Slimme openbare verlichting - Hoe slim gaan we het aanpakken?

woensdag 4 maart 2020
timer 3 min
Elke den Ouden is hoogleraar aan de TU Eindhoven en medeoprichter van TU/e LightHouse. Kijk voor meer informatie op www.tue-lighthouse.nl. "Als alles aan elkaar wordt gekoppeld wordt de vraag: hoe slim gaan we het maken?"

De vervanging van openbare verlichting door led is in volle gang. Omdat veel gemeenten ook iets willen doen aan hun CO2-emissie en energiegebruik, komen ‘slimmere’ oplossingen in beeld, waarbij de verlichting reactief of interactief reageert op mensen of omstandigheden. Ondertussen wordt ook druk gesproken over de aanleg van 5G netwerken en hierbij wordt regelmatig gerefereerd aan de lichtmast als ‘ideaal’ opstelpunt. Bovendien speelt de omslag naar duurzame mobiliteit, waarbij een groot aantal laadpunten voor elektrische voertuigen nodig is. Als alles aan elkaar wordt gekoppeld wordt de vraag: hoe slim gaan we het maken?

Een grote uitdaging zit natuurlijk in het verlichtingsysteem zelf. In het Interreg Smart Space project wordt gezocht naar wenselijke ‘use cases’ voor slimme verlichting. Uit intensieve gesprekken met bewoners en belanghebbenden in verschillende wijken blijkt dat er veel interesse is om de lichtniveaus aan te kunnen passen aan de omstandigheden. Soms zijn dat hogere lichtniveaus, bijvoorbeeld aan het einde van de uitgaansavond, soms ook lagere, om een soepelere overgang te maken van woonwijken naar aangrenzende, onverlichte buitengebieden. Voor veel van deze toepassingen zijn tijd geschakelde dimscenario’s al voldoende. Maar bijvoorbeeld het actief mee laten ‘ademen’ van de openbare verlichting met de aanwezige private verlichting (zoals etalages en lichtreclames) in winkelstraten is technologisch een grotere uitdaging. Idealiter wil je dan alleen openbare verlichting toevoegen aan de private verlichting waar dat nodig is. Maar omdat etalages later op de avond vaak uit gaan, winkelpanden gesloten worden of veranderen van eigenaar, moet het systeem eigenlijk steeds de actuele lichtniveaus en -verdeling meten om zich daaraan aan te passen. Dat vraagt een veel complexer systeem: hoe ver willen we daarin gaan?

Een minstens zo grote uitdaging zit in de organisatie. Wanneer bijvoorbeeld 5G of laadinfrastructuur gekoppeld wordt, gaat dit het traditionele kennisdomein van openbare verlichting te boven. Overigens vereisen veel ‘smart city’ applicaties, die gebruik maken van de lichtmast als opstelpunt voor sensoren of andere hardware, samenwerking met andere disciplines (en gemeentelijke afdelingen). Slimme verlichting brengt nieuwe onderwerpen op tafel, zoals datamanagement, privacy, eigenaarschap en toegang tot data, verzameld in de openbare ruimte. Dit vraagt samenwerking: hoe gaan we dat organiseren?

Vanuit het kennisnetwerk ‘Smart Lighting’ van OVLNL onderzoeken studenten van de Technische Universiteit Eindhoven verschillende cases waarin gemeenten ‘slim licht’ hebben ingekocht, om te leren welke keuzes gemaakt zijn en welke organisatorische uitdagingen daarmee gepaard gaan. Heeft u ook een mooi voorbeeldproject, of staat u de komende tijd voor een aanbesteding en weet u niet precies wat te doen: laat het even weten via e.d.ouden@tue.nl.

Meer artikelen met dit thema

Budgetbeheer, duurzaamheid en veiligheid

30 jun om 16:13 uurtimer5 min
De media staan bol van berichten over bezuinigingen bij gemeenten door de coronacrisis. Zo schrijft De Volkskrant…
Lees verder »

Publicatie over veiligheid van de openbare verlichting bijna gereed

30 jun om 14:06 uurtimer5 min
De IGOV Werkgroep Veiligheid legt momenteel de laatste hand aan de publicatie elektrische veiligheid van de…
Lees verder »

Ledarmaturen voor gemeente Groningen

30 jun om 14:00 uurtimer3 min
Na een grondige marktverkenning met onder andere lichtberekeningen, proefopstellingen en lichtmetingen, heeft de…
Lees verder »

Enquêtes OVL-monitor geopend

30 jun om 13:32 uurtimer3 min
Bent u actief in het werkveld openbare verlichting? Bij gemeente, provincie, waterschap of Rijkswaterstaat? Of als…
Lees verder »

Slimme verlichting en passantentellers in het centrum van Middelburg

24 jun om 16:00 uurtimer3 min
De gemeente Middelburg heeft passantentellers ophangen in twee gebieden in het centrum van Middelburg. De…
Lees verder »

Gemeente Zwolle maakt werk van energiezuinige armaturen

23 jun om 13:23 uurtimer2 min
De gemeente Zwolle en omliggende gemeenten gaan hun openbare verlichting vervangen. Het is niet de eerste keer dat…
Lees verder »

Lichtkunst als openbare verlichting en verrijking van de openbare ruimte

22 jun om 00:29 uurtimer4 min
“Licht moest in het verleden vooral functioneel voor de rijveiligheid zijn, het is nu tijd om openbare verlichting…
Lees verder »

‘We kunnen weer dromen van een mooie beurs’

21 jun om 11:41 uurtimer3 min
Beursorganisator ExpoProof heeft groen licht gekregen om op 22 en 23 september de Vakbeurs Openbare Ruimte te…
Lees verder »