Kan hemelwaterbeleid verdroging tegengaan?

maandag 19 november 2018

timer 3 min

De ene bui is de andere niet: kleine buien vragen andere opvang dan grote. Hevige buien en wateroverlast krijgen veel aandacht in de media. De beelden van overtollig water op straat zijn spectaculair en mensen met ondergelopen woningen kunnen rekenen op onze sympathie.

Gelijktijdig hebben we te maken met droogte en verdroging en als het dan regent, spoelt veel regenwater vanuit de woonwijk direct weg naar de riolering. Te veel en te weinig water; wordt het tijd voor een gedifferentieerd hemelwaterbeleid?

Toenemende verharding

Wateroverlast is veelal toe te schrijven aan een veranderend klimaat. Maar watertekorten hebben vaak een andere oorzaak. Water wordt, zodra het zich in de slootof riolering bevindt, weggepompt en komt vervolgens niet meer in de bodem terecht. Daarbij neemt het verhardingpercentage nog steeds toe ondanks initiatieven als ‘operatie steenbreek’ waarin gemeenten samenwerken om de openbare ruimte juist te ontharden. Verharding weghalen is een moeizame klus omdat dorpen en steden door inbreiding verder verdichten en de gemiddelde burger toch kiest voor een betegelde in plaats van een groene tuin.

Apart hemelwaterbeleid voor wateronderlast

Omdat wateroverlast zo zichtbaar is, lijkt het probleem groot. Toch doen stortbuien zich maar af en toe voor, vallen ze meestal heel lokaal en lijden daardoor maar enkele burgers persoonlijk schade. Watertekorten ontstaan daarentegen, vrijwel onzichtbaar, in een geleidelijk proces. Door de schaalgrootte heeft het uiteindelijk grote economische en ecologische gevolgen voor bijna iedereen. Zou extra aandacht voor de kleine bui, waar op jaarbasis 80 tot 90 procent van het neerslagvolume in zit, een oplossing kunnen zijn?

Nieuw bestratingszand

De laatste decennia lijkt hemelwaterbeleid immers over grote buien te gaan. Op zich logisch omdat kleine buien altijdpassen in een voorziening die voor een grote bui is aangelegd. Maar om verdroging tegen te gaan, zou juist die kleine bui niet moeten afstromen maar wegzakken waar hij valt. De versteende openbare ruimte moet dat dan wel toelaten. Daarom heeft Aquaflow bv flowsand ontwikkeld, een nieuw bestratingszand, dat regenwater opneemt. De focus ligt daarbij juist op de kleine buien.

Het flowsand wordt bij aanleg van straatwerk ingeveegd. Daarmee wordt de openbare ruimte als het ware een beetje geperforeerd. Het is standaard brekerzand voorzien van een additief met capillaire eigenschappen. Hierdoor zuigt de verharding van elke bui 1 à 2mm op, voordat de neerslag afstroomt naar de kolk. Een betaalbare maatregel, die op grote schaal kan worden toegepast en effectief kan bijdragen aan duurzaam hemelwaterbeleid.