Stappenplan klimaatadaptie en energietransitie

Binnen het proces kun je elkaar op meerdere momenten opzoeken. De planningen van beide producten kunnen zelfs geïntegreerd worden. Om deze koppelkansen voor klimaatadaptatie en energietransitie niet te missen, zet ik de vier te nemen stappen op een rij.

Tijdens het opstellen van een uitvoeringsplan ruimtelijke adaptatie en een wijkuitvoeringsplan (WUP) voor het gasloos maken van wijken, doorloop je nagenoeg dezelfde stappen. Binnen het proces kun je elkaar op meerdere momenten opzoeken. De planningen van beide producten kunnen zelfs geïntegreerd worden. Om deze koppelkansen voor klimaatadaptatie en energietransitie niet te missen, zetten we de vier te nemen stappen op een rij.

Overheden staan voor meerdere opgaven. Zo moeten gemeenten de openbare ruimte in 2050 klimaat- en waterrobuust hebben ingericht, maar moeten zij ook nagenoeg 100 procent CO2 gereduceerd hebben. Twee opgaven die vragen om een grote aanpassing in de fysieke leefomgeving.

Maar hoe doe je dat? Beide opgaven zijn op een gemakkelijke manier te koppelen. Wij gaan voor een integrale aanpak waarmee we de theorie en de praktijk optimaal met elkaar kunnen verbinden.

Stap 1. Inventarisatie
In de eerste stap analyseren we de wijk. Dit betreft een technische analyse naar o.a. het energieverbruik, de warmtebronnen en de (ondergrondse) infrastructuur. Ook wordt er in kaart gebracht welke belanghebbenden er zijn.

Tijdens de inventarisatie koppelen we de gevoelige gebieden voor klimaatverandering aan de kansen omtrent de energietransitie. Door gezamenlijk de wijk te analyseren kunnen we uiteindelijk tot één gezamenlijk plan komen. Kortom: 2 voor de prijs van 1.

Stap 2. In gesprek met bewoners en organisaties
Voor beide opgaven is het van belang om in gesprek te gaan met experts, organisaties en bewoners in het gebied. We koppelen de dialogen over klimaatadaptatie aan de gesprekken over de energietransitie, om zo de opgaven niet los van elkaar te zien, maar juist te koppelen. Deze meekoppelkansen maakt dat twee diverse agenda’s samen kunnen gaan. Onze ruime ervaring met burgerparticipatie is hierbij heel waardevol gebleken. We hebben verschillende tools en middelen in huis die de dialogen kunnen ondersteunen. Een voorbeeld hiervan is het klimaateffectenspel.

Stap 3. Integraal kiezen van oplossingsrichtingen
Klimaatadaptieve maatregelen worden gekozen op basis van effectiviteit, maar hoe verhoudt de maatregel zich ten opzichte van circulariteit en de energietransitie? Dit maken we inzichtelijk met een duurzaamheidslabel. Dit duurzaamheidslabel laat de impact van een maatregel op het milieu zien. Hierdoor creëer je meer bewustwording en kunnen keuzes beter afgewogen worden. Dit hebben we al toegepast in onder andere Nunspeet en Nuenen.

Daarnaast kunnen er ook maatregelen getroffen worden om energie op te wekken of gebruik te maken van alternatieve warmtebronnen die in het gebied aanwezig zijn. Ook hierbij kijken we naar het effect op het andere aspect, namelijk klimaatadaptatie. Overige aspecten, zoals biodiversiteit en circulaire economie, nemen we ook mee. Dit tezamen vormt de basis voor een integraal uitvoeringsplan.

Stap 4. Opstellen uitvoeringsplan
We kiezen voor één gezamenlijke aanpak en één gezamenlijke uitvoering. Wij adviseren hoe je dit het best kunt aanpakken. Eén gezamenlijke aanpak is natuurlijk goed voor de portemonnee, maar scheelt voornamelijk frustratie bij de bewoners en bedrijven in het gebied. Zo gaat de gemeente eenmalig aan de slag in het gebied, in plaats van meerdere keren. Het resultaat is een integraal en flexibel plan, dat in co-creatie met belanghebbenden is opgesteld om wijken en dorpen duurzamer, toekomstbestendiger en aardgasvrij te maken.

Meekoppelkansen
Ten slotte koppelen we de uitvoering aan andere agenda’s en werkzaamheden die al gepland staan bij de gemeente. Denk hierbij aan onderhoud van wegen, riolering, groenprojecten of zelfs projecten van de woningbouwcorporatie.

Samen klimaatneutraal
Ons uitgangspunt bij deze opgaven is dat we integraal en slim werken, met speciale aandacht voor de eindgebruiker. Als we de eindgebruiker met ons mee laten denken en enthousiasmeren, wordt het opstellen en uitvoeren van een plan zoveel makkelijker. We hebben tenslotte iedereen nodig in de energietransitie!

Meer informatie:
Auteur: Patrick van der Meijs, sr. adviseur energietransitie
p.vandermeijs@roelofsgroep.nl of tel: 06 1239 9751