Hoe ver moet jij lopen voor verkoeling?

woensdag 27 oktober 2021
timer 3 min
Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moeten gemeenten zich voorbereiden op langdurige en extreme hitte, hiervoor ontwikkelden Aveco de Bondt/Wareco en TwynstraGudde een hittekaart.

Tekst: Sara Eeman, Senior Projectmanager Stedelijk & Landelijk water (Aveco de Bondt/Wareco)

Klimaatverandering is zichtbaar en zorgt voor grote uitdagingen, dat is na drie droge zomers en de recente wateroverlast in Limburg onmiskenbaar. Hittegolven gaan vaker voorkomen en hebben effecten op leefbaarheid en gezondheid. Thuiswerken met 35 graden is geen pretje en slecht voor de productiviteit. Voor ouderen en mensen die buiten werken is hitte een serieus gezondheidsprobleem. In Nederland stijgt de sterfte met ongeveer 40 doden per dag. Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moeten gemeenten zich voorbereiden op langdurige en extreme hitte, hiervoor ontwikkelde Aveco de Bondt/Wareco en TwynstraGudde een hittekaart. Hierbij putten we bijvoorbeeld uit onze ervaring bij de gemeente Leiden, waar we risicodialogen hebben gevoerd, onder andere over hitte bij kwetsbare ouderen.

Gezamenlijk uitgangspunten opstellen

Het opstellen van een hittekaart: Het lijkt eenvoudig, maar wat wil je nu precies laten zien? En hoe vertaal je dat in een ontwerp? De Hogeschool van Amsterdam heeft daar praktische, meetbare variabelen aan gekoppeld: afstand tot een koele plek, percentage schaduw en percentage groen. In de kaart van Leiden vind je die terug: de opstellers van de kaart vonden dat de looproute tot de dichtstbijzijnde koele plek maximaal 300 meter mag zijn. Dat is minder dan 5 minuten voor gezonde mensen, maar met rollator kan dat oplopen tot 15 minuten. Daarnaast is beredeneerd dat een koele plek minstens 40% schaduw moet hebben. Als laatste zijn gevoelstemperatuur en grootte toegevoegd: te weinig schaduw, te klein of een te hoge gevoelstemperatuur maken dat parken of andere openbare ruimten niet altijd koel zijn vergeleken met de warme stenen stad.

Met deze variabelen kunnen we een kaart opstellen. Maar er is meer mogelijk: misschien vind je wel dat elke bewoner een boom met schaduwplek in de straat moet hebben? Samen bepaal je de uitgangspunten.

hittekaart

Inzicht in hittestress met de hittekaart

Met deze kaart kan een gemeente een stap zetten richting een gezonde, koele en klimaatbestendige stad. De kaart is een middel waarmee in de stad en op het gemeentehuis het gesprek met betrokkenen kan worden gevoerd. Het opstellen en gebruiken van de hittekaart heeft daarom een aantal voordelen:

  • Draagvlak vergroten door gezamenlijk gesprek over uitgangspunten: wat maakt dat de stad een koele fijn plek blijft in hete zomers? Het gesprek hierover is een kans om belanghebbenden te betrekken, bijvoorbeeld tijdens risicodialogen.
  • Laagdrempelig andere beleidssectoren betrekken: de kaart helpt om op een gemakkelijke en visuele manier te laten zien wat hittestress doet met de omgeving. Dat kan afdelingen van de gemeente die minder in aanraking komen met klimaatadaptatie, zoals sociaal domein, helpen. Voor ruimtelijke ontwikkeling en groenbeheer kan de kaart een kans zijn om meekoppelkansen inzichtelijk te maken.
  • Bewoners informeren over hittestress: bewoners kan je extra stimuleren om bomen en groen te planten wanneer je inzichtelijk maakt hoe groot het effect van hittestress is in hun straat of wijk.

Meer artikelen met dit thema

Klimaatadaptieve beplanting met maximaal groenrendement

22 nov om 11:00 uurtimer5 min
De missie van Lageschaar Vaste Planten? Minder beton en meer groen! Dat is niet alleen vele malen mooier, maar ook…
Lees verder »

Tropisch gecertificeerd hardhout voor een duurzame openbare ruimte

17 nov om 14:27 uurtimer5 min
Van den Berg Hardhout is koploper in Nederland als het gaat om duurzaam en gecertificeerd FSC-hout. Het…
Lees verder »

Stationsplein in Zwolle groene entree voor de stad

11 nov om 14:17 uurtimer3 min
De herinrichting van het stationsplein in Zwolle is gereed. De ronkende bussen en het vele verkeer rondom het…
Lees verder »

Wat als stadsbomen ons zouden kunnen vertellen wanneer ze dorst hebben?

8 nov om 11:47 uurtimer4 min
Nadina Galle is gepromoveerd tot ecologisch ingenieur, is technoloog, TEDX-spreker en podcaster. Galle zet slimme…
Lees verder »

Drie Haagse wijken op de schop na intensief participatietraject

5 nov om 15:13 uurtimer5 min
In de wijken Mariahoeve, Nieuw Waldeck en Houtwijk in Den Haag worden de komende jaren zeven…
Lees verder »

Kom naar het duurzaamheidsdebat

28 okt om 11:08 uurtimer2 min
Als voorprogramma van Congres Natuurlijk op 18 november staat het eerste DuurzaamheidsDebat gepland op 11 november…
Lees verder »

Elektrische werktuigdrager klaar voor een groene toekomst

26 okt om 10:08 uurtimer2 min
Na lang voorbereiden, ontwikkelen en produceren heeft FPS-Electric uit Rijen iets neergezet om trots op te zijn.…
Lees verder »

Delft is groene spoortunnel rijker

25 okt om 14:03 uurtimer2 min
De nieuwe fiets- en voetgangerstunnel bij station Delft Campus is over een lengte van ruim 70 meter vergroend met…
Lees verder »