Hoe ver moet jij lopen voor verkoeling?

woensdag 27 oktober 2021
timer 3 min
Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moeten gemeenten zich voorbereiden op langdurige en extreme hitte, hiervoor ontwikkelden Aveco de Bondt/Wareco en TwynstraGudde een hittekaart.

Tekst: Sara Eeman, Senior Projectmanager Stedelijk & Landelijk water (Aveco de Bondt/Wareco)

Klimaatverandering is zichtbaar en zorgt voor grote uitdagingen, dat is na drie droge zomers en de recente wateroverlast in Limburg onmiskenbaar. Hittegolven gaan vaker voorkomen en hebben effecten op leefbaarheid en gezondheid. Thuiswerken met 35 graden is geen pretje en slecht voor de productiviteit. Voor ouderen en mensen die buiten werken is hitte een serieus gezondheidsprobleem. In Nederland stijgt de sterfte met ongeveer 40 doden per dag. Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moeten gemeenten zich voorbereiden op langdurige en extreme hitte, hiervoor ontwikkelde Aveco de Bondt/Wareco en TwynstraGudde een hittekaart. Hierbij putten we bijvoorbeeld uit onze ervaring bij de gemeente Leiden, waar we risicodialogen hebben gevoerd, onder andere over hitte bij kwetsbare ouderen.

Gezamenlijk uitgangspunten opstellen

Het opstellen van een hittekaart: Het lijkt eenvoudig, maar wat wil je nu precies laten zien? En hoe vertaal je dat in een ontwerp? De Hogeschool van Amsterdam heeft daar praktische, meetbare variabelen aan gekoppeld: afstand tot een koele plek, percentage schaduw en percentage groen. In de kaart van Leiden vind je die terug: de opstellers van de kaart vonden dat de looproute tot de dichtstbijzijnde koele plek maximaal 300 meter mag zijn. Dat is minder dan 5 minuten voor gezonde mensen, maar met rollator kan dat oplopen tot 15 minuten. Daarnaast is beredeneerd dat een koele plek minstens 40% schaduw moet hebben. Als laatste zijn gevoelstemperatuur en grootte toegevoegd: te weinig schaduw, te klein of een te hoge gevoelstemperatuur maken dat parken of andere openbare ruimten niet altijd koel zijn vergeleken met de warme stenen stad.

Met deze variabelen kunnen we een kaart opstellen. Maar er is meer mogelijk: misschien vind je wel dat elke bewoner een boom met schaduwplek in de straat moet hebben? Samen bepaal je de uitgangspunten.

hittekaart

Inzicht in hittestress met de hittekaart

Met deze kaart kan een gemeente een stap zetten richting een gezonde, koele en klimaatbestendige stad. De kaart is een middel waarmee in de stad en op het gemeentehuis het gesprek met betrokkenen kan worden gevoerd. Het opstellen en gebruiken van de hittekaart heeft daarom een aantal voordelen:

  • Draagvlak vergroten door gezamenlijk gesprek over uitgangspunten: wat maakt dat de stad een koele fijn plek blijft in hete zomers? Het gesprek hierover is een kans om belanghebbenden te betrekken, bijvoorbeeld tijdens risicodialogen.
  • Laagdrempelig andere beleidssectoren betrekken: de kaart helpt om op een gemakkelijke en visuele manier te laten zien wat hittestress doet met de omgeving. Dat kan afdelingen van de gemeente die minder in aanraking komen met klimaatadaptatie, zoals sociaal domein, helpen. Voor ruimtelijke ontwikkeling en groenbeheer kan de kaart een kans zijn om meekoppelkansen inzichtelijk te maken.
  • Bewoners informeren over hittestress: bewoners kan je extra stimuleren om bomen en groen te planten wanneer je inzichtelijk maakt hoe groot het effect van hittestress is in hun straat of wijk.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Circulaire en klimaatadaptieve straatbakstenen worden de norm in de openbare ruimte

19 mei om 13:46 uurtimer4 min
Straatstenenfabrikant Vandersanden wil voorop lopen in de sector en bijdragen aan de duurzame transformatie van de…
Lees verder »
descriptionArtikel

Enschede wapent zich tegen wateroverlast en hittestress

31 mrt om 11:12 uur
De Overijsselse stad Enschede kampt al decennialang met wateroverlast. Deze waterproblematiek wordt grotendeels…
Lees verder »
flash_onNieuws

Groen doet wonderen voor mentale gezondheid

16 mrt om 11:33 uurtimer3 min
Uit een grootschalig onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat sociale cohesie en een groene omgeving…
Lees verder »
Winterswijk
descriptionArtikel

Vrijheidspark: nieuw groen hart voor Winterswijk

14 mrt om 13:37 uur
Een rommelig centrumgebied. Zo kon de omgeving rondom het voormalige Raadhuis van Winterswijk genoemd worden. Veel…
Lees verder »
flash_onNieuws

Gemeente Arnhem geeft vijfduizend bomen en struiken weg

8 mrt om 15:04 uurtimer3 min
Op vrijdag 11 en zaterdag 12 maart kunnen inwoners van Arnhem gratis bomen en struiken ophalen. Met deze actie…
Lees verder »
flash_onNieuws

Provincie Zuid-Holland maakt werk van groene bedrijventerreinen

3 mrt om 15:13 uurtimer2 min
De provincie Zuid-Holland maakt werk van het vergroenen van bedrijventerreinen. "Op de vaak versteende…
Lees verder »
descriptionArtikel

Beweegvriendelijke bedrijventerreinen: goed voor mens, dier, plant én portemonnee

21 feb om 17:48 uurtimer3 min
Sporten en bewegen wordt meestal geassocieerd als iets wat je in je vrije tijd doet. Een groot deel van de…
Lees verder »
flash_onNieuws

Natuur & Milieu: 'te weinig groen in de openbare ruimte'

21 feb om 11:49 uurtimer3 min
Uit onderzoek van milieuorganisatie Natuur & Milieu blijkt dat gemeentes veel te weinig ruimte maken voor…
Lees verder »