Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Bekende maatregelen samen maken het verschil voor sociale veiligheid
12 nov 2025Met de actie ‘Wij eisen de nacht op’ vragen vrouwen aandacht voor de onveiligheid die ze ervaren. Michiel Meurs…
Hoe gemeente Hoorn data inzet voor een beweegvriendelijke leefomgeving
10 nov 2025Een aantrekkelijke leefomgeving waarin bewegen vanzelfsprekend wordt; dat is de ambitie van gemeente Hoorn.…
NPDW introduceert Inspiratiegids Duurzame Bestrating
7 nov 2025Steden en dorpen willen de openbare ruimte groener, duurzamer en circulair inrichten. Om ontwerpers, gemeenten…
Van speeltoestel naar speelplek: hoe de openbare ruimte meer betekenis kan krijgen
4 nov 2025De inrichting van de openbare ruimte moet en kan echt beter, meent stedenbouwkundige Arie Stobbe van Speelplan…
Geslaagde proef met warme asfaltrecyclingtrein in Almere
31 okt 2025Het ligt misschien niet voor de hand om via Argentinië en Tsjechië af te reizen naar de Gooimeerdijk-Oost in…
Vooruitkijken loont, zeker als het gaat om toegankelijkheid
29 okt 2025In de rubriek Platform Toegankelijkheid belicht Denise Janmaat, directeur van het Nederlands Instituut voor…
Bodemgezondheidsindex helpt Amsterdam bij begrijpen en verbeteren stadsbodem
20 okt 2025De bodem is een cruciaal element voor het functioneren van ecosystemen. Ook in urbane gebieden in relatie tot…
Technisch probleem leidt tot complete metamorfose van Bagijnhof Delft
6 okt 2025Wat ooit een stenig en waterrijk zorgenkind was, is veranderd in een groene en levendige plek waar bewoners…
