Wat is de waarde van natuur?

In de aankomende Omgevingswet zal natuur als een integraal onderdeel van een gebied worden beschouwd. Dit is belangrijk, want natuur biedt veel meer diensten dan burgers vaak vermoeden. 

Zo werd ik onlangs door een gemeente in landelijk gebied, die we vaker ondersteunen, gevraagd om een presentatie te houden over de waarden van bomen. Wat was het geval? Straatbewoners waren een petitie gestart voor het kappen van alle eiken in hun straat. Die bomen veroorzaken in hun beleving namelijk alleen maar overlast. In het voorjaar kruipen eikenprocessierupsen over de bast, in het najaar vallen er eikels en bladeren uit, de rest van het jaar zitten er vogels in die hun auto’s besmeuren. Weg ermee! 

Dit veelgehoorde en begrijpelijke sentiment gaat voorbij aan de vele waarden die de bomen voor deze straatbewoners bieden. Gelukkig dacht de gemeente er ook zo over, daarom werd NL Greenlabel als neutrale partij benaderd om de dialoog met de burgers te voeren. Door simpelweg de voor- en nadelen naast elkaar te zetten, konden we de bewoners een beter afwegingskader bieden. 

Dialoog over bomen

Tijdens een online sessie heb ik verteld wat deze bomen allemaal doen voor de bewoners. Ze bieden schaduw en verkoeling (één boom vervangt maar liefst 10 airco’s), vertragen regenafvoer bij een heftige bui (zodat de straat niet blank staat) en laat de waarde van het onroerend goed met maar liefst met 5-6 procent stijgen. 



Dat is niet alles. Een groene omgeving biedt vele gezondheidsvoordelen. Onderzoekers van de universiteit van Glasgow analyseerde gegevens over de volksgezondheid in 268 stadsgebieden in Engeland en vonden een directe relatie met de aanwezigheid van parken en boszones. Meer groen kwam overeen met een langere levensduur en minder zelfdoding. Hoe groter een nabijgelegen groenzone, hoe groter ook het effect. In een Japans onderzoek bleken ouderen langer te leven als ze in de nabijheid van een park woonden. Ook is gebleken dat mensen zich beter kunnen concentreren in een groene omgeving en minder gevoelig zijn voor depressies. Dan heb ik het nog niet eens gehad over het binden van fijnstof en het opnemen van CO2.

Als een blad aan een boom

Goede besluiten worden genomen door de voor- en nadelen goed af te wegen. Door de feiten simpelweg op tafel te leggen, heb ik de bewoners een breder afwegingskader geboden om die bomen op waarde te schatten. Dat bleek te helpen; er was opeens geen meerderheid meer voor het kappen. Dit geeft aan dat het belangrijk is om de financiële, sociale en ecologische meerwaarde van groen – de zogenaamde ecosysteemdiensten - in kaart te brengen en te delen met inwoners. 

Duurzaamheid inzichtelijk maken

Ook op bestuurlijk en zakelijk niveau merken we dat er steeds meer behoefte is om duurzaamheid inzichtelijk te maken. Vanuit de Rijksoverheid zijn er concrete doelen gesteld ten aanzien van klimaatadaptie, duurzame energie, circulariteit en biodiversiteit. Dat dwingt de gemeente om anders naar hun buitenruimte te kijken en op andere wijze met bewoners te communiceren. Groen is de stempel van decoratie al lang ontstegen. Dit is bekend bij de professionals die hier dagelijks mee bezig zijn, maar nog niet altijd bij de burger, zoals mijn voorbeeld demonstreert. Daarom is het heel goed dat deze gemeente het gesprek met de burgers is aangegaan. 

Natuur en biodiversiteit onlosmakelijk verbonden

De afgelopen jaren heeft NL Greenlabel geschaafd aan een methodiek waarmee de duurzaamheid van gebieden en terreinen inzichtelijk kan worden gemaakt. Het heeft geresulteerd in NL Terreinlabel en NL Gebiedslabel. Daarmee kijken we naar heel veel thema’s, van biodiversiteit en energie tot de gebruikte materialen en producten. Samen vertegenwoordigen ze het spectrum van samenhangende duurzaamheid. Omdat alle thema’s even zwaar meewegen, garanderen we samenhang.

De ervaring leert dat dit helpt om betere keuzes te maken en zaken te waarderen die makkelijk als ‘zacht’ worden weggezet. Dat is goed, want die natuur gaan we de komende jaren nog hard nodig hebben!