Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Modulair en circulair: nieuwe impuls voor groene gevels
30 mrt om 08:36 uurGroene gevels zijn bezig aan een snelle opmars. Niet uit luxe, maar uit noodzaak: ruimte voor groen op…
Eerste editie van Straatbeeld van 2026 verschenen!
27 mrt om 09:49 uurDe eerste editie van Straatbeeld in 2026 is uit! Dit nummer staat in het teken van klimaat, water en groen en…
Leren door te doen in een groene buitenruimte
23 mrt om 08:44 uurDe uitdagingen in de openbare ruimte vragen om professionals die niet alleen plannen kunnen maken, maar ook…
Nieuwe kaarten maken wateroverlast op straat inzichtelijk
20 mrt om 09:06 uurHoe maak je stedelijke gebieden weerbaar tegen hevige regen? Stichting Climate Adaptation Services en de Dutch…
Groen als prioriteit: gemeenten aan zet in nieuwe coalities
17 mrt om 14:23 uurGemeenten staan voor cruciale keuzes over klimaat, leefbaarheid en woningbouw. Koninklijke VHG roept lokale…
Verplaatsbare bomen geven Apeldoornse binnenstad een groenere uitstraling
16 mrt om 08:00 uurIn Apeldoorn zijn onlangs de eerste negen verplaatsbare bomen in de binnenstad geplaatst. De flexibele bomen in…
Middelbare scholen in Overijssel vergroenen pleinen dankzij nieuwe subsidie
11 mrt om 13:47 uurVeel schoolpleinen bestaan nog vooral uit tegels en bieden weinig schaduw of groen. Dat maakt de buitenruimte…
De top 8 van gasthoofdredacteur Eline van Weelden
9 mrt om 10:01 uurWe vroegen Eline van Weelden, gasthoofdredactuer van Straatbeeld nummer 6, waar ze haar inspiratie vandaan…
