Slimme openbare verlichting - Hoe slim gaan we het aanpakken?

woensdag 4 maart 2020
timer 3 min
Elke den Ouden is hoogleraar aan de TU Eindhoven en medeoprichter van TU/e LightHouse. Kijk voor meer informatie op www.tue-lighthouse.nl. "Als alles aan elkaar wordt gekoppeld wordt de vraag: hoe slim gaan we het maken?"

De vervanging van openbare verlichting door led is in volle gang. Omdat veel gemeenten ook iets willen doen aan hun CO2-emissie en energiegebruik, komen ‘slimmere’ oplossingen in beeld, waarbij de verlichting reactief of interactief reageert op mensen of omstandigheden. Ondertussen wordt ook druk gesproken over de aanleg van 5G netwerken en hierbij wordt regelmatig gerefereerd aan de lichtmast als ‘ideaal’ opstelpunt. Bovendien speelt de omslag naar duurzame mobiliteit, waarbij een groot aantal laadpunten voor elektrische voertuigen nodig is. Als alles aan elkaar wordt gekoppeld wordt de vraag: hoe slim gaan we het maken?

Een grote uitdaging zit natuurlijk in het verlichtingsysteem zelf. In het Interreg Smart Space project wordt gezocht naar wenselijke ‘use cases’ voor slimme verlichting. Uit intensieve gesprekken met bewoners en belanghebbenden in verschillende wijken blijkt dat er veel interesse is om de lichtniveaus aan te kunnen passen aan de omstandigheden. Soms zijn dat hogere lichtniveaus, bijvoorbeeld aan het einde van de uitgaansavond, soms ook lagere, om een soepelere overgang te maken van woonwijken naar aangrenzende, onverlichte buitengebieden. Voor veel van deze toepassingen zijn tijd geschakelde dimscenario’s al voldoende. Maar bijvoorbeeld het actief mee laten ‘ademen’ van de openbare verlichting met de aanwezige private verlichting (zoals etalages en lichtreclames) in winkelstraten is technologisch een grotere uitdaging. Idealiter wil je dan alleen openbare verlichting toevoegen aan de private verlichting waar dat nodig is. Maar omdat etalages later op de avond vaak uit gaan, winkelpanden gesloten worden of veranderen van eigenaar, moet het systeem eigenlijk steeds de actuele lichtniveaus en -verdeling meten om zich daaraan aan te passen. Dat vraagt een veel complexer systeem: hoe ver willen we daarin gaan?

Een minstens zo grote uitdaging zit in de organisatie. Wanneer bijvoorbeeld 5G of laadinfrastructuur gekoppeld wordt, gaat dit het traditionele kennisdomein van openbare verlichting te boven. Overigens vereisen veel ‘smart city’ applicaties, die gebruik maken van de lichtmast als opstelpunt voor sensoren of andere hardware, samenwerking met andere disciplines (en gemeentelijke afdelingen). Slimme verlichting brengt nieuwe onderwerpen op tafel, zoals datamanagement, privacy, eigenaarschap en toegang tot data, verzameld in de openbare ruimte. Dit vraagt samenwerking: hoe gaan we dat organiseren?

Vanuit het kennisnetwerk ‘Smart Lighting’ van OVLNL onderzoeken studenten van de Technische Universiteit Eindhoven verschillende cases waarin gemeenten ‘slim licht’ hebben ingekocht, om te leren welke keuzes gemaakt zijn en welke organisatorische uitdagingen daarmee gepaard gaan. Heeft u ook een mooi voorbeeldproject, of staat u de komende tijd voor een aanbesteding en weet u niet precies wat te doen: laat het even weten via e.d.ouden@tue.nl.

Meer artikelen met dit thema

Focus Op - De Kruijter introduceert innovatie lichtmeting

28 mei om 13:00 uur

In dit artikel lanceert De Kruijter een geavanceerde methode voor het uitvoeren van lichtmetingen op een raster…

Lees verder »

NLI supporter van BeeGrateful: bijenhotels voor lichtmasten

24 mei om 12:56 uur

Wist je dat bijen ontzettend belangrijk zijn voor onze natuur? Zo is 80% van onze voedselgewassen afhankelijk…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gemeente Leiden wil met minder licht op zoek naar juiste balans

15 mei om 09:10 uur

De gemeente Leiden is bezig met het opstellen van een nieuw Beleidsplan Openbare Verlichting. Daarin wordt…

Lees verder »

Een druk­te van je­wel­ste on­der de grond

26 apr om 14:31 uur

Hoe goed heeft jouw gemeente alle kabels in beeld?

We zien het niet altijd, maar ze zijn er wel. Kabels…

Lees verder »
descriptionArtikel

Bewegingssensoren laten gemeente Helmond maximaal besparen

3 apr om 09:57 uur

De gemeente Helmond is al zo’n tien jaar bezig met het ‘verslimmen’ van de openbare ruimte. Op het gebied van…

Lees verder »
flash_onNieuws

Zó maak je impact in je eigen gemeente

25 mrt om 09:41 uur

Wil jij ook je gemeente mooier, groener en slimmer maken? Kom naar de kennissessie van Signify op 16 april in…

Lees verder »
flash_onNieuws

An ode to darkness, speciale editie van 'Scape Magazine

19 mrt om 13:32 uur

'Scape, het internationale tijdschrift voor landschapsarchitectuur en stedenbouw - wijdt een gehele editie aan…

Lees verder »
descriptionArtikel

Minder is meer voor duurzame buitenruimtes

8 mrt om 09:12 uur

Een fraaie, goed ontworpen buitenruimte speelt een cruciale rol in hoe we een stad, dorp, of landelijk gebied…

Lees verder »