omgekeerd ontwerpen betekent in de woonomgeving beginnen met ruimte voor de mens als belangrijkste straatgebruiker, voor oma met de rollator, voor de thuiswerker om een rondje te lopen en voor kinderen om te spelen. MENSenSTRAAT pleit voor dit omgekeerd ontwerp-principe (1), en wel voor iedereen (2); gedachtengoed, dat verankerd zit in de voorlopers waaruit MENSenSTRAAT is ontstaan. Voor straten om te leven, aangenaam en veilig voor iedereen. Waarom blijven gemeenten woonstraten ontwerpen vanuit het ‘verkeersframe’? Toon lef, ontwerpers, beleidsmakers, bestuurders, keer het om! Voor de verblijfskwaliteit van onze nabije woonomgeving, de leefkwaliteit van onze steden. Voor de toekomst van alle Gijsjes.

1. Stedenbouw en verkeer, B. Bach, CROW 2006

2. De nieuwe normmens, mens… maat der dingen, E. Asmussen, 1996.

Deze blog is verschenen in Straatbeeld 2, thema ontwerp & inrichting. Download hier het magazine. Lees meer over MENSenSTRAAT.

Meer artikelen met dit thema

Opvallend passende uitstraling voor nieuwe woonwijk

21 jul om 12:04 uurtimer2 min
Op de Leeuweriksweide in de fraaie nieuwe wijk Beekweide in Renswoude is onlangs een bijzondere en uitdagende…
Lees verder »

Göteburg ambieert de beste regenstad ter wereld te worden

14 jul om 08:00 uurtimer5 min
In het Zweedse Göteburg regent het veertig procent van de tijd. Genoeg aanleiding voor de stad om hier gebruik van…
Lees verder »

Onderdoorgang station Almere Buiten krijgt panoramadak

9 jul om 09:13 uur
Nog even en dan drijft er een wolkenlucht boven je hoofd in de onderdoorgang van Station Almere Buiten. Social…
Lees verder »

Winkelcentrum Anklaar: verblijfsplek geschikt voor evenementen

7 jul om 09:45 uurtimer4 min
Winkelcentrum Anklaar in Apeldoorn is vanaf de grond opnieuw opgebouwd. Mede door een ondergrondse parkeergarage…
Lees verder »

Nelson Mandelaplein brengt bewoners weer bij elkaar

5 jul om 10:33 uurtimer5 min
De wijk Tuinzigt in Breda miste al jaren een centrale plek. Vanuit de wijk kwam de roep om het hart weer terug in…
Lees verder »

Vernieuwing op de oversteekplaats

30 jun om 14:29 uurtimer3 min
Stan en Mike de Lie van Traffic-Care zitten niet stil. “We hebben zelf nieuwe lampen ontwikkeld om te gebruiken in…
Lees verder »

Lokale community verfraait stationsgebied Deurne

29 jun om 01:59 uurtimer5 min
Wie Deurne binnenrijdt per trein wordt begroet door een metersgrote muurschildering. Het is de verdienste van…
Lees verder »

Toegankelijkheid in Nederland nog steeds ondermaats

24 jun om 12:31 uurtimer4 min
De toegankelijkheid van de openbare ruimte en de gebouwde omgeving in Nederland is nog steeds ondermaats. Mensen…
Lees verder »