Langgewenst, toch gekomen

Ontwerper Paul Portheine werd gevraagd een ontwerp te maken, daarbij gesteund door collega landschapsarchitect Jacqueline Greven. Op een kladje werd het eerste idee voor de nieuwe inrichting van het plein gemaakt. “De vorm van het plein was lastig voor het ontwerp”, vertelt Portheine, doelend op het taps toelopende figuur. “Ik heb daarom de gevels van de aanwezige gebouwen en de oude kadastrale lijnen op en rond het plein als richtlijn genomen.” De zijkanten van die gebouwen werden doorgetrokken over het plein, wat resulteerde in een bijzonder lijnenpatroon in de verharding, dat doet denken aan een tangram, een Chinees puzzelspel.

De herinrichting van het plein gebeurde in twee fases. Het plein werd in tweeën opgedeeld, in de lengte. Hierdoor bleef er ruimte voor een deel van de markt. De gekozen fasering zorgde voor een uitdaging in het werk. Het plein kent namelijk een aantal hoogteverschillen die veroorzaakt worden door een bolling. De afwatering op het plein was een lastige puzzel. Tevens moest worden voorkomen dat in het midden van het plein over de hele lengte een naad was te zien, als gevolg van de fasering van het werk. Beide uitdagingen zijn naar tevredenheid van alle betrokkenen opgelost. 

De looplijnen zijn uitgevoerd in gebakken klinkers, terwijl de grotere vlakken in natuursteen zijn gemaakt. “De gemeente had een voorkeur voor hoogwaardige materialen, zowel voor het meubilair en de verlichting als de verharding. In het begin is nog nagedacht over het handhaven van de rode klinkers die ook in de rest van het Hilversumse centrum liggen, maar dat plan ketste snel af”, herinnert Portheine zich. De gemeente liet haar oog vallen op Zweeds graniet, op basis van een aantal referentieprojecten. Het ging hier echter om kleinere oppervlakten, terwijl het nieuwe Marktplein in Hilversum een oppervlakte van 7000 m2 beslaat. “De Zweedse groeven zijn helaas niet zo groot. Hergebruiken van oude natuurstenen bleek bovendien een te dure optie die tevens niet duurzaam was. De gemeente heeft toen een genuanceerd palet van drie kleuren graniet uitgezocht, omgeven door een rand van basalt, voor de vlakken op het plein.” 

Na een aanbestedingsprocedure werd bij de combinatie Agterberg-Voets toch het zo vurig gewenste hoogwaardige natuursteen gevonden. De combinatie haalt de stenen via importeur Van Dijk & Kuijpers uit China. Gebr. Voets kan door de deelname aan het TFT Responsible Stone Programme waarborgen dat de natuursteen op verantwoorde wijze gewonnen en verwerkt wordt en dat ook de arbeidsvoorwaarden goed zijn en er bijvoorbeeld geen sprake is van kinderarbeid. De gewenste drie kleuren natuursteen; geel, grijs en rood, zijn elk in een andere groeve gewonnen. In China werden de stenen vervolgens ook verwerkt en daarna naar Nederland verscheept en getransporteerd naar Hilversum. Ondanks dat de gemeente in eerste instantie wilde dat de verharding mechanisch gelegd zou worden, koos men toch voor een handmatige werkwijze. “Door de dikteverschillen in het natuurproduct kan dat niet anders”, verduidelijkt Michiel Soeters van Gebr. Voets. 

Download hieronder het hele artikel, verschenen in Straatbeeld 1 van 2017.